Wall-street ehtiyotkorlik bilan AQSh qarzlarining chiqarilishi bo‘yicha so‘ngi yillardagi eng katta o‘zgarishga tayyorlanmoqda: uzoq muddatli qarzlar oldindan kamaytirilishi mumkin, qisqa muddatli qarzlar orqali moliyalashtirish ulushi sinovdan o‘tadi

AQSh Moliya vazirligi yaqinda yangi choraklik qayta moliyalashtirish bayonotini e'lon qiladi, Vol-Strit esa AQSh davlat obligatsiyalari chiqarish strategiyasida 2024 yildan beri eng katta o'zgarish bo'lishini diqqat bilan kuzatmoqda.

Yaqinda Moliya vaziri Bessent tomonidan obligatsiyalar bozoriga intervener qilish va uzoq muddatli daromadlik stavkalarini pasaytirish signallari tez-tez chiqarilganidan so'ng, bozor ko'pchilik kutishicha, vazirlik davlat obligatsiyalari chiqarish hajmini barqaror saqlash siyosat ko'rsatmalarini o'zgartirishi mumkin, bu esa 20 va 30 yillik uzoq muddatli obligatsiyalar chiqarilishini qisqartirishga yo'l ochib beradi, shu bilan birga doimiy ravishda o'sib borayotgan moliyalashtirish ehtiyojini qisqa muddatli G’aznachilik vekseli (T-bills) orqali qoplashga ko'proq tayanadi.

Biroq, bozorlar o'zgarishning vaqti va hajmi bo'yicha hali ham yakdil emas. Ba'zi Vol-Strit institutlari bu hafta vazirlik bevosita uzoq muddatli obligatsiyalar chiqarishni qisqartirishini taxmin qilmoqda; yana bir qismi esa, ko'proq ehtimoliy holat sifatida, siyosat ko'rsatmalarining yanada moslashuvchan bo'lib, real chiqarish hajmlari hozircha o'zgarmasligini ko'rmoqda. Shu bilan birga, qisqa muddatli obligatsiyalar ulushi doimiy oshib borayotgani Moliya vazirligini yangi bozor qabuli sinoviga duch qilmoqda.

Uzoq muddatli obligatsiyalar chiqarish siyosati yumshashi mumkin, 20 va 30 yillik davlat obligatsiyalari e’tiborda

Bloomberg xabariga ko’ra, Vol-Strit dilerlari AQSh Moliya vazirligi 2024 yil boshidan beri eng yirik obligatsiya chiqarish siyosati o’zgarishini amalga oshirishga tayyorlanmoqda. 2024 yil yanvaridan buyon vazirlik o‘rtacha va uzoq muddatli davlat obligatsiyalarining nisbatan barqaror chiqarilishi ko‘rsatmalarini ushlab turib, bir necha chorak davomida obligatsiyalar va veksel chiqarish hajmlarini o’zgartirmaslikka va’da bergan edi.

Biroq, bu siyosat 4-noyabr chorshanba kuni e’lon qilinadigan choraklik qayta moliyalashtirish bayonotida o‘zgarishi mumkin.

Bir nechta asosiy dilerlar vazirlik mavjud siyosat ifodalarini o‘zgartirib, 2027 yilgacha uzoq muddatli davlat obligatsiyalari chiqarish hajmini qisqartirishga imkon ochishini, moliyalashtirish yetishmasligini esa G’aznachilik veksel va qisqa muddatli obligatsiyalar chiqarishi ko'paytmasi bilan qoplayotganini kutmoqda.

Citi prognozi yanada keskin. Unga ko'ra, vazirlik bu oydayoq 20 va 30 yillik davlat obligatsiyalarini chiqarish hajmini qisqartirishi mumkin, bu esa, amalda, choraklik qayta moliyalashtirish bayonotida avvalgi barqaror chiqarish hajmini saqlash ko'rsatmalaridan chetga chiqilishini anglatadi.

Bessentning yaqindagi harakatlari ham bozorni siyosat yo‘nalishidagi imkoniy o‘zgarishlarga yanada diqqat qilishga majbur qilmoqda. O‘tgan choraklik qayta moliyalashtirish rejasi e’lon qilingandan atigi bir hafta o‘tib, vazirlik davlat obligatsiyalari qayta sotib olish hajmini kutilmaganda kengaytirdi, bozor buni uzoq muddatli daromadlilikning keskin oshishiga javob, deb qabul qildi.

