Trump có thể sa thải Cook không? Đây là câu trả lời từ giới luật sư

Cook từ chối từ chức và cam kết khởi kiện, cho rằng Trump không có quyền hợp pháp để sa thải bà.

Tác giả: Bao Yilong

Nguồn: Wallstreetcn

Hành động của Tổng thống Mỹ Trump nhằm sa thải thành viên Hội đồng Thống đốc Fed Lisa Cook đang làm dấy lên một cuộc tranh cãi pháp lý lớn về quyền kiểm soát của Nhà Trắng đối với Fed.

Vào ngày 26 tháng 8, Wallstreetcn đưa tin, Trump đã công khai trên mạng xã hội tuyên bố miễn nhiệm thành viên Hội đồng Thống đốc Fed Cook "có hiệu lực ngay lập tức", cáo buộc bà có hành vi gian lận trong đơn xin vay thế chấp. Luật sư bào chữa của Cook, Abbe Lowell, đã cam kết sẽ khởi kiện về việc này. Cook tuyên bố trong một thông cáo:

Tổng thống Trump tuyên bố có "lý do" để sa thải tôi, nhưng về mặt pháp lý không có lý do nào như vậy, ông ấy cũng không có quyền làm điều đó. Tôi sẽ không từ chức. Tôi sẽ tiếp tục thực hiện nhiệm vụ của mình, giúp đỡ nền kinh tế Mỹ, như tôi đã làm từ năm 2022 đến nay.

Cook được Tổng thống Biden bổ nhiệm vào năm 2022, nhiệm kỳ dự kiến kéo dài đến năm 2038. Giám đốc Cơ quan Tài chính Nhà ở Liên bang Mỹ Bill Pulte cáo buộc Cook có hành vi sai trái trong quá trình xin hai khoản vay thế chấp nhà ở vào năm 2021, có thể cấu thành gian lận thế chấp.

Tuy nhiên, những cáo buộc này hiện chỉ là cáo buộc. Cook chưa phải đối mặt với bất kỳ cuộc điều tra chính thức hay cáo buộc hình sự nào, càng chưa bị kết án. Hành vi bị cáo buộc xảy ra một năm trước khi Cook được bổ nhiệm làm thành viên Hội đồng Thống đốc, không liên quan đến nhiệm vụ tại Fed. Các chuyên gia pháp lý cho rằng, những cáo buộc chưa được xác thực khó có thể đạt đến tiêu chuẩn "sa thải vì lý do chính đáng".

Theo Điều 10 của Đạo luật Dự trữ Liên bang năm 1913, các thành viên Hội đồng Thống đốc Fed chỉ có thể bị sa thải "vì lý do chính đáng", nhưng luật này không định nghĩa rõ ràng thế nào là "lý do chính đáng". Thông thường, "lý do chính đáng" bao gồm ba trường hợp: hiệu suất công việc kém, thiếu trách nhiệm hoặc hành vi sai trái trong thời gian đương nhiệm.

Hiện nay, kết quả tranh chấp giữa Trump và Cook sẽ phụ thuộc phần lớn vào cách tòa án giải thích tiêu chuẩn pháp lý "vì lý do chính đáng".

Quy trình pháp lý: Lệnh cấm tạm thời là then chốt

Nếu Cook khởi kiện, bà có thể ngay lập tức xin lệnh cấm tạm thời để ngăn việc bị sa thải trong thời gian vụ kiện diễn ra.

Hai bên sẽ nộp bản bào chữa trình bày lập luận của mình, chính quyền Trump sẽ có cơ hội cung cấp thêm chi tiết về các cáo buộc đối với Cook.

Kết quả của phán quyết về lệnh cấm có thể phụ thuộc vào việc Cook có thuyết phục được thẩm phán rằng nếu không duy trì hiện trạng, bà và Fed sẽ chịu "thiệt hại không thể khắc phục".

Quyết định về lệnh cấm tạm thời có thể được đưa ra rất nhanh, điều này rất quan trọng vì phán quyết thực tế của thẩm phán về việc vụ việc có cấu thành "sa thải có lý do" hay không có thể mất hàng tháng hoặc lâu hơn.

