“Ghen tị” với tiền thưởng khổng lồ của SK Hynix và Samsung, nhân viên TSMC “cũng muốn đình công”!
TSMC đang phải đối mặt với một làn sóng bất mãn về lương thưởng nội bộ: lợi nhuận ròng hàng quý đạt mức cao lịch sử, nhưng lại xuất hiện thông tin tiền thưởng của nhân viên sẽ bị cắt giảm 15%, khiến làn sóng bất mãn lan rộng, một bộ phận nhân viên công khai bàn luận về việc thành lập công đoàn thậm chí có thể là đình công; mâu thuẫn lao động ngành bán dẫn đang lan rộng từ Hàn Quốc sang Đài Loan (Trung Quốc).
Theo DigiTimes, thông tin về việc TSMC dự định cắt giảm tiền thưởng hiệu suất khoảng 15% lan truyền nhanh chóng trong nội bộ nhân viên, tạo nên sự tương phản mạnh mẽ với kết quả kinh doanh ấn tượng của công ty — TSMC ghi nhận lợi nhuận ròng quý 1/2025 lên đến 572,5 tỷ Đài tệ (khoảng 17,9 tỷ USD), tăng 58% so với cùng kỳ năm ngoái, nhu cầu chip AI tăng vọt là động lực cốt lõi. TSMC phản hồi rằng dự kiến tốc độ tăng thưởng chia sẻ lợi nhuận cho nhân viên năm 2026 sẽ cao hơn năm 2025, đồng thời khẳng định "đầy đủ nhận thức về trách nhiệm xã hội doanh nghiệp ngày càng tăng tại Đài Loan", nhưng không phản hồi trực tiếp về tin đồn cắt giảm thưởng.
Thỏa thuận lương thưởng của các đồng nghiệp Hàn Quốc càng làm bùng thêm lửa bất mãn trong giới nhân viên TSMC. Công đoàn Samsung Electronics ngày 27/5 đã thông qua một phương án lương thưởng kéo dài 10 năm với tỷ lệ ủng hộ 73,7%, gần 78.000 nhân viên bộ phận bán dẫn sẽ nhận được 10,5% lợi nhuận kinh doanh hằng năm dưới dạng cổ phiếu thưởng, kèm thêm 1,5% bằng tiền mặt; SK Hynix cũng đạt được thỏa thuận tương tự, đưa 10% lợi nhuận kinh doanh hằng năm vào quỹ thưởng cho nhân viên. Theo dự báo lợi nhuận mới nhất của các công ty chứng khoán, tiền thưởng trung bình cho mỗi nhân viên bộ phận chip của hai công ty này đều có thể đạt hàng triệu nhân dân tệ, trong khi tiền thưởng trung bình cho nhân viên TSMC năm 2025 chỉ khoảng 2,64 triệu Đài tệ (tương đương 87.000 USD).
Hiện nay, thảo luận về quyền lợi nhân viên đang tiếp tục sôi nổi trên các cộng đồng nghề nghiệp. Ngày 28/5, đại hội cổ đông TSMC sẽ diễn ra, mâu thuẫn có thể sẽ công khai hơn, từ đó thế giới sẽ quan sát cách ông lớn ngành chip này giải quyết thách thức mới về quan hệ lao động.
Lợi nhuận lập kỷ lục, thưởng bị đồn bị cắt xén
TSMC đạt lợi nhuận ròng quý 1/2025 lên đến 572,5 tỷ Đài tệ, mức cao lịch sử, tăng 58% so với cùng kỳ, tiếp tục hưởng lợi từ làn sóng đầu tư hạ tầng AI toàn cầu thúc đẩy nhu cầu quy trình sản xuất chip tiên tiến bùng nổ.
Tuy nhiên, bối cảnh lợi nhuận này lại không đi kèm với tăng trưởng lương thưởng cho nhân viên, ngược lại còn đối lập với tin đồn về việc cắt giảm thưởng, càng làm gia tăng bất mãn nội bộ.
Nhân viên trước đây thường kỳ vọng công ty sẽ dành khoảng 13% lợi nhuận giữ lại để chia thưởng, nhưng báo cáo cho biết thông lệ này đã bị lung lay. Theo kết quả kinh doanh năm 2025, tiền thưởng trung bình cho nhân viên TSMC khoảng 2,64 triệu Đài tệ (khoảng 87.000 USD), tổng quy mô quỹ thưởng khoảng 206,1 tỷ Đài tệ. Dù TSMC cam kết tốc độ tăng tiền thưởng năm 2026 sẽ được nâng lên, nhưng không đưa ra bình luận chính thức về tin đồn cắt giảm thưởng.
