Cuộc chiến của Trump với Fed: Trận chiến vì quyền tự chủ kinh tế đang diễn ra
- Tổng thống Trump đã bãi nhiệm Thống đốc Fed Lisa Cook theo thẩm quyền Điều II, viện dẫn cáo buộc gian lận của FHFA liên quan đến các tuyên bố mâu thuẫn về nơi cư trú thế chấp. - Cook phủ nhận hành vi sai trái và cam kết sẽ hành động pháp lý, trong khi Fed bảo vệ tính độc lập của mình thông qua các quy định bảo vệ "bãi nhiệm vì lý do chính đáng" trong Đạo luật năm 1913. - Các nhà phê bình gọi động thái này là "sự thâu tóm quyền lực mang tính độc tài", cảnh báo rằng điều này có nguy cơ chính trị hóa chính sách tiền tệ và lặp lại tình trạng bất ổn kinh tế như những năm 1970. - Phản ứng của thị trường trái chiều khi lợi suất trái phiếu tăng và các nhà phân tích bày tỏ lo ngại.
Tổng thống Donald Trump đã ban hành một lệnh cách chức Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang Lisa Cook, viện dẫn quyền hạn hiến pháp theo Điều II và Đạo luật Cục Dự trữ Liên bang năm 1913. Trong một tuyên bố đăng trên nền tảng mạng xã hội Truth Social của mình, Trump trích dẫn một “đề nghị truy tố hình sự” từ William Pulte, người đứng đầu Cơ quan Tài chính Nhà ở Liên bang (FHFA) thân Trump, người đã cáo buộc Cook gian lận thế chấp. Các cáo buộc tập trung vào những điểm không nhất quán trong các đơn xin thế chấp của Cook, khi bà được cho là đã ký các tài liệu xác nhận hai bất động sản khác nhau là nơi cư trú chính của mình trong cùng một khoảng thời gian. Cook, người phụ nữ Mỹ gốc Phi đầu tiên phục vụ với tư cách là thống đốc Fed, đã phủ nhận các cáo buộc và cho biết bà chỉ biết về các cáo buộc này qua các bản tin truyền thông thay vì được hỏi trực tiếp, đồng thời cam kết sẽ không từ chức và sẽ thách thức quyết định cách chức tại tòa án [1].
Cục Dự trữ Liên bang đã phản hồi bằng cách nhấn mạnh các bảo vệ pháp lý được ghi trong Đạo luật Cục Dự trữ Liên bang, quy định rằng các thống đốc chỉ có thể bị cách chức “vì lý do chính đáng.” Ngân hàng trung ương mô tả nhiệm kỳ dài và các biện pháp bảo vệ việc cách chức này là thành phần quan trọng đảm bảo tính độc lập của mình, giúp các quyết định chính sách tiền tệ được đưa ra dựa trên dữ liệu và lợi ích kinh tế dài hạn. Luật sư của Cook cũng lập luận rằng lệnh cách chức của Trump không có cơ sở thực tế hay pháp lý nào và bà sẽ tiến hành các thủ tục pháp lý để phản đối quyết định này [1].
Động thái của Trump đã vấp phải sự chỉ trích gay gắt từ các nhà lập pháp và cựu quan chức Fed. Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren, thành viên Đảng Dân chủ hàng đầu trong Ủy ban Ngân hàng, đã lên án hành động này là một “cuộc thâu tóm quyền lực độc đoán” vi phạm Đạo luật Cục Dự trữ Liên bang và cần phải bị lật ngược tại tòa án. Trong khi đó, Trump đã nhiều lần chỉ trích Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Jerome Powell về quyết định giữ nguyên lãi suất của Fed, cáo buộc ông không hành động vì lợi ích tốt nhất của người tiêu dùng Mỹ. Nỗ lực rộng lớn hơn của Trump nhằm tác động đến quản trị của Fed bao gồm việc đề cử Stephen Miran, một nhà kinh tế của Nhà Trắng, vào một ghế trong hội đồng quản trị và thay thế các thống đốc sắp mãn nhiệm bằng các ứng viên thân Trump [2].
Việc có thể cách chức Cook sẽ giúp Trump có đa số 4-3 trong hội đồng thống đốc, nếu đề cử của Miran và người thay thế Cook được xác nhận. Sự thay đổi này có thể khiến chính sách tiền tệ của Fed nghiêng về chương trình nghị sự của Trump, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến tính độc lập của ngân hàng trung ương và khả năng đưa ra các quyết định phi đảng phái dựa trên dữ liệu. Cựu quan chức Fed Lael Brainard cảnh báo rằng sự can thiệp chính trị kiểu này có thể dẫn đến lạm phát và lãi suất cao hơn, lặp lại tình trạng hỗn loạn kinh tế của những năm 1970 khi tính độc lập của ngân hàng trung ương cũng từng bị tấn công. Brainard cũng nhấn mạnh tác động tiêu cực đến các quan chức Fed, khiến họ ngần ngại thảo luận công khai về các quyết định chính sách vì lo sợ bị trả thù chính trị [3].
Thị trường đã có những phản ứng trái chiều trước các diễn biến này. Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ dài hạn đã tăng, cho thấy nhà đầu tư lo ngại về tính độc lập của Fed và những tác động tiềm tàng đối với nền kinh tế rộng lớn hơn. Trong khi đồng đô la Mỹ ban đầu giảm sau thông báo của Trump, nó đã ổn định trở lại sau đó. Các nhà phân tích vẫn chia rẽ về cách cuộc đối đầu này sẽ kết thúc, nhưng nhiều người nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì tính độc lập thể chế của Fed để đảm bảo sự ổn định kinh tế và niềm tin lâu dài của công chúng [2].
