Thị trường trái phiếu toàn cầu “hai thái cực”: Một bên mua vào sôi động, một bên bán tháo điên cuồng

　　Nguồn: Golden Ten Data

　　Thị trường trái phiếu toàn cầu đang trải qua sự mong manh và biến động đáng kể. Nhiều chính phủ buộc phải huy động vốn lớn trong bối cảnh nợ cao và lãi suất cao, trong khi các nhà đầu tư mặc dù theo đuổi các sản phẩm lợi suất cao trong ngắn hạn, nhưng lại lo ngại về rủi ro tổng thể của thị trường trái phiếu trong dài hạn, dẫn đến tình trạng mâu thuẫn khi một bên nhiệt tình đăng ký mua, còn tổng thể thị trường lại giảm giá.

　　Vào thứ Ba, thị trường trái phiếu châu Âu ghi nhận khối lượng phát hành trong ngày đạt mức kỷ lục, với tổng cộng 28 tổ chức phát hành dự kiến huy động ít nhất 49.6 tỷ euro (tương đương 57.7 tỷ USD), có khả năng phá vỡ kỷ lục 47.6 tỷ euro trong một ngày được thiết lập hồi đầu năm nay.

　　Mặt khác, thị trường trái phiếu toàn cầu đang đối mặt với áp lực bán ra mới, lo ngại lạm phát, khối lượng phát hành trái phiếu và vấn đề kỷ luật tài khóa đang làm suy yếu niềm tin của nhà đầu tư đối với loại tài sản từng được coi là an toàn nhất thế giới.

　　Khối lượng phát hành trái phiếu châu Âu trong ngày lập kỷ lục

　　Tại châu Âu, đặc biệt là Anh và Ý, đã triển khai các giao dịch trái phiếu quy mô lớn, mở màn cho làn sóng huy động vốn vào tháng Chín sau thời kỳ trầm lắng mùa hè. Dù những lo ngại về tài khóa ở Pháp và Anh vẫn còn, nhưng lợi suất cao đã thu hút các nhà đầu tư tích cực đặt mua, thúc đẩy lượng đăng ký lớn.

　　Vào thứ Ba, Anh đã phát hành thành công trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm trị giá 10 tỷ bảng Anh theo hình thức syndicate, nhận được hơn 140 tỷ bảng Anh đơn đặt hàng, cuối cùng thực tế huy động được 14 tỷ bảng Anh. Dan Shane, Giám đốc bộ phận bảo lãnh nợ châu Âu của Morgan Stanley, cho biết các nhà đầu tư quốc tế chiếm 40% phân bổ, trong đó có nhiều ngân hàng trung ương quốc tế tham gia tích cực với mục đích quản lý dự trữ. Ông nhấn mạnh rằng mức lợi tức nhượng bộ cho phát hành mới chỉ dưới 1,5 điểm cơ bản, cho thấy nhu cầu rất mạnh mẽ.

　　Cùng lúc đó, đợt phát hành kết hợp trái phiếu chính phủ Ý kỳ hạn 7 năm trị giá 13 tỷ euro và kỳ hạn 30 năm trị giá 5 tỷ euro đã thu hút hơn 218 tỷ euro nhu cầu đăng ký. Các doanh nghiệp Pháp cũng tiếp tục huy động vốn trước cuộc bỏ phiếu tín nhiệm chính phủ vào tuần tới, trong đó Unibail-Rodamco-Westfield đã phát hành 685 triệu euro trái phiếu vĩnh viễn hỗn hợp.

　　Sự gia tăng nguồn cung này phản ánh xu hướng phục hồi truyền thống vào tháng Chín, khi các chính phủ và doanh nghiệp quay lại thị trường sau kỳ nghỉ hè, nỗ lực hoàn thành huy động vốn trước thời gian còn lại của năm.

　　Dù chi phí vay đã tăng lên so với mức thấp của tháng trước, các ngân hàng và doanh nghiệp vẫn tích cực tham gia thị trường, nguyên nhân là do dòng vốn đầu tư liên tục chảy vào các quỹ trái phiếu trong mùa hè đã thúc đẩy nhu cầu. Ngoài ra, chênh lệch lợi suất trái phiếu doanh nghiệp cũng đã tăng nhẹ so với mức thấp lịch sử của tháng trước.