Theo các nhà phân tích được truyền thông trích dẫn, nguyên nhân lớn nhất khiến tiền thưởng bị cắt giảm khả năng cao là do quy mô chi tiêu vốn chưa từng có tiền lệ của TSMC. Hiện mỗi năm TSMC đầu tư vốn lên tới 52-56 tỷ USD, đồng thời xây dựng 12 nhà máy wafer mới tại Mỹ, Nhật Bản, Đức… nhằm củng cố vị trí kỹ thuật dẫn đầu trong lĩnh vực sản xuất chip 2nm và 1,4nm.
Việc mở rộng quy mô lớn đã làm tiêu tốn liên tục đến dòng tiền, trực tiếp thu hẹp không gian chia thưởng cho nhân viên. Đa số nhân viên cho rằng, gánh nặng tài chính của kế hoạch toàn cầu hóa đang dần được chuyển lên vai người lao động tuyến đầu.
Thỏa thuận của Samsung, SK Hynix trở thành thước đo so sánh
Điều khiến cảm xúc của nhân viên TSMC sôi sục nhất chính là chuỗi thỏa thuận lương thưởng từ hai đối thủ trọng yếu đến từ Hàn Quốc.
Công đoàn Samsung Electronics ngày 27/5 với tỷ lệ ủng hộ 73,7% đã thông qua phương án: gần 78.000 nhân viên bán dẫn trong 10 năm tới mỗi năm sẽ nhận 10,5% lợi nhuận kinh doanh bằng cổ phiếu thưởng, cộng thêm 1,5% thưởng tiền mặt — trước đó Samsung suýt phải đối mặt với nguy cơ đình công kéo dài 18 ngày do công đoàn không chấp nhận phương án thưởng một lần duy nhất.
Theo dự báo của KB Securities, nếu lợi nhuận kinh doanh của Samsung năm 2026 đạt 327 ngàn tỷ won (khoảng 217 tỷ USD), tiền thưởng trung bình cho nhân viên bộ phận bộ nhớ dự kiến khoảng 600 triệu won (khoảng 400.000 USD). Lưu ý, nhân viên các bộ phận không thuộc chip như điện thoại thông minh và điện gia dụng theo phương án hiện tại chỉ được nhận thưởng trung bình khoảng 6 triệu won (khoảng 4.000 USD), sự chênh lệch lên tới cả trăm lần.
Phía SK Hynix, thỏa thuận ký kết tháng 9/2024 đã gỡ bỏ trần "tiền chia thưởng không vượt quá 10 tháng lương cơ bản", thay vào đó đưa 10% lợi nhuận kinh doanh hàng năm vào quỹ thưởng. Theo ước tính của Macquarie Securities, nếu lợi nhuận năm 2027 của SK Hynix đạt 447 ngàn tỷ won, chia cho 35.000 nhân viên, tiền thưởng trung bình mỗi người sẽ khoảng 1,29 tỷ won, quy đổi hơn 6,1 triệu nhân dân tệ.
Kênh bảo vệ quyền lợi của nhân viên TSMC còn hạn chế
Kể từ khi thành lập năm 1987 tới nay, TSMC chưa từng thành lập công đoàn, nhân viên thiếu đi cơ chế thương lượng tập thể chính quy, trái ngược hoàn toàn với Samsung và SK Hynix. Khoảng trống về mặt thể chế khiến làn sóng bất mãn chỉ có thể trút qua các kênh phi chính thức.
Lời phàn nàn của nhân viên lan rộng trên các nền tảng cộng đồng nghề nghiệp như Dcard và nhiều nhóm Facebook dành riêng cho TSMC, các chủ đề thảo luận xoay quanh việc thành lập công đoàn có hợp pháp hay không, liệu công ty có đặt lợi ích cổ đông và ưu tiên mở rộng ra nước ngoài lên trên quyền lợi nhân viên bản địa… Một số nhân viên chọn lên tiếng tập trung trước thềm đại hội cổ đông TSMC ngày 28/5.
Bà Doris Hsu, Chủ tịch Universal Wafer, nhà sản xuất wafer silicon, cũng lên tiếng cho rằng trong số 18 nhà máy của tập đoàn đặt tại 9 quốc gia và vùng lãnh thổ của mình, có nơi có công đoàn, có nơi không, nhưng yếu tố quyết định thành tích kinh doanh của doanh nghiệp không nằm ở sự tồn tại của công đoàn mà là việc công ty có chia sẻ lợi nhuận với người lao động hay không.