Insight Investment investitsiya bo‘yicha mutaxassisi rahbari April LaRusse ta’kidlashicha, faqat qayta sotib olish dasturi bozor uchun yetarlicha katta ta’sir o‘tkaza olmaydi. U qayd etdi: agar Moliya vazirligi daromadlilikni pasaytirishni istasa va chiqaruv siyosati uning asosiy vositasi bo‘lsa, unda davlat obligatsiyalari chiqarish tarkibini o'zgartirish eng to'g'ri yo'l bo'ladi.

Bessent daromadlilik bo‘yicha hanuz xavotirda, lekin uzoq muddatli obligatsiya daromadliligi yuqori nuqtadan pasaydi

Bozorlarni vazirlik chiqaruv strategiyasini qayta baholashga majbur qilayotgan muhim omil — bu Bessentning AQSh uzoq muddatli davlat obligatsiyalarining daromadlilik darajasidan noroziligi bo‘ldi.

Joriy yil oktyabr boshida AQSh uzoq muddatli obligatsiyalari daromadliligi oxirgi 20 yildagi eng yuqori ko‘rsatkichga yetdi va bu hukumatning moliyaviy xarajatlari, qarz barqarorligi hamda uzoq muddatli obligatsiyalarga talab bo‘yicha xavotirlarni kuchaytirdi. Shundan so‘ng, Bessent davlat obligatsiyalarini qayta sotib olish hajmini kengaytirdi va bu bozor tomonidan vazirlik daromadlilikka qarshi qarz boshqaruvi choralarini ko‘radi, degan kutishga olib keldi.

Biroq, vazirlik aynan shu haftada katta o‘zgarishlar qiladi yoki yo‘qligi, so’nggi bozor sharoitiga bog'liq bo‘lib qolaveradi. Oktyabr boshidagi yuqori nuqtadan beri uzoq muddatli AQSh obligatsiyalari daromadliligi biroz pasaydi, biroq Bloomberg maʼlumotlariga ko‘ra, o‘tgan juma holatiga ko‘ra, 30 yillik AQSh obligatsiyasi daromadliligi hanuz 5.30% dan yuqorida, bu esa Bessent avgustda qayta sotib olish operatsiyasini kengaytirgan paytdagi darajaga yaqin.

Shuning uchun, daromadlilik yuqori nuqtadan pasaygan bo‘lsa-da, vazirlik uzoq muddatli moliyalashtirish xarajatlari borasidagi xavotirini to‘liq yo‘qotmagan.

Qisqa muddatli moliyalashtirish ulushi 22% ga chiqdi, G’aznachilik vekseliga doimiy tayanish xavfi oshdi

Agar vazirlik uzoq muddatli davlat obligatsiyalari chiqarishni qisqartirishni tanlasa, eng to'g'ri alternativ – bu qisqa muddatli G’aznachilik veksel chiqarishni yanada oshirish bo'ladi.

Biroq, bu moliyalashtirish strategiyasining ham o‘z narxi bor. AQSh hukumati yiliga o‘rtacha 2 trillion dollar byudjet tannarxiga duch kelmoqda, jamoat qarzi doimiy oshmoqda, o‘rta va uzoq muddatli obligatsiyalar chiqarilishi o‘zgarmas vaqtda, vazirlik moliyalashtirish yetishmasligini to‘ldirishda tobora qisqa muddatli G’aznachilik vekseliga suyanmoqda.

Sentyabr oyiga kelib, G’aznachilik vekseli AQSh bozorlashtirilgan davlat qarzidagi ulushi 22% ga yetdi, bu esa AQSh Moliya vazirligi qarz bo‘yicha maslahat kengashi (TBAC) tomonidan 2024 yil uchun tavsiya etilgan uzoq muddatli o‘rtacha ko‘rsatkich – 20% dan yuqori.