　　Ngoài châu Âu, Ả Rập Xê Út đã thu hút khoảng 15 tỷ USD đơn đặt hàng cho kế hoạch phát hành trái phiếu Hồi giáo kỳ hạn 5 năm và 10 năm, nhằm bù đắp thâm hụt ngân sách và thúc đẩy kế hoạch đa dạng hóa “Tầm nhìn 2030”. Tại Nhật Bản, ít nhất bảy công ty đã bắt đầu bán trái phiếu bằng USD, dự kiến đây sẽ là tuần phát hành nợ bận rộn nhất toàn cầu, và các tổ chức phát hành Nhật Bản lần đầu tiên trong năm nay có khả năng vượt mốc 100 tỷ USD tổng giá trị trái phiếu bằng USD và euro.

　　Làn sóng bán tháo trái phiếu vẫn lan rộng, lợi suất trái phiếu dài hạn nhiều nước tăng vọt

　　Tuy nhiên, thị trường trái phiếu toàn cầu vẫn chịu áp lực chung. Lạm phát kéo dài, nghi ngờ về kỷ luật tài khóa, cùng với việc các chính phủ phát hành trái phiếu dày đặc khiến thị trường lo ngại về tình trạng dư cung, từ đó đẩy lợi suất tăng và giá trái phiếu giảm.

　　Lợi suất trái phiếu dài hạn của nhiều quốc gia đã tăng lên mức cao. Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 20 năm vào thứ Tư đã tăng lên mức cao nhất kể từ năm 1999, lợi suất trái phiếu chính phủ Úc kỳ hạn 10 năm cũng quay lại mức cao nhất kể từ tháng Bảy. Vào thứ Ba, lợi suất trái phiếu chính phủ Anh kỳ hạn 30 năm từng tăng lên mức cao nhất kể từ năm 1998.

　　Đáng chú ý, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ cũng tăng, với lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm chuẩn tiệm cận ngưỡng 5% được chú ý nhiều.

　　Tổng thể, đợt bán tháo này phản ánh lo ngại của các nhà giao dịch về chi tiêu chính phủ cao và tác động tiềm tàng đến lạm phát. Đợt phát hành trái phiếu doanh nghiệp quy mô lớn vào thứ Ba cùng với những nghi ngờ kéo dài về tính độc lập của Fed càng làm tăng áp lực lên thị trường.

　　Andrew Ticehurst, chiến lược gia tại Nomura Holdings Sydney, cho biết:

“Vấn đề thâm hụt và nợ không thể dễ dàng hoặc nhanh chóng giải quyết. Đường cong lợi suất dốc hơn sẽ trở thành trạng thái bình thường mới.”

　　Trái phiếu siêu dài hạn thường có hiệu suất kém trong tháng Chín. Chỉ số lợi nhuận trái phiếu toàn cầu Bloomberg đã giảm 0,4% vào thứ Ba, mức giảm trong ngày lớn nhất kể từ ngày 6 tháng 6. Dù mức giảm không lớn, nhưng vẫn cho thấy sự thận trọng kéo dài của thị trường đối với việc nắm giữ nợ dài hạn.

　　Việc bán tháo trái phiếu dài hạn cũng thúc đẩy nhu cầu đối với chiến lược gọi là “giao dịch làm dốc”, đây là chiến lược kiếm lời khi chênh lệch lợi suất giữa trái phiếu dài hạn và ngắn hạn mở rộng. Gần đây đã có tiền lệ cho thấy chiến lược này có thể sinh lời.

　　Khi áp lực yêu cầu Fed cắt giảm lãi suất gia tăng, các nhà giao dịch thường mua vào trái phiếu ngắn hạn nhạy cảm nhất với thay đổi chính sách tiền tệ. Andrew Canobi, quản lý quỹ tại Franklin Templeton, cùng những người khác đang đặt cược rằng trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 2 năm sẽ có hiệu suất tốt hơn trái phiếu kỳ hạn 10 năm.

　　Canobi cho biết: “Lạm phát đang được kéo về mục tiêu một cách khó khăn, áp lực tài khóa vẫn đáng kể, thị trường lao động nhìn chung vẫn ổn định, và ngân hàng trung ương bắt đầu cắt giảm lãi suất trong bối cảnh này. Chúng tôi có xu hướng tăng vị thế thay vì giảm.”