Çinin avtomobil ixracını "könüllü məhdudlaşdırması" istəyi? Çin tərəfi: Qəti şəkildə qarşı çıxırıq, Avropa İttifaqının müvafiq tədbirləri Ümumdünya Ticarət Təşkilatının qaydalarını ciddi şəkildə pozur.

Avropa İttifaqı son zamanlar Çindən idxala qarşı bir sıra ticarət məhdudiyyətləri tətbiq etməyi nəzərdə tutur; bu məhdudiyyətlər yalnız tam elektrikli avtomobillərlə məhdudlaşmayıb, hibrid avtomobillər, polad və onun aşağı axın məhsullarını da əhatə edir. Bu, Çin və Avropa arasında iqtisadi və ticarət münasibətləri, eləcə də təchizat zəncirində əməkdaşlıq barədə narahatlığa səbəb olub.

Reuters-in məlumatına görə, Avropa İttifaqı 18-də bəyan edib ki, əsasən Asiyadan gələn ucuz idxal məhsullarından Avropa İttifaqını qorumaq üçün elektrik poladı və onun aşağı axın məhsulları üzrə idxal kvotaları və minimum qiymət tədbirləri tətbiq ediləcək. The Financial Times-ın 17-də verdiyi məlumata görə, Avropa İttifaqı həmçinin Çindən “könüllü olaraq” hibrid avtomobil ixracını məhdudlaşdırmağı tələb edir və Çin istehsalı olan hibrid avtomobillərin Avropa İttifaqı bazarındakı satış payının təxminən 15%-lə məhdudlaşdırılmasını istəyir, halbuki hazırda bu pay artıq üçdə birini aşır.

Avropa İttifaqının bu təşəbbüslərinə münasibət bildirən Çin Ticarət Nazirliyinin sözçüsü 18-də bəyan edib ki, belə adlandırılan könüllü ixrac məhdudiyyəti Ümumdünya Ticarət Təşkilatının qaydalarını ciddi şəkildə pozur, bazar iqtisadiyyatının və ədalətli rəqabət prinsiplərinin əleyhinədir. Çin bu addımlara qəti şəkildə etiraz edir. Sözçü vurğulayıb ki, Çin və Avropa arasında istənilən həll variantı maraqlar balansını təmin etməli, Ümumdünya Ticarət Təşkilatının qaydalarına və tərəflərin daxili qanunvericiliyinə uyğun olmalı, hər iki tərəfin sənaye maraqlarını tam nəzərə almalıdır.

Avropa İttifaqının məhdudiyyətlər tətbiq etməsi ilə müqayisədə, Böyük Britaniyanın hələlik Çin istehsalı olan tam elektrikli avtomobillərə əlavə anti-subsidiya rüsumu tətbiq etmədiyi qeyd olunur.

The Daily Telegraph-ın 17-də verdiyi məlumata görə, Böyük Britaniyanın Biznes və Ticarət Naziri Conathan Reynolds yaxınlarda bildirib ki, Böyük Britaniya sadəcə Çin istehsalı olan elektrikli avtomobillərə gömrük rüsumu tətbiq etməklə yerli avtomobil sənayesini qoruya bilməz, çünki bu addım Çinin qarşı tədbirlər görməsinə və Böyük Britaniya şirkətlərinin Çinə ixracına təsir edə bilər. Reynolds əlavə edib ki, yeni ticarət baryerlərinin tətbiqini nəzərdən keçirəndə Britaniya ilk növbədə öz maraqlarını düşünməlidir.

Qeyd etmək lazımdır ki, Avropa İttifaqı bu tədbirləri nəzərdən keçirdiyi bir vaxtda, Çin Ticarət Nazirliyinin rəhbəri Wang Wentao 17-də Avropa Komissiyasının Ticarət və İqtisadi Təhlükəsizlik Komissarı Maroš Šefčovič ilə Çin və Avropa arasında iqtisadi və ticarət məsələləri barədə video danışıqlar aparıb. Avropa İttifaqının “eyni vaxtda danışıqlar aparıb məhdudiyyət qoyması” xaricdə bu qurumun Çin və Avropa arasındakı iqtisadi-ticarət fərqlərini həll etməkdə səmimiyyətinə şübhələr yaradıb.

Fudan Universitetinin Çin-Avropa Əlaqələri Tədqiqat Mərkəzinin direktoru Jian Junbo Global Times-a 19-da bildirib ki, Avropa İttifaqı sənayesində enerji xərclərinin yüksək olması, sənaye transformasiyasının ləng getməsi və innovasiya qabiliyyətinin zəifliyi kimi struktur problemləri mövcuddur. Ticarət proteksionizmi müəyyən sənaye sahələrində təzyiqləri müvəqqəti azalda bilər, lakin dərin problemləri həll etmir.

Çin Avropa İttifaqının bir çox sənaye zəncirlərinin vacib hissəsidir; əgər Avropa şirkətləri bir daha Çin istehsalı olan qiymət üstünlüyü olan xammal, aralıq məhsullar və komponentlərə çıxış əldə etməsə, onlar məcburən daha baha alternativ axtarmağa məcbur qalacaq və bu da istehsal xərclərini artıracaq, nəhayət ikitərəfli ticarətə, istehlakçıların maraqlarına və Avropa şirkətlərinin rəqabət qabiliyyətinə zərər vuracaq.