Truyền thông nước ngoài: Việc liên kết thu nhập từ giao thức với token có thể đẩy cao định giá tiền mã hóa

Theo truyền thông quốc tế, Giám đốc Đầu tư của Bitwise Matt Hougan cho rằng nếu nhiều giao thức tiền mã hóa sử dụng trực tiếp doanh thu mạng lưới để mua lại hoặc đốt token, định giá của một số tài sản tiền mã hóa ngoài bitcoin có thể tăng lên rõ rệt. Sự thay đổi này đang ngày càng xuất hiện nhanh chóng ở các giao thức DeFi và một số blockchain công khai.

Mua lại và đốt token trở thành câu chuyện mới

Hougan đã nêu đích danh Hyperliquid, Uniswap, Aave, Pump.fun và Lighter trong một bản ghi nhớ, cho rằng các dự án này đã sử dụng phí giao dịch hoặc các khoản thu nhập từ giao thức để hỗ trợ mua lại, đốt token, hoặc thiết lập cơ chế mua liên tục. Ông dự đoán, trong 12 đến 24 tháng tới sẽ có nhiều ứng dụng DeFi và mạng Layer1 áp dụng phương pháp tương tự.

Nhận định then chốt của ông là việc định giá token ngày càng dựa trên “kiểm định doanh thu”. Trong quá khứ, nhiều token quản trị chủ yếu cung cấp quyền biểu quyết, thiếu liên kết trực tiếp với doanh thu của giao thức. Hiện nay, cơ chế mua lại và đốt token đang nỗ lực kết nối hoạt động on-chain, doanh thu phí với nhu cầu về token.

Cách làm của Hyperliquid, Uniswap và Aave

Hyperliquid được xem là ví dụ trực tiếp nhất hiện nay. Theo tài liệu công khai, phí giao dịch sẽ chuyển vào Assistance Fund, sau đó chuyển đổi thành HYPE. Bài viết cho biết khoảng 99% doanh thu phí đã chạy qua cơ chế này, lượng HYPE mua vào sẽ bị đốt và loại khỏi lưu thông.

Các thông tin trước đó cho thấy, Hyperliquid đã chuyển hơn 1,16 tỷ USD phí giao dịch vào việc mua HYPE, tạo thành nhu cầu liên tục gắn với mức độ giao dịch trên nền tảng. Tuy nhiên, mô hình này cũng phụ thuộc vào khối lượng giao dịch và mức phí, khi hoạt động giao dịch giảm thì số tiền dùng để mua vào cũng sẽ giảm theo.

Uniswap lại lựa chọn con đường khác. Sau khi thực hiện thông qua quản trị UNIfication vào tháng 12 năm 2025, giao thức đầu tiên đốt 100 triệu UNI từ quỹ và kích hoạt phí giao thức cho các pool v2 và v3. Đến tháng 7 năm nay, bộ phận quản trị công bố, phí giao thức đã hỗ trợ đốt thêm khoảng 7,5 triệu UNI, tương đương giá trị khoảng 25,6 triệu USD theo đề xuất.

Aave áp dụng mô hình mua lại. Theo ghi nhận quỹ DAO, kể từ khi triển khai vào tháng 4 năm 2025, trong 10 tháng đầu đã mua hơn 205.000 AAVE với tổng số tiền phân bổ khoảng 42 triệu USD, chiếm hơn 1,28% tổng cung 16 triệu token. Bài viết cũng lưu ý rằng doanh thu chuyển vào kho bạc DAO chưa chắc sẽ được dùng hoàn toàn cho việc mua lại ngay lập tức.

Pump.fun và Solana cũng đang triển khai

Bên cạnh DeFi, mô hình này cũng lan rộng sang hệ sinh thái on-chain rộng lớn hơn. Pump.fun ghi rõ trên trang token rằng 50% doanh thu giao thức sẽ được dùng mua lại. Theo thông báo từ nền tảng này trong tuần qua, trong giai đoạn 3 đến 9/8, phí giao thức tuần đạt 10,03 triệu USD, đốt khoảng 5,02 triệu USD PUMP, tương đương khoảng 2,15 tỷ token.

Về phía Solana, Hougan nhắc đến quy trình liên quan SGP 0003. Nhóm đề xuất này nhằm tăng quy mô đốt phí và đẩy nhanh tốc độ giảm phát hành token. Đề xuất SIMD 0553 trong đó đề nghị chuyển phí ký tên cố định hiện tại thành cấu trúc bao gồm phí đưa vào và phí tài nguyên, trong đó một phần mới sẽ được đốt.

Tác giả đề xuất là Temporal ước tính rằng, nếu triển khai toàn diện và hoạt động mạng không đổi, số SOL bị đốt mỗi ngày có thể tăng từ khoảng 648 lên 7.500 – 9.000 token. Tuy nhiên, thay đổi này hiện chưa được thực thi chính thức và vẫn cần xác nhận từ các validator.

Cuộc họp SEC là điểm quan sát tiếp theo

Bài viết cũng đề cập rằng môi trường quản lý tại Mỹ có thể ảnh hưởng đến tốc độ phổ cập mô hình này. Hougan cho rằng, tiến triển của vụ kiện Ripple cùng thay đổi lãnh đạo SEC thúc đẩy thị trường sẵn sàng thử gắn kết doanh thu giao thức với giá trị token hơn.

Tuy nhiên, bài báo nhấn mạnh, điều này không đồng nghĩa cơ quan quản lý đã công nhận hoàn toàn đối với mua lại, đốt token hay phân bổ doanh thu. Việc xác định liên quan vẫn tùy thuộc vào cách phát hành token, các cam kết quyền lợi kèm theo, cũng như quan hệ giữa người mua và đội ngũ phát triển dự án.

SEC Hoa Kỳ dự kiến sẽ tổ chức cuộc họp công khai vào 10h sáng ngày 14/8 giờ miền Đông Mỹ để thảo luận về việc có đưa ra quy tắc phát hành được tùy chỉnh cho một số hợp đồng đầu tư tài sản mã hóa hay không. Trong chương trình làm việc hiện tại chưa ghi nhận quy tắc này sẽ trực tiếp cho phép cơ chế phân phối doanh thu từ token, tuy nhiên, cuộc họp này vẫn được đánh giá là điểm quản lý đáng chú ý sắp tới.