Qisqa muddatli G’aznachilik vekselining muddati bir yildan oshmaydi va muddati tugashi bilan doimiy aylantirishga to'g'ri keladi, bu esa vazirlik investorlardan doimiy mablag‘ jalb qilishiga majbur qiladi. Hozirda AQSh Moliya vazirligi har hafta 500 milliard dollardan ortiq G’aznachilik vekselini auksion orqali sotmoqda, o‘tgan hafta bu ko‘rsatkich tarixiy rekord – 839 milliard dollarni tashkil etdi.

Bu esa AQSh Moliya vazirligini ikki yoqlama bosim ostida qolishiga olib kelmoqda: qisqa muddatli obligatsiyalar chiqarishni oshirish orqali uzoq muddatli davlat obligatsiyalari hajmini vaqtinchalik oshirmaslik mumkin, biroq qisqa muddatli ulush tobora o’sib borishiga sabab bo’lib, investorlar qabul qilish imkoniyatini sinaydi va hukumat moliyalashtirishini bozor likvidligi siljishiga yanada bog'liq qiladi.

JPMorgan strateglari oldinroq qayd etganidek, AQShda kelgusi yillarda ulkan moliyalashtirish ehtiyojlari va G’aznachilik vekseliga talabda ilk pasayish alomatlari fonida, uzoq muddatli davlat obligatsiyalarini qisqartirish ehtiyotkor yondashuv emas. Vazirlik mansabdorlari ilgari steyblkoinlarni G’aznachilik vekseliga talabning yangi manbai sifatida ko‘rgan edi, biroq hozircha steyblkoinlar orqali davlat obligatsiyasini sotib olish hajmi yetarlicha ko‘p emas.

Vol-Strit o‘zgarish hajmida yakdil emas, JPMorgan hajmlar o‘zgarmasdan avgustgacha davom etadi deydi

Ko‘plab dilerlar Moliya vazirligidan chiqaruv ko‘rsatmalarini o‘zgartirishini kutilsa-da, Vol-Strit yirik institutlari siyosat o‘zgarishining vaqti va kuchi bo‘yicha bir xulosaga kelmagan.

UBS AQSh foiz stavkalari strategiyasi rahbari Phoebe White bu hafta ko'proq ehtimoliy holat — bu siyosat ko‘rsatmalarining o'zgartirilishi, haqiqatda esa chiqaruv hajmlari yetarlicha tez o’zgarmasligi, deydi. UBS’inig prognoziga ko’ra, Moliya vazirligi kamida kelasi yil maygacha chiqaruv hajmlarini o‘zgartirmaydi.

Barclays strateglar guruhi esa, vazirlik avvalgi ko’rsatmalardagi “kamida kelgusi bir necha chorak” iborasini “kelgusi bir necha chorak” deb o‘zgartirishini tavsiya qiladi, bu esa chiqaruv va tafsilotlar tarkibini o‘zgartirishda yanada ko‘proq moslashuvchanlik yaratadi.

Bu ibora o‘zgarishi kichik deyarli tuyulsa-da, vazirlik endi bir necha chorak davomida chiqaruv hajmini barqaror ushlab turishga so‘z bermasligini, balki bozor ehtiyojlariga va moliyaviy ahvolga mos ravishda chiqaruv tarkibini moslashuvchan o’zgartirish uchun imkoniyat yaratishini anglatadi.

JPMorgan fikri nisbatan ehtiyotkor. Ularning strateglar guruhiga ko‘ra, vazirlik “kelasi bir necha chorak davomida chiqaruv hajmini barqaror saqlash” siyosiy ifodasini saqlab qoladi va bu ko’rsatma 2027 yilgacha yetadi. Ularning tahliliga ko’ra, obligatsiya auksion hajmlari eng kamida kelasi yil avgustgacha o‘zgarishsiz qoladi va shundan so‘ng asta-sekin ortadi, yangi chiqaruv asosan 2-10 yillik muddatga yo‘naltiriladi.

JPMorgan prognozi ko‘plab dilerlar kutayotgan siyosat o‘zgarishlardan farq qiladi. Bank of America, Goldman Sachs va UBS kabi institutlar ham vazirlik mavjud ko‘rsatmalarini o‘zgartiradimi-yo'qligini kuzatmoqda.

