Thị trường đồng tăng vọt dưới áp lực kép của cung và cầu! Đằng sau mức cao nhất lịch sử: Tại sao giá đồng liên tục tăng?

Một pound đồng hiện nay có giá cao hơn bao giờ hết – và lý do đằng sau điều này không chỉ là cạnh tranh về Trí tuệ nhân tạo (AI).

Axit sulfuric là nguyên liệu then chốt trong luyện đồng, nhưng nguồn cung gần đây bị thiếu hụt, chủ yếu do tác động từ chiến tranh Iran và sự gián đoạn vận chuyển qua eo biển Hormuz. Trung Quốc cũng đã áp dụng các biện pháp hạn chế xuất khẩu hóa chất này – cả hai yếu tố này đều có thể đẩy chi phí sản xuất đồng lên cao.

John Caruso, chiến lược gia thị trường cao cấp của RJO Futures cho biết: “Giá đồng tăng cao đến mức lịch sử là ví dụ về một cơn bão hoàn hảo của các vấn đề mang tính cấu trúc ở phía cung.”

Ông lưu ý rằng, nồng độ khai thác đồng từ quặng đang giảm và các nút thắt nguồn cung ở Vùng Vịnh cũng đang “va chạm trực diện” với nhu cầu kỷ lục được thúc đẩy bởi việc mở rộng AI.

Giá đồng đạt mức cao kỷ lục: Động lực từ nguồn cung thắt chặt và nhu cầu toàn cầu tăng vọt

Vào thứ ba (ngày 12 tháng 5), giá đồng chốt ở mức cao lịch sử, hợp đồng hợp đồng tương lai tháng Bảy được giao dịch nhiều nhất trên Sở giao dịch hàng hóa New York (Comex) được niêm yết ở mức 6,53 USD/pound (UTC+8). Theo dữ liệu thị trường Dow Jones, kể từ khi chiến tranh Iran nổ ra, kim loại này đã tăng 7,8%, và mức tăng từ đầu năm đến nay khoảng 15%.

(Nguồn ảnh: MarketWatch)

Nhiều công đoạn trong luyện đồng có thể truy về Vùng Vịnh Ba Tư. Lưu huỳnh là nguyên liệu then chốt để sản xuất axit sulfuric, một sản phẩm phụ trong quá trình lọc dầu mỏ.

Theo báo cáo của Cơ quan Nghiên cứu Dịch vụ Quốc hội Hoa Kỳ (Congressional Research Service, CRS), năm ngoái, các quốc gia sản xuất dầu như Iran, Kuwait, Qatar, Saudi Arabia và UAE đã sản xuất gần một phần tư nguồn cung lưu huỳnh toàn cầu.

Giá lưu huỳnh gần đây cũng tăng lên mức cao lịch sử – Mosaic Company, công ty sản xuất axit sulfuric dùng trong phân bón photphat, báo cáo giá bán hơn 1.200 USD/tấn trong báo cáo tài chính quý I được công bố hôm thứ Hai (UTC+8). Khi được hỏi có ý kiến bổ sung, Mosaic Company chỉ nhấn mạnh lại nội dung báo cáo tài chính và phát sóng trực tuyến quý I.

Nguồn cung Trung Đông và thách thức khai thác mỏ: Các yếu tố cấu trúc đằng sau giá tăng mạnh

Theo báo cáo của CRS, ngoài lưu huỳnh, khoảng một nửa nguồn cung axit sulfuric vận chuyển bằng đường biển toàn cầu cũng xuất phát từ Trung Đông. Axit sulfuric rất quan trọng trong quá trình chiết đồng, tức là chiết xuất kim loại đồng từ quặng.

Chiến tranh Iran cùng việc eo biển Hormuz gần như đóng cửa với tàu chở dầu đã kéo dài hơn nhiều so với dự báo của nhiều người. Nhà phân tích Edward Meir của Marex cho biết điều này đặt ra dấu hỏi về tuyến thay thế xuất khẩu axit sulfuric từ Trung Đông. Ông lưu ý, với đặc tính ăn mòn và axit cao, rất khó vận chuyển axit sulfuric bằng xe tải.

Nhật báo Phố Wall (Wall Street Journal) đưa tin, nhằm ứng phó với tình trạng nguồn cung, Trung Quốc đã bắt đầu hạn chế xuất khẩu axit sulfuric từ tháng 5. Meir cho biết Tập đoàn Freeport-McMoRan – công ty khai thác đồng và kim loại khác – được cho là đã dời thời gian tái khởi động mỏ Grasberg ở Indonesia sang đầu năm 2028. Ông bổ sung rằng, các tin tức này một khi được công bố vào cuối tuần trước cũng thúc đẩy giá đồng tăng cao.

Chỉ số ETF Global X Copper Miners ghi nhận phiên tăng thứ ba liên tiếp vào thứ Ba, giao dịch ở mức 88,57 USD (UTC+8), tăng 1,2%; Quỹ chỉ số đồng United States Copper Index Fund theo dõi diễn biến giá đồng kỳ hạn cũng có phiên tăng thứ ba liên tiếp, lên 1,5% (UTC+8) giao dịch ở mức 39,98 USD (UTC+8) trong ngày.

Freeport-McMoRan hiện chưa có phản hồi ngay lập tức về kế hoạch tái khởi động mỏ Grasberg, nhưng theo Reuters đưa tin vào thứ Hai, công ty bác bỏ thông tin về sự chậm trễ và vẫn kỳ vọng mỏ sẽ hoạt động trở lại hoàn toàn trước cuối năm 2027.

Tuy nhiên, đà tăng của thị trường đồng không chỉ đến từ nguồn cung bị siết chặt – Jacob White, giám đốc quản lý sản phẩm ETF của Sprott Asset Management cho biết, đây còn là hệ quả của “tác động cộng hưởng từ nhu cầu liên tục tăng.”

White chia sẻ với MarketWatch trong một cuộc phỏng vấn rằng, AI rõ ràng nằm trong câu chuyện về nhu cầu tăng, đặc biệt với trung tâm dữ liệu và cơ sở hạ tầng điện lực đi kèm. Ông nhấn mạnh loại nhu cầu này thường khó bị “hạ nhiệt”, ít có khả năng giảm khi chi phí tăng lên.

White cũng cho rằng, ngay cả trước khi nguồn cung bị gián đoạn, chất lượng quặng giảm – dẫn tới sản lượng đồng giảm – đã là vấn đề nghiêm trọng dần lên. Các dự án mỏ mới bị hạn chế và thời gian phát triển kéo dài.

White chỉ ra, giá kim loại tăng có thể giúp thúc đẩy sản lượng và bổ sung nguồn cung, đồng thời cũng có thể khiến cầu bị kiềm chế. Tuy nhiên, nguồn cung bị hạn chế bởi “điều kiện địa chất, quy trình cấp phép và thực tế cơ sở hạ tầng” - những điều không thể giải quyết trong thời gian ngắn.

Ông nói, thị trường “ngày càng cho thấy, để đáp ứng nhu cầu đồng tương lai không chỉ cần giá cao hơn mà còn cần các hành động phối hợp từ chính sách, để hỗ trợ tăng tốc phát triển dự án và củng cố khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng.”

Nhìn về phía trước, White bổ sung rằng, giá đồng khó có thể dựa vào các cú sốc về nhu cầu mới, vì vai trò và giá trị của đồng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế đã được xác thực. Ông nhận định, môi trường này sẽ tiếp tục hỗ trợ cho giá đồng và cổ phiếu các công ty khai thác đồng đến trước năm 2026.