Avstraliya Mərkəzi Bankının faiz dərəcələrini artırmaq siyasəti çətin vəziyyətdə qalıb: məşğulluq bazarı gözləniləndən daha sürətlə zəifləyir, lakin inflyasiya təzyiqləri hələ də azalmır.

Məlumata görə, Avstraliya Mərkəzi Bankının (RBA) köməkçi rəhbəri Kristofer Kent bildirib ki, Avstraliya əmək bazarı Mərkəzi Bankın gözlədiyindən daha sürətli soyuma əlamətləri göstərir. Bu isə siyasətçilərin qarşısında duran ikili dilemma məsələsini vurğulayır: inflyasiyanı cilovlamağa çalışarkən, məşğulluq bazarında əldə olunan nailiyyətləri də qoruyub saxlamaq lazımdır.

Kent bazar ertəsi deyib: “Bəzi göstəricilər əmək bazarının gərginliyinin gözlədiyimizdən bir qədər daha tez azaldığını göstərir.” O əlavə edib ki, əsas sual budur: bu, tələbin zəifləməsi iləmi bağlıdır, yoxsa əməkhaqqı xərclərinin artması iləmi?

Keçən həftə açıqlanan məlumatlar göstərdi ki, Avstraliyada sentyabr ayı işsizlik səviyyəsi gözləniləndən yüksək olub. Baxmayaraq ki, bu nəticə treyderləri RBA-nın əlavə faiz dərəcəsi artımlarına mərc etməyi azaltmağa vadar etdi, Kent xatırladıb ki, eyni dərəcədə vacib olan, bu həftə açıqlanacaq inflyasiya məlumatlarına diqqət yetirməkdir. O bildirib: “Görək inflyasiya məlumatlarına necə yanaşacaqlar. Bu iki mənbədən əldə olunan məlumatların birlikdə təhlili çox önəmlidir. Proqnozlarımızı yeniləyərkən biz də bununla məşğul olacağıq.” Qeyd edilən açıqlama RBA-nın iqtisadi proqnozları noyabr ayındakı növbəti siyasət komitəsi toplantısında açıqlayacağına işarə edir.

RBA-nın proqnozuna görə, inflyasiya 2028-ci ilin əvvəlində hədəf aralıq səviyyəsinə qayıdacaq

Kent bu açıqlamanı verməzdən əvvəl, RBA bu ilin dördüncü dəfə faiz dərəcəsini artıraraq nağd pul dərəcəsini 4.6%-ə çatdırıb və bu, son 15 ilin ən yüksək göstəricisidir. Məqsəd davam edən yüksək inflyasiyanı nəzarətdə saxlamaqdır. Qərardan sonra RBA sədri Mişel Bulokun çıxışı az da olsa “güvercin” kimi qiymətləndirilib və bu, əvvəlki “şahin” mövqeyi olan siyasət bəyanatı və sentyabr protokolları ilə fərqlənib.

Avstraliya Milli Bankının baş iqtisadçısı Luk Yeman bildirib ki, bu fərq “RBA-nın tədrici siyasət yanaşmasını və bankın dördüncü faiz artımına iqtisadiyyatın necə reaksiya verəcəyi ilə bağlı qeyri-müəyyənliyi əks etdirir. Bu, Mərkəzi Bankın inflyasiyaya qarşı mübarizədə qərarsız olmasını göstərmir”.

RBA-nın müavin rəhbəri Endryu Hauser də bu həftə çıxış edəcək və onun açıqlamaları gələcək faiz dərəcələri istiqaməti haqqında ipucları üçün diqqətlə izləniləcək. İnvestorlar və iqtisadçılar isə gələn həftə dərc olunacaq rüblük inflyasiya hesabatını gözləyirlər ki, iqtisadiyyatın tarazlığa yaxınlaşıb-yaxınlaşmadığını və ya əlavə faiz artımına ehtiyac qalmasını qiymətləndirə bilsinlər.

Swap bazarının məlumatlarına görə, hazırda treyderlər gələn ilin may ayınadək RBA-nın daha bir dəfə faiz artımı edəcəyini gözləyir. Lakin bazarın fikrincə, 2-3 noyabr tarixli siyasət toplantısının sonunda faiz artımı ehtimalı təxminən dörddə bir təşkil edir.

Avstraliyada inflyasiya səviyyəsi hələ də Mərkəzi Bankın hədəfindən xeyli yuxarıdır

Bundan başqa, Kent bildirib ki, nağd pul dərəcəsi və növbəti 18 ay üçün gözlənilən faiz yolu indi RBA-nın neytral faiz dərəcəsi hesablaması aralığının yuxarı hissəsindədir. O vurğulayıb: “Bu isə o deməkdir ki, monetar siyasətin hal-hazırda müəyyən qədər məhdudlaşdırıcı olduğunu söyləmək mümkündür. Amma məsələ burasındadır: bu məhdudlaşdırıcılıq yetərlidirmi?”

Bu il Avstraliya inkişaf etmiş ölkələr arasında ən kəskin monetar sərtləşdirmə siyasətini tətbiq edir. RBA ümumilikdə nağd pul dərəcəsini 100 baza bəndi yüksəldib və əlavə faiz artımlarının lazım ola biləcəyi barədə siqnal verib.

2025-ci ilin sonundan bəri Avstraliya qiymət təzyiqlərinin yenidən artması ilə mübarizə aparır. ABŞ və İsrailin İranı vurması, bununla da qlobal enerji böhranını tətikləməsindən əvvəl, RBA artıq nağd pul dərəcəsinin artırılmasına başlamışdı. Kent qeyd edib ki, Yaxın Şərqdəki münaqişə hal-hazırda bankın qarşılaşdığı ən ciddi neqativ təchizat şokudur və “bu da inflyasiya, iqtisadi aktivlik və işsizlik səviyyələri arasında balans tapmağı daha da çətinləşdirir”.