"Nếu không có AI, Mỹ đã suy thoái từ lâu"? Huyền thoại đầu tư Grantham cảnh báo: Bong bóng AI đang nâng đỡ nền kinh tế và thị trường chứng khoán

Đồng sáng lập GMO, huyền thoại đầu tư Jeremy Grantham gần đây đã đưa ra cảnh báo thận trọng về kinh tế Mỹ và thị trường tài chính.

Grantham phát biểu trong tập mới nhất của podcast Excess Returns rằng, ông cho rằng nếu không có làn sóng đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI), nền kinh tế Mỹ rất có thể đã rơi vào suy thoái vào năm 2023, và thị trường chứng khoán Mỹ cũng có thể đã giảm sâu hơn nữa.

Grantham cho biết: “Dự đoán của tôi là, năm 2023 chúng ta lẽ ra đã rơi vào suy thoái, thị trường sẽ giảm thêm 25%. Chính AI đã ngăn chặn tất cả điều này.”

Ông cũng chỉ ra rằng, hiện nay kinh tế Mỹ phụ thuộc vào chi tiêu cho AI ở mức độ “chưa từng có tiền lệ”, và thị trường đang ở vùng lãnh thổ chưa được khám phá.

Chi tiêu AI của các ông lớn công nghệ ở mức kinh hoàng

Làn sóng AI đã đẩy các ông lớn công nghệ vào chu kỳ chi tiêu vốn quy mô lớn.

Theo các tuyên bố công khai của doanh nghiệp, Amazon, Google, Meta và Microsoft dự kiến sẽ chi tổng cộng 725 tỷ USD cho chi tiêu vốn trong năm nay, trong đó một phần lớn sẽ dành cho xây dựng hạ tầng AI.

（Nguồn ảnh：Business Insider）

Quy mô này tương đương khoảng 2% GDP Mỹ năm 2025.

Grantham cho rằng, nếu không có đầu tư liên quan đến AI, tăng trưởng GDP của Mỹ năm 2023 có thể đã gần như bằng 0. Nói cách khác, AI không chỉ hỗ trợ nhóm cổ phiếu công nghệ mà trên phương diện vĩ mô còn là yếu tố trọng yếu giúp giữ vững tăng trưởng kinh tế Mỹ.

AI trở thành động lực chính cho đà phục hồi chứng khoán Mỹ

Grantham cũng chỉ ra rằng, chi tiêu cho AI cũng là trụ cột quan trọng cho thị trường chứng khoán Mỹ.

Ông nhắc đến “Bảy ông lớn công nghệ” trên sàn chứng khoán Mỹ là lực lượng hạt nhân của các giao dịch AI, đồng thời góp phần đáng kể vào đà phục hồi của S&P 500 từ đáy thị trường gấu cuối năm 2022 sang năm 2023.

Theo ông, thị trường chứng khoán Mỹ trước kia đã có hiện tượng bong bóng cục bộ, đà tăng của cổ phiếu công nghệ và sự cuồng nhiệt với meme stock vẫn chưa hoàn toàn được giải tỏa, sau đó “cơn sốt AI” lại khiến cảm xúc đầu cơ bùng lên trở lại.

Grantham nói: “Chúng ta đang chứng kiến một bong bóng chưa vỡ hẳn, chỉ mới bị xì hơi một nửa, lại tiếp tục được ‘bơm’ phồng lên nhờ AI.”

“Gấu vĩnh viễn” lại cảnh báo rủi ro bong bóng AI

Grantham từ lâu nổi tiếng là người bi quan về thị trường và từng được Wall Street chú ý vì đã cảnh báo thành công về bong bóng internet.

Trong hồi ký năm 2026 của mình, “The Making of a Permabear: The Perils of Long-term Investing in a Short-term World”, Grantham viết rằng ông cho rằng bong bóng AI rất có thể sẽ ít nhất trải qua một đợt “xì hơi tạm thời”.

Đầu năm nay, ông cũng cho biết trên podcast The Master Investor rằng, giá dầu tăng mạnh gần đây có thể sẽ mang lại hệ quả “đau đớn”. Ông lưu ý, trong lịch sử Mỹ chưa từng có trường hợp giá dầu tăng vọt mà kinh tế không rơi vào suy thoái sau đó không lâu.

Tranh luận thị trường: Sự thịnh vượng của AI là cách mạng năng suất, hay là khủng hoảng tiếp theo?

Gần đây, một báo cáo nghiên cứu cảnh báo làn sóng AI có thể gây ra suy thoái kinh tế, sụp đổ chứng khoán cũng như tỷ lệ thất nghiệp tăng cao trong tương lai đã khiến thị trường tranh luận gay gắt.

Báo cáo này từng ảnh hưởng mạnh đến cổ phiếu phần mềm khiến nhà đầu tư thận trọng xem xét lại rủi ro đằng sau làn sóng đầu tư AI. Tuy nhiên, cũng có người chỉ trích rằng thị trường có thể đã phản ứng thái quá với một kịch bản cực đoan.

Hiện tranh luận về AI đang mở rộng. Một mặt, những người ủng hộ cho rằng AI sẽ mang lại tăng trưởng năng suất lâu dài, thúc đẩy lợi nhuận doanh nghiệp bước vào chu kỳ mới; mặt khác, những người nghi ngờ lo lắng rằng quy mô chi tiêu vốn khổng lồ, định giá quá cao và mức độ tập trung thị trường hiện nay đã khiến kinh tế Mỹ và thị trường chứng khoán phụ thuộc quá mức vào AI.

Ý kiến mới nhất của Grantham chính là điển hình cho cuộc tranh luận này: AI có thể thực sự đã giúp kinh tế Mỹ tránh được suy thoái, nhưng nó cũng đang tạo ra một bong bóng thị trường lớn hơn, phức tạp hơn.