Thuế tài sản tăng gây chấn động các thị trấn Pháp

Mặc dù lạm phát đang chậm lại trên quy mô quốc gia, các chủ sở hữu bất động sản vẫn không thoát khỏi thực tế của các con số. Kể từ ngày 25 tháng 8, các thông báo thuế bất động sản đầu tiên đã được gửi đến, với mức tăng quốc gia được ấn định ở mức 1,7%. Thực tế, đằng sau sự điều chỉnh cơ học này, nhiều mức tăng địa phương cao hơn nhiều đang âm thầm được cộng thêm. Gánh nặng thuế này, không hề nhỏ, cho thấy những căng thẳng ngày càng gia tăng giữa các chính quyền địa phương đang chịu áp lực ngân sách và những người nộp thuế vốn đã yếu thế.

Một cơ chế lạm phát được giám sát

Kể từ thứ Hai, ngày 25 tháng 8, các thông báo thuế bất động sản đầu tiên đang được phân phát cho các chủ sở hữu tại Pháp. Bề ngoài, mức tăng quốc gia vẫn được kiểm soát: +1,7%, theo cơ chế chỉ số hóa liên quan đến lạm phát.

Một mức tăng tự động và không thể tránh khỏi, như Henry Buzy-Cazaux, thành viên Hội đồng Nhà ở Quốc gia nhấn mạnh: “1,7% là mức tăng tối thiểu mà thuế bất động sản sẽ thể hiện”.

Tuy nhiên, đằng sau sự tăng trưởng có vẻ khiêm tốn này, căng thẳng vẫn cao trong giới người nộp thuế. Trung bình, thuế bất động sản đã tăng 30% trong mười năm qua. Đối với nhiều người, loại thuế này hiện là một trong những khoản nặng nhất trong hệ thống thuế tài sản.

Dưới đây là các dữ kiện cụ thể đã biết cho đến nay về mức tăng này:

• Mức tăng quốc gia tối thiểu 1,7%, áp dụng chỉ số hóa lạm phát;

• So sánh với các năm trước: +7% vào năm 2023, +4% vào năm 2024;

• Số tiền trung bình mà chủ sở hữu phải trả vào năm 2024: 1.080 euro;

• Hạn chót thanh toán được ấn định vào ngày 15 tháng 10 (ngày 20 tháng 10 nếu thanh toán trực tuyến);

• Có thể có sự khác biệt tùy theo thành phố: các hội đồng thành phố tại Pháp có thể bỏ phiếu tăng thêm mức thuế suất;

• Bối cảnh chính trị: trong giai đoạn tiền bầu cử, các thị trưởng được khuyến khích kiềm chế mức tăng. “5% là mức tối đa mà người nộp thuế địa phương có thể chấp nhận,” theo Buzy-Cazaux.

Những dữ liệu quốc gia này chỉ phản ánh một phần thực tế. Ở một số thành phố tại Pháp, mức tăng vượt xa mức trung bình này, nhưng nguyên nhân của chúng lại theo một logic khác.

Những đánh đổi địa phương, ngân sách eo hẹp và rạn nứt tài khóa

Tại Ploërmel, thuộc Morbihan, thực tế vượt xa ngưỡng chấp nhận được mà các chuyên gia đề cập. Thuế bất động sản ở đây tăng 8% trong năm nay. Đối với một số cư dân, điều này thật khó chấp nhận. Đối với một căn hộ 100 mét vuông, thuế bất động sản phải trên 1.500 euro.

Một chương trình đầu tư lớn do thành phố khởi xướng là nguyên nhân của mức tăng địa phương này. Thị trưởng biện minh cho khoản cam kết 11 triệu euro, trong đó 8 triệu dành cho trung tâm thành phố, bằng những nhu cầu được coi là thiết yếu, đặc biệt là việc đại tu hoàn toàn hệ thống vệ sinh và xây dựng một trường học mới.

Đối với một số cư dân, các công trình này là cần thiết. Đối với những người khác, chúng phản ánh sự quản lý ngân sách thiếu liên kết thực tế.

Đối mặt với áp lực thuế ngày càng tăng này, một số chủ sở hữu hoặc nhà đầu tư chuyển sang các lựa chọn tài sản linh hoạt hơn, ít bị ảnh hưởng bởi các quyết định địa phương, như crypto. Bitcoin, ví dụ, thu hút nhờ tính phi tập trung và khả năng chống lại lạm phát tiền tệ cũng như thuế tại Pháp. Trong môi trường mà các loại thuế truyền thống ngày càng nặng nề, tài sản kỹ thuật số này xuất hiện như một đối trọng, thậm chí là nơi trú ẩn đối với nhiều người.

Đằng sau những lựa chọn này, cả một cấu trúc tài chính đang rung chuyển. Ngày càng nhiều thành phố lên tiếng về việc Nhà nước rút lui. Áp lực ngày càng tăng lên ngân sách địa phương khiến các quan chức được bầu phải sử dụng đòn bẩy thuế để bù đắp. Một tình huống có nguy cơ làm gia tăng căng thẳng giữa chính quyền địa phương và người dân, đồng thời làm cho việc cải cách thuế địa phương trở nên cấp thiết hơn, giống như các biện pháp kinh tế khó khăn do Bayrou đề xuất. Nếu không có giải pháp hệ thống, rạn nứt tài khóa có thể trở thành rạn nứt chính trị ở cấp độ địa phương.