Khi các thủ tục pháp lý tiếp tục diễn ra, tình hình đặt ra những câu hỏi rộng hơn về sự cân bằng quyền lực giữa nhánh hành pháp và các cơ quan quản lý độc lập. Phán quyết gần đây của Tòa án Tối cao về vị thế đặc biệt của Fed như một “thực thể bán tư nhân” cho thấy khả năng của Trump trong việc cách chức các thành viên hội đồng quản trị có thể bị hạn chế. Tuy nhiên, Nhà Trắng dường như vẫn quyết tâm đẩy giới hạn pháp lý, với Trump cam kết tiếp tục nỗ lực tái cấu trúc Fed phù hợp với các ưu tiên kinh tế của mình. Những tuần tới có thể sẽ chứng kiến thêm nhiều diễn biến mới trong cả cuộc chiến pháp lý lẫn động thái chính trị xung quanh quản trị của Cục Dự trữ Liên bang [3].
Nguồn:
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Mọi thông tin trong bài viết đều thể hiện quan điểm của tác giả và không liên quan đến nền tảng. Bài viết này không nhằm mục đích tham khảo để đưa ra quyết định đầu tư.
Bạn cũng có thể thích
Ba quan chức Cục Dự trữ Liên bang cùng ngày đưa ra quan điểm diều hâu, kỳ vọng thị trường về khả năng tăng lãi suất vào tháng 10 tăng lên 69%.
Vào thứ Năm, Chủ tịch Fed Philadelphia cho biết có thể cần phải thắt chặt chính sách hơn nữa; Chủ tịch Fed New York cho biết việc tăng lãi suất thêm một lần nữa trong năm nay là hợp lý; Chủ tịch Fed Cleveland cho biết rủi ro kỳ vọng lạm phát mất neo đã tăng đáng kể. Trước đó, vào thứ Tư, Ủy viên Fed Michael Barr cho biết có thể cần điều chỉnh chính sách thêm nữa; vào thứ Ba, Chủ tịch Fed Richmond cho biết rủi ro lạm phát dai dẳng đang gia tăng. Do các quan chức Fed có phát biểu diều hâu và dữ liệu kinh tế mạnh mẽ, xác suất thị trường dự báo Fed sẽ tăng lãi suất vào tháng 10 đã tăng từ 53% cuối tuần trước lên 69%.
Bán tháo trái phiếu Mỹ gia tăng! Đấu giá trái phiếu Mỹ kỳ hạn 7 năm không được quan tâm, quy mô mua lại của Bộ Tài chính lại thấp hơn giới hạn, lợi suất trái phiếu thành phố đạt mức cao nhất trong 15 năm.
Vào thứ Năm, lợi suất đấu giá trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 7 năm trị giá 44 tỷ USD của Bộ Tài chính Mỹ tăng vọt lên 5,085%, mức cao nhất lịch sử đối với kỳ hạn này; tỷ lệ phân bổ cho các nhà đầu tư nước ngoài giảm xuống mức thấp nhất trong gần hai năm. Bộ Tài chính Mỹ mở rộng hoạt động mua lại nhưng chỉ hoàn thành 68% hạn mức, thấp hơn mức 86% lần trước, hỗ trợ thanh khoản không đạt kỳ vọng. Áp lực lan tỏa sang thị trường trái phiếu thành phố của Mỹ, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm vượt 5%, đạt mức cao nhất kể từ năm 2011, quy mô bán tháo đạt đỉnh kể từ giai đoạn đầu đại dịch. Lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm cũng vượt mốc 5,2% vào thứ Năm, lần đầu tiên kể từ năm 2007.
Macron: Pháp sẽ viện trợ quân sự cho Saudi Arabia, bảo vệ các cơ sở dầu mỏ tại cảng Yanbu ở Biển Đỏ
Tổng thống Macron cho biết Pháp sẽ cử quân đến Yanbu và cung cấp hệ thống radar cùng hệ thống phòng thủ. Ông nhấn mạnh rằng nhiệm vụ của chiến dịch này là bảo vệ các cơ sở tại Yanbu, chứ không phải can thiệp vào xung đột trong khu vực. Hôm thứ Sáu tuần trước, ông nói rằng sau khi eo biển Hormuz bị cản trở, tuyến ống dẫn dầu Đông-Tây của Saudi Arabia từng trở thành tuyến vận chuyển thay thế quan trọng, nhưng lượng dầu vận chuyển qua tuyến ống này đã giảm mạnh do lực lượng Houthis Yemen tấn công Yanbu.
Mô hình AI chậm lại chưa chắc là bất lợi: Ba xu hướng thuận lợi cấu trúc của trung tâm dữ liệu truyền thống vượt qua áp lực lãi suất tăng
HSBC cho rằng, logic tăng trưởng của các trung tâm dữ liệu truyền thống đang chuyển từ việc cập nhật mô hình tiên tiến sang thương mại hóa AI rộng rãi. Nhu cầu suy luận tăng, chi tiêu vốn của các nhà cung cấp đám mây mở rộng, cùng với việc thắt chặt hạn chế về điện và quy định, dự kiến sẽ duy trì tình trạng cung cầu căng thẳng cho đến năm 2028. Ngay cả khi lãi suất tăng, tốc độ tăng trưởng kép của AFFO trên mỗi cổ phiếu trong giai đoạn 2025–2028 vẫn được dự báo đạt 11%–12%, thể hiện sự ổn định về lợi nhuận.