Trung Quốc tăng tốc mua vàng, xung đột Mỹ-Iran không thay đổi logic tăng giá dài hạn của vàng

Theo dữ liệu mới nhất từ Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc, tính đến tháng 3 năm 2026, dự trữ vàng của Trung Quốc đạt 74,38 triệu ounce, ghi nhận tháng tăng liên tiếp thứ 17; trong tháng 3 tăng thêm 160.000 ounce (khoảng 5 tấn) so với tháng trước, mức tăng này đã gia tốc đáng kể so với xu hướng kiểm soát chỉ 1-2 tấn mỗi tháng trước đó.

Dựa vào dữ liệu chính thức được công bố, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc đã khởi động lại việc mua vàng từ tháng 11 năm 2024, trải qua các giai đoạn tăng tốc mua, tạm thời chậm lại, và gần đây lại gia tốc: cuối năm 2024 số lượng mua trong tháng từng đạt 10 tấn, sau đó giảm dần xuống vùng 1-2 tấn, và tháng 3 năm 2026 tăng trở lại mức khoảng 5 tấn.

Sự thay đổi về nhịp độ phản ánh: 1) Ngân hàng Trung ương không dừng việc mua vàng, mà quản lý nhịp độ phù hợp với môi trường thị trường; 2) trong giai đoạn giá vàng điều chỉnh giảm, các bộ phận chính phủ lại trở thành bên mua đối ứng chu kỳ.

Đặc biệt dưới tác động của xung đột Mỹ-Iran, giá vàng tháng 3 chịu áp lực thanh khoản và giảm mạnh 12% chỉ trong một tháng, ghi nhận mức giảm lớn nhất kể từ năm 2008. Một là, ngân hàng trung ương các thị trường mới nổi như Thổ Nhĩ Kỳ, Ba Lan, và các quốc gia sản xuất dầu ở Vùng Vịnh đã bán vàng tạm thời để đáp ứng nhu cầu thanh khoản ngoại hối, tài chính hoặc bù đắp sự suy giảm doanh thu quốc gia do xuất khẩu dầu bị cản trở. Ví dụ, Ngân hàng Trung ương Thổ Nhĩ Kỳ trong hai tuần sau khi chiến tranh bùng nổ, để ổn định tỷ giá trong nước, đã bán và hoán đổi khoảng 60 tấn (khoảng 8 tỷ USD) dự trữ vàng. Tuy nhiên, xét về cấu trúc, việc bán này mang tính chất chiến thuật nhiều hơn là chuyển hướng chiến lược. Hai là, trước đó giá vàng tăng mạnh, vốn đầu tư đầu cơ lớn đổ vào, sau khi xung đột bùng nổ tài sản rủi ro chịu sức ép mạnh, nhà đầu tư buộc phải bán vàng để bổ sung thanh khoản.

Và khi giá vàng lao dốc, các quốc gia chịu tác động ít hơn như Séc, Uzbekistan đã tận dụng và tăng dự trữ vàng, giữ mức mua ròng. Tuy nhiên lượng mua không lớn. Ngoài ra, tháng 3 và tháng 4 là mùa thấp điểm mua vàng của ngân hàng trung ương toàn cầu, dưới tình hình giá vàng cao trước đó và biến động tăng mạnh hiện tại, tốc độ mua vàng của ngân hàng trung ương toàn cầu nhìn chung chậm lại trong thời gian ngắn.

Dữ liệu mua vàng chính thức chỉ là phần nổi của tảng băng, lực mua tiềm ẩn là sự hỗ trợ quan trọng

Đáng chú ý, dữ liệu công bố chính thức chỉ là một phần nhỏ trong nhu cầu vàng thực tế của Trung Quốc. So sánh dữ liệu xuất khẩu vàng ròng từ Hải quan Anh và biến động tại kho vàng London cho thấy hiện có khoảng 2/3 dữ liệu mua vàng thực tế của các ngân hàng trung ương toàn cầu không được công bố chính thức.