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Mọi thông tin trong bài viết đều thể hiện quan điểm của tác giả và không liên quan đến nền tảng. Bài viết này không nhằm mục đích tham khảo để đưa ra quyết định đầu tư.
Bạn cũng có thể thích
Ba quan chức Cục Dự trữ Liên bang cùng ngày đưa ra quan điểm diều hâu, kỳ vọng thị trường về khả năng tăng lãi suất vào tháng 10 tăng lên 69%.
Vào thứ Năm, Chủ tịch Fed Philadelphia cho biết có thể cần phải thắt chặt chính sách hơn nữa; Chủ tịch Fed New York cho biết việc tăng lãi suất thêm một lần nữa trong năm nay là hợp lý; Chủ tịch Fed Cleveland cho biết rủi ro kỳ vọng lạm phát mất neo đã tăng đáng kể. Trước đó, vào thứ Tư, Ủy viên Fed Michael Barr cho biết có thể cần điều chỉnh chính sách thêm nữa; vào thứ Ba, Chủ tịch Fed Richmond cho biết rủi ro lạm phát dai dẳng đang gia tăng. Do các quan chức Fed có phát biểu diều hâu và dữ liệu kinh tế mạnh mẽ, xác suất thị trường dự báo Fed sẽ tăng lãi suất vào tháng 10 đã tăng từ 53% cuối tuần trước lên 69%.
Bán tháo trái phiếu Mỹ gia tăng! Đấu giá trái phiếu Mỹ kỳ hạn 7 năm không được quan tâm, quy mô mua lại của Bộ Tài chính lại thấp hơn giới hạn, lợi suất trái phiếu thành phố đạt mức cao nhất trong 15 năm.
Vào thứ Năm, lợi suất đấu giá trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 7 năm trị giá 44 tỷ USD của Bộ Tài chính Mỹ tăng vọt lên 5,085%, mức cao nhất lịch sử đối với kỳ hạn này; tỷ lệ phân bổ cho các nhà đầu tư nước ngoài giảm xuống mức thấp nhất trong gần hai năm. Bộ Tài chính Mỹ mở rộng hoạt động mua lại nhưng chỉ hoàn thành 68% hạn mức, thấp hơn mức 86% lần trước, hỗ trợ thanh khoản không đạt kỳ vọng. Áp lực lan tỏa sang thị trường trái phiếu thành phố của Mỹ, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm vượt 5%, đạt mức cao nhất kể từ năm 2011, quy mô bán tháo đạt đỉnh kể từ giai đoạn đầu đại dịch. Lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm cũng vượt mốc 5,2% vào thứ Năm, lần đầu tiên kể từ năm 2007.
Macron: Pháp sẽ viện trợ quân sự cho Saudi Arabia, bảo vệ các cơ sở dầu mỏ tại cảng Yanbu ở Biển Đỏ
Tổng thống Macron cho biết Pháp sẽ cử quân đến Yanbu và cung cấp hệ thống radar cùng hệ thống phòng thủ. Ông nhấn mạnh rằng nhiệm vụ của chiến dịch này là bảo vệ các cơ sở tại Yanbu, chứ không phải can thiệp vào xung đột trong khu vực. Hôm thứ Sáu tuần trước, ông nói rằng sau khi eo biển Hormuz bị cản trở, tuyến ống dẫn dầu Đông-Tây của Saudi Arabia từng trở thành tuyến vận chuyển thay thế quan trọng, nhưng lượng dầu vận chuyển qua tuyến ống này đã giảm mạnh do lực lượng Houthis Yemen tấn công Yanbu.
Mô hình AI chậm lại chưa chắc là bất lợi: Ba xu hướng thuận lợi cấu trúc của trung tâm dữ liệu truyền thống vượt qua áp lực lãi suất tăng
HSBC cho rằng, logic tăng trưởng của các trung tâm dữ liệu truyền thống đang chuyển từ việc cập nhật mô hình tiên tiến sang thương mại hóa AI rộng rãi. Nhu cầu suy luận tăng, chi tiêu vốn của các nhà cung cấp đám mây mở rộng, cùng với việc thắt chặt hạn chế về điện và quy định, dự kiến sẽ duy trì tình trạng cung cầu căng thẳng cho đến năm 2028. Ngay cả khi lãi suất tăng, tốc độ tăng trưởng kép của AFFO trên mỗi cổ phiếu trong giai đoạn 2025–2028 vẫn được dự báo đạt 11%–12%, thể hiện sự ổn định về lợi nhuận.
Giá tiền điện tử
Thêm