Vụ việc có thể sẽ không kéo dài quá lâu. Hai bên đều có thể kháng cáo lên tòa phúc thẩm liên bang về phán quyết lệnh cấm. Nếu đơn xin lệnh cấm của Cook bị từ chối và phán quyết được giữ nguyên khi kháng cáo, việc sa thải bà sẽ có hiệu lực. Nếu lệnh cấm được chấp thuận và được tòa phúc thẩm ủng hộ, Cook có thể tiếp tục giữ chức trong thời gian vụ kiện tiếp tục.

Tòa án Tối cao có thể là bên phán quyết cuối cùng

Cuộc tranh chấp này cuối cùng có thể được Tòa án Tối cao Mỹ phán quyết.

Bất kỳ phán quyết nào về lệnh cấm tạm thời đều có thể bị kháng cáo lên tòa phúc thẩm liên bang và cuối cùng được chuyển lên Tòa án Tối cao.

Xét đến việc Trump có lợi thế đa số bảo thủ 6-3 tại tòa này, và tòa đã nhiều lần trong năm nay phê duyệt các chính sách của ông bất chấp thách thức pháp lý, điều này có thể giúp ông có lợi thế trong vụ kiện.

Tuy nhiên, trong một phán quyết vào tháng 5 năm nay, Tòa án Tối cao đã đưa ra một gợi ý quan trọng. Khi đó, tòa cho phép Trump sa thải các quan chức của hai cơ quan chính phủ khác mà không cần lý do, nhưng đặc biệt nhấn mạnh rằng quyết định này không có nghĩa là tổng thống có quyền tương tự tại Fed, gọi Fed là "một thực thể tư nhân có cấu trúc độc đáo".

Quan điểm này được hiểu là Trump không thể sa thải quan chức Fed mà không có lý do, nhưng vẫn để ngỏ khả năng sa thải Cook "vì lý do chính đáng". Theo các báo cáo, trong thực tiễn pháp luật Mỹ, "lý do chính đáng" thường được hiểu là bao gồm ba trường hợp: hiệu suất kém, thiếu trách nhiệm hoặc hành vi sai trái trong thời gian đương nhiệm.

Tuy nhiên, đối với những thuật ngữ đã được Quốc hội Mỹ coi trọng hơn một thế kỷ trước này, đến nay vẫn chưa có sự đồng thuận thống nhất. Thẩm phán sẽ phải quyết định liệu cáo buộc gian lận thế chấp đối với Cook có cấu thành bất kỳ trường hợp nào trong số đó hay không.

Nếu vụ việc cuối cùng được đưa lên Tòa án Tối cao, đây sẽ là một phép thử trực tiếp đối với vùng xám này.

Diễn biến cáo buộc "gian lận thế chấp"

Giám đốc Cơ quan Tài chính Nhà ở Liên bang Mỹ Bill Pulte, một đồng minh thân cận của Trump, đã cáo buộc Cook nói dối trong đơn xin vay đối với hai bất động sản trên mạng xã hội.

Trước đó, Wallstreetcn đề cập, Cook đã kê khai cả hai bất động sản ở Michigan và Georgia là nơi ở chính để nhận được điều kiện vay ưu đãi hơn. Ông cho biết thời gian nộp đơn của hai bất động sản này cách nhau hai tuần.

Trump trong thư cho biết, Cook thậm chí không biết rằng hai đơn xin vay thế chấp riêng biệt được nộp trong cùng một năm đều yêu cầu bà kê khai mỗi bất động sản là nơi ở chính, điều này "thật khó tin". Trump viết:

Ít nhất, hành vi liên quan thể hiện sự cẩu thả nghiêm trọng trong giao dịch tài chính, làm dấy lên nghi ngờ về kinh nghiệm và độ tin cậy của bà với tư cách là một nhà quản lý tài chính.

Theo các phương tiện truyền thông, chính quyền Trump cũng từng đưa ra các cáo buộc tương tự đối với Thượng nghị sĩ California Adam Schiff và Tổng chưởng lý bang New York Letitia James, cả hai đều phủ nhận.