Bumagsak nang todo ang CPI? Niloko ka lang!

CPI

Ang CPI noong Marso ay tumaas ng 0.9% kumpara sa nakaraang buwan! Ito ang pinakamalaking pagtaas sa loob ng isang buwan sa halos apat na taon. Kapag narinig mo ang numerong ito, ang unang reaksyon mo siguro ay patay, mawawala na naman sa kontrol ang inflation. Pero sandali lang, ayon sa eksklusibong datos ng Mito, kabaligtaran ang sitwasyon.

Ngayon, mabilis nating silipin ang opisyal na datos. Ayon sa datos ng Marso, ang kabuuang CPI ay tumaas ng 0.9% kumpara sa nakaraang buwan. Noong Pebrero, 0.3% lang ito, ibig sabihin tatlong beses ang itinaas sa loob ng isang buwan. Hindi rin ok ang year-on-year na datos, mula 2.4% sa Pebrero tumalon ito sa 3.3%, na siyang pinakamataas na antas ngayong 2024.

Saan nagmula ang pagtaas? Ang sagot ay klaro—gasolina.

Ayon sa Bureau of Labor Statistics, tumaas ang presyo ng gasolina noong Marso ng 21.2% buwan-sa-buwan, ito ang pinakamalaking pagtaas mula noong 1967. Ibig sabihin, sa halos 60 taon, walang kahit anong buwan na kasing taas ng pagtaas ng gasolina tulad nito. Sa katunayan, ang gasolina lang ay nag-ambag ng tatlong-kapat ng buwanang pagtaas ng CPI.

Ang buong energy sub-index ay tumaas ng 10.9% buwan-sa-buwan, pinakamataas naman mula Setyembre 2005. Sa likod ng mga numerong ito ay ang pagkaantala ng transportasyon sa Hormuz Strait, na muling nagpapatibay ng prinsipyo na ang energy security ay economic security. Kahit anong pagkaantala sa strategic sea routes ay kayang magpabago ng global inflation sa loob lang ng ilang linggo.

Susunod nating tingnan ang core CPI na inaabiso ng merkado. Ang core CPI ay indicator ng inflation kung saan inalis ang mas medaling magbago na pagkain at enerhiya.

Noong Marso, ang core CPI ay tumaas lang ng 0.2% buwan-sa-buwan, kapareho noong Pebrero. Year-on-year, ito ay 2.6%, bahagya lamang na mas mataas na 0.1 percentage point kaysa noong nakaraang buwan na 2.5%. Ibig sabihin, kung tatanggalin mo ang energy shock, mayroon konting inflation pressure sa US ngunit hindi ito mabilis umaakyat.

Isa pang mino-monitor ng market ay ang epekto ng tariff transmission. Kung aalisin ang pagkaing at enerhiya, pwedeng gamitin ang presyo ng core goods para mag-estimate. Noong Marso, ang core goods ay tumaas ng 0.1% buwan-sa-buwan, pangalawang sunod na buwan na nasa mababang lebel ito. Presyo ng second-hand na sasakyan ay bumaba sa ika-apat na sunod na buwan. Ibig sabihin, ang epekto ng tariffs sa consumer prices ay halos tapos na.

Kaya, sa ngayon, kahit pa tumataas ang presyo ng langis, ang pagbaba ng epekto ng tariffs ay nakakatulong magpakalma ng inflation. Dagdag pa, ang average na sahod na tinamaan na ng inflation ay tumaas lang ng 0.3%, halos naubos ng pagtaas ng presyo ang wage growth, dahilan para hindi sumabog ang presyo sa mas maraming produkto.

Sa kabuuan, klaro na tumataas talaga ang presyo ng enerhiya at hindi maganda ang kabuuang CPI. Pero, ang core CPI at wage growth ay steady pa rin, nakakapagbigay ng buffer para sa mga susunod na buwan ng uncertainty.

Pero tapos na ba dito? Totoo bang nararamdaman ng mga Amerikano ang datos na ito? Ngayon, ibabahagi ko ang bagong Mito exclusive na inflation data para ipakita kung ano talaga ang inflation kapag naalis na ang layers nito.