Qiziqarli tomoni shundaki, amaldagi chiqaruv ko‘rsatmalarining asosiy ramkasi sobiq Moliya vaziri Yellen tomonidan shakllantirilgan va 2024 yil yanvaridan beri davom ettirib kelinmoqda. Vazirlik joriy yil avgustda allaqachon o‘zgarish signallarini bergan edi, o‘sha vaqtda “kelgusida obligatsiyalar va suzuvchi foizli obligatsiyalar chiqarilishi oshirilishi mumkinligi” iborasini “kelgusida chiqaruv hajmlaridagi ehtimoliy o‘zgarishlarni baholayapmiz” deb nozik tarzda o’zgartirgan edi.

Davlat obligatsiyalari qayta sotib olish siyosati ham yangilanadi, vazirlik qarz boshqaruvi vositalarini kengaytirishni istaydi

Davlat obligatsiyalari chiqarish hajmi va muddati tuzilmasidan tashqari, bozor bu hafta vazirlikning davlat obligatsiyalari qayta sotib olish rejasi haqidagi eng so‘nggi fikrlariga ham diqqat qiladi.

Joriy yil avgustida AQSh Moliya vazirligi 10-20 yillik va 20-30 yillik davlat obligatsiyalari uchun likvidlikni qo‘llab-quvvatlash qayta sotib olish operatsiyasi bir martalik hajmini kamida ikki baroyga oshirib, 2 milliard dollardan 4 milliard dollarga yetkazilishini e’lon qilgan va 9 sentyabrdan 4 noyabrgacha amal qiladigan tarzda ishga tushirgan edi. Bloomberg xabariga ko’ra, vazirlik yaqinda bu qayta sotib olish hajmini har safar 6 milliard dollargacha oshirgan.

Bozor ko‘pchiligi vazirlik qayta sotib olish hajmini yuqori darajada ushlashni davom ettiradi va bozor holatiga qarab sozlash imkoniyati saqlanishiga ishonmoqda.

Goldman Sachs strateglar guruhi agar vazirlik qayta sotib olishni chiqarilmagan davlat obligatsiyalarining muddati tuzilmasini boshqarish vositalari qatorida aniq tan oladigan bo'lsa, bu qayta sotib olish operatsiyalarining bozordagi ta’sirini yanada kuchaytirishi mumkin va vazirlik uchun narxga sezgirlikni kamaytirish imkoniyatini yaratadi, deb hisoblaydi.

Bundan tashqari, bozor AQSh Moliya vazirligi qarz bo‘yicha Maslahat kengashi (TBAC) muhokamalari natijalariga ham diqqat qiladi. Ushbu kengash investorlar, asosiy dilerlar va boshqa bozor ishtirokchilari ishtirokida tarkib topgan bo‘lib, vazirlikka qarzni boshqarish bo‘yicha tavsiyalar beradi. Yig‘ilishda bozor yana katta hajmdagi G’aznachilik vekselini qabul qila olish-olmasligi haqidagi fikrlar ham alohida e’tiborda bo‘ladi.

Agar vazirlik ushbu hafta choraklik qayta moliyalashtirish rejasida mavjud chiqaruv hajmlarini o‘zgartirmasa, keyingi haftadagi uch asosiy davlat obligatsiyalari auksionlarining umumiy hajmi 125 milliard dollarga yetadi:

• 9 noyabr: 58 milliard dollarlik 3 yillik davlat obligatsiyalari;

• 10 noyabr: 42 milliard dollarlik 10 yillik davlat obligatsiyalari;

• 12 noyabr: 25 milliard dollarlik 30 yillik davlat obligatsiyalari.

AQSh Moliya vazirligi 4 noyabr, chorshanba kuni choraklik qayta moliyalashtirish bayonoti va tegishli siyosiy hujjatlarni e’lon qiladi. Bozor uchun ushbu bayonotda asosiy e’tibor faqat chiqaruv hajmlarining o‘zgartirilishida emas, balki vazirlik uzoq muddatlar davomida saqlanib kelgan o‘rta va uzoq muddatli davlat obligatsiyalari chiqarilishining barqaror siyosiy asosini rasmiy ravishda o‘zgartiradimi, va kelgusida uzoq muddatli moliyalashtirish xarajatlari, qisqa muddatli qarzlarni aylantirish xavfi va bozor imkoniyatlari o‘rtasida qanday muvozanat saqlanishiga qaratiladi.