Thủ tướng Canada: Thỏa thuận thương mại Mỹ - Canada vẫn có khả năng đạt được, cuộc đàm phán tháng 8 đã làm rõ "lằn ranh đỏ"

Sau khi các cuộc đàm phán thương mại giữa Canada và Mỹ đổ vỡ một cách kịch tính vào tháng 8, quan hệ song phương lại trở thành tâm điểm chú ý của thị trường. Thủ tướng Canada Mark Carney cho biết sự đổ vỡ này thực chất giúp Canada làm rõ giới hạn đàm phán của mình, đồng thời bày tỏ sẵn sàng nối lại đối thoại khi điều kiện phù hợp.

Hôm thứ Hai, Carney khẳng định trong một cuộc phỏng vấn rằng, “ranh giới đỏ” của Canada bao gồm bảo vệ chủ quyền, bảo vệ văn hóa và quyền tự do ký kết các thỏa thuận thương mại với các quốc gia khác mà không bị giới hạn, đồng thời nhấn mạnh phía Mỹ “có lẽ đã hiểu rõ hơn về ranh giới đỏ này”.

Trump hôm thứ Bảy nói rằng thỏa thuận với Canada có thể đạt được “khá nhanh”, nhưng không tiết lộ chi tiết cụ thể. Carney hoan nghênh quan điểm này và cho biết Canada luôn sẵn sàng tiến tới một thỏa thuận tôn trọng chủ quyền của hai bên cũng như các tổ chức văn hóa của Canada.

Tuy nhiên, phát biểu của Carney khá thận trọng và không đưa ra thời gian biểu cụ thể. “Chúng tôi sẽ ngồi lại khi thời điểm phù hợp,” ông nói:

“Canada và Mỹ có mối quan hệ song phương rất sâu sắc, đôi khi trải qua những giai đoạn căng thẳng. Miễn là chúng ta duy trì cách tiếp cận hiện tại, đến một thời điểm nhất định, chúng ta sẽ đạt được một thỏa thuận nào đó.”

Sau khi đàm phán đổ vỡ, Mỹ áp mức thuế 50% đối với lượng hàng xuất khẩu Canada trị giá khoảng 20 tỷ USD, Canada lập tức đáp trả bằng các biện pháp tương đương. Động thái này đã làm căng thẳng thương mại song phương gia tăng, gây áp lực trực tiếp lên các ngành công nghiệp liên quan đến thương mại Canada-Mỹ.

Trong cuộc phỏng vấn, Carney cố ý giảm nhẹ các trở ngại chính trị đối với việc nối lại đàm phán. “Đây không phải là vấn đề giữ thể diện với chúng tôi,” ông nói, “Chúng tôi là những người thực tế và chúng tôi biết rõ giới hạn của mình ở đâu.”

Ông cũng nhấn mạnh Canada sẽ không làm chậm nỗ lực mở rộng quan hệ với các đối tác thương mại khác chỉ vì chờ nối lại đàm phán với Mỹ.

Tuần này, Carney chủ trì Hội nghị Đầu tư Canada lần thứ nhất tại Toronto, mời các tổ chức quản lý tài sản hàng đầu thế giới tới tham dự nhằm thu hút thêm vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài. Kết thúc hội nghị, ông sẽ lập tức bay sang Pháp để thảo luận về việc làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác giữa Canada và Liên minh Châu Âu.

Các cuộc đàm phán thương mại cấp cao giữa Canada và Mỹ đổ vỡ vào ngày 21 tháng 8. Khung thỏa thuận dự kiến bao gồm giảm thuế của Mỹ đối với các ngành chủ lực của Canada như thép và ô tô, cũng như loại bỏ một số biện pháp hạn chế thương mại của Canada.

Tuy nhiên, đàm phán cuối cùng không thành công khi mỗi bên đều cáo buộc phía còn lại đưa ra yêu cầu bổ sung vào phút chót. Carney cho biết phía Mỹ yêu cầu tác động đến cơ chế bảo hộ văn hóa Pháp ngữ của Canada và tìm cách hạn chế năng lực ký kết thỏa thuận thương mại với những quốc gia khác của Canada—đây đều là những giới hạn không thể vượt qua của phía Canada.

Ngay ngày hôm sau khi đàm phán đổ vỡ, tức ngày 22 tháng 8, chính quyền Trump đã lập tức áp thuế 50% đối với khoảng 20 tỷ USD hàng xuất khẩu từ Canada. Canada đáp trả ngay với các biện pháp tương đương, đánh thuế với lượng hàng Mỹ xuất khẩu có giá trị tương đương.