Ang graph na ito ay nagpapakita ng inflation data ng US sa nakaraang 5 taon. Asul na linya ang kabuuang CPI, ito ang headline na karaniwang nakikita. Dilaw na linya ang core CPI, basehan ng Federal Reserve sa pagdedesisyon ng interest rates at market pricing. Ang berdeng linya ay Mito exclusive na totoong CPI.

Paano nga ba ma-iintindihan ang tunay na CPI?

Alam natin na may mahigit 300 na detailed items ang US inflation, pero inner core CPI ay tanggal agad ang energy at food, at ang natitira ay pinagsama-sama ang core goods at services. Sa realidad, may mga 4th- at 5th-level na sub-items sa energy at food na hindi madaling gumalaw o hindi laging volatile, ngunit tinatanggal lang ito straightforward kaya hindi talaga nare-reflect ng core CPI ang tunay na nafi-feel ng mga tao, at hindi rin nakikita ang galaw ng mga pinaka-sticky na bahagi.

Para dito, ilang linggo kaming nag-brainstorm at gumamit ng quantitative analysis. Sa mahigit 300 items, pinili namin ang 47 pinaka-basic, hindi tiningnan kung ito ay food o energy, basta may kinalaman sa buhay at matindi ang stickiness, isinama namin sa Mito real inflation data set. Bukod pa rito, ito ay may predictive value dahil sa stickiness.

Ok, tapos na ang briefing. Tingnan na natin ang data.

Mula Agosto 2022, bumababa lahat ng CPI, pero mas mabagal bumaba ang Mito CPI kumpara sa iba, at minsan ay mas mataas pa ang nababasa nito kaysa sa kabuuan at core CPI. Ibig sabihin, ang tunay na nadarama ng mga Amerikano ay mas malala kaysa sa ipinapakitang opisyal na datos. Sa mahigit 3 taon, halos di nagbago ang trend na ito—hanggang ngayon.

Noong Marso, tumalon ang overall CPI, steady ang pagtaas ng core CPI, pero ang tunay na CPI ng Mito ay bumaba pa mula 2.70% sa Pebrero papuntang 2.66% ng Marso. Ano ang ibig sabihin nito?

Ibig sabihin, napaka-concentrated ng pagtaas ng presyo sa wave na ito—ang enerhiya ang nagtulak sa overall CPI, pero ang mga daily at pinaka-sticky na living costs ng ordinaryong tao ay unti-unting lumuluwag. Mas mild pa ang tunay na nararanasang inflation kaysa sa pinapakita ng mga numero.

Sa mas detalyadong data mula sa tunay na CPI, makikita na ang fuel, car rental, outdoor equipment, at house tools ay may malalaking pagtaas, ngunit tulad ng keso, kasangkapan, insurance, at cake ay bahagyang bumababa, at nakakabawas sa epekto ng energy shock—kaya hindi tumaas ang tunay na CPI ng Mito, bagkus bumaba pa.

Kahit ako ay naniniwala na ang pagtaas ng langis ay hindi pa tapos at baka may delay pa, ngunit mas mahina ang basehan ng pagtaas ng presyo ngayon kumpara noong gitna ng nakaraang taon, at mas moderate ang wage growth. Dahil walang naganap na wage-inflation spiral, hindi kakayanin magdulot ng self-reinforcing na inflation deterioration. Kaya malamang pansamantalang ingay lang ang shock ng oil price ngayon.

Siyempre, nakabase lahat ito sa assumption na magpapatuloy ang pagbubukas ng Hormuz Strait.

Kung magkakaroon ng paglabag sa ceasefire agreement, magbabalik ang labanan, at ma-block ulit ang Strait, ang mga delayed shocks—mula sa fertilizer, pagkain, jet fuel, pati buong service industry—lahat ng presyo ay mahaharap sa totoong pagsubok. Ito ay risk na dapat bantayan ng mga mature na investor at dahilan kung bakit inuulit ni Jason ito. Pero sa ngayon, sa aking pananaw, maliit ang posibilidad ng matagalang blockade ng Strait at bumababa pa ang odds. Dapat babantayan ang risk, pero hindi pa panahon para mag-panic.

Makikita na ngayon, ang pinakamalaking driver ng CPI ay energy, pero ang energy ay panimula pa lang ng commodity iceberg. Medyo aksidente, sinabi ni Hartnett, ang chief strategist ng Bank of America, ang isang bagay na ikinagulat ng market. Ano iyon? Sa susunod na balita natin pag-uusapan.