Morgan Stanley hô vang AI thực thể và không gian sẽ trở thành “nguồn điện mới” của kinh tế! Tăng tỷ trọng SpaceX (SPCX.US), mục tiêu giá 300 USD

Ứng dụng tài chính thông minh cho biết, Morgan Stanley đã phát hành báo cáo nghiên cứu về AI vật lý, ngành công nghiệp không gian và SpaceX (SPCX.US), cho rằng công nghệ robot và ngành công nghiệp không gian sẽ định hình lại cục diện kinh tế toàn cầu, vai trò của chúng tương đương với điện lực trong kinh tế hiện đại. Tổ chức này đưa ra đánh giá tăng tỷ trọng đối với SpaceX, giá mục tiêu là 300 USD, cao hơn đáng kể so với giá hiện tại. Họ chỉ ra rằng mức định giá hiện tại của thị trường chỉ phản ánh giá trị của Starlink và hoạt động vũ trụ, giá trị quyền chọn của AI doanh nghiệp và năng lực tính toán quỹ đạo hầu như chưa được tính vào giá cổ phiếu, tuy nhiên cũng lưu ý rằng ngành này tồn tại nhiều bất định như đổi mới công nghệ, địa chính trị và thương mại hóa không như kỳ vọng; nhà đầu tư cần nhìn nhận cơ hội ngành trong dài hạn một cách biện chứng.

Họ cho rằng, công nghệ robot và ngành không gian không chỉ đơn thuần là một loại công nghệ mới nổi. Hai lĩnh vực này gắn bó chặt chẽ về kinh tế, có giá trị quân sự quan trọng và có thể đem lại ảnh hưởng xã hội đột phá. Nếu bỏ qua trí tuệ nhân tạo và ngành không gian khi bàn về kinh tế thì cũng giống như giải thích kinh tế hiện đại mà không đề cập tới điện lực. Cuộc cách mạng công nghiệp này có thể cần hàng chục năm mới hoàn toàn hiện thực hóa, nhưng các nhà đầu tư có thể bắt đầu bố trí từ bây giờ để chuẩn bị cho kỷ nguyên tiên phong tiếp theo.

Trước thời đại mà trí tuệ nhân tạo sắp bước từ thế giới số sang thế giới vật lý, họ đã tổng kết ra mười nguyên tắc cốt lõi làm tham khảo cho nhà đầu tư:

1. Những lĩnh vực có thể tự động hóa, phần lớn sẽ cuối cùng được tự động hóa. Máy móc không tích hợp AI sẽ trở thành tàn dư của thời đại cũ, như những thiết bị cơ khí kiểu steampunk thời Victoria. Tất cả các máy móc có giá trị kinh tế lớn, đảm nhiệm sản xuất thực tế đều nên là các robot có khả năng thu thập dữ liệu, vận hành dựa trên năng lực lý luận của AI, hình thành cụm trí tuệ vật lý quy mô lớn.

2. Khả năng cao Trung Quốc và Mỹ sẽ cần phải hợp tác. Trang đầu các bản tin sẽ vẫn ngập tràn biến động địa chính trị, nhưng theo dự báo của tổ chức này, sản phẩm và chuỗi cung ứng của Trung Quốc khó có thể hoàn toàn tách biệt khỏi thị trường Mỹ. Trong một vài năm tới, rất có thể sẽ có các trường hợp ô tô thương hiệu Trung Quốc sản xuất tại nhà máy Mỹ, robot lắp ráp trong nước Mỹ sử dụng quy mô lớn bánh răng, động cơ, nam châm, cảm biến và pin sản xuất tại Trung Quốc.

3. Trung Quốc là người dẫn đầu trong lĩnh vực AI vật lý. Mỹ có ưu thế về các mô hình AI tiên tiến, nhưng lõi của đường đua robot là ngành sản xuất. Các loại robot (thiết bị thăm dò) thu thập dữ liệu, phản hồi về nhà máy, thông qua quá trình lặp đi lặp lại nhanh chóng để nâng cấp công nghệ, bắt đầu một “cuộc tiến hóa Darwin về robot”. Năm năm nữa, mức độ dẫn đầu của Trung Quốc về robot AI có thể sẽ còn nới rộng so với hiện tại.

4. AI vật lý có thuộc tính lưỡng dụng dân sự và quân sự rất rõ rệt. Robot AI tiêu dùng, công nghiệp và quốc phòng có sự giao thoa lớn, điều này không cần phải nói nhiều. Khuyên mọi người tham khảo báo cáo phân tích về hệ thống vũ khí tự động của các nhà phân tích quốc phòng hàng không Mỹ Christine Liwag và Justin Long từ Morgan Stanley, có thể nói họ đã có một mùa hè cực kỳ bận rộn.

5. Mỹ phải tái thiết năng lực sản xuất trong nước. Muốn duy trì lợi thế cạnh tranh trong đường đua AI vật lý, Mỹ cần đại tu ngành sản xuất nội địa. Ở đây có một điểm nghịch lý: tham vọng phát triển AI vật lý của Trung Quốc có thể trở thành động lực lớn nhất thúc đẩy phục hồi ngành sản xuất Mỹ kể từ Thế chiến II, và quá trình này cũng sẽ tạo ra hàng triệu việc làm cho người Mỹ.

6. Chuỗi cung ứng khoáng sản thiết yếu của Mỹ cần được tái cấu trúc. Hàng tỷ robot tham gia sử dụng, hàng triệu tấn tải trọng được chuyển vào không gian sẽ khiến nhu cầu khoáng sản thiết yếu tăng theo cấp số nhân. Nhà đầu tư bình thường trong tương lai sẽ có nhận thức sâu hơn về bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học.

7. Tái đánh giá các ngành lao động kỹ năng và hệ thống đào tạo nghề. Xã hội cần nhiều thợ điện, thợ sửa ống nước, thợ hàn, công nhân xây dựng, kỹ thuật viên HVAC, cùng các nhà vật lý thiên văn, địa chất học, chuyên gia luyện kim và nhân tài chuyên ngành sản xuất. Xây dựng lại ngành sản xuất của Mỹ đòi hỏi số lượng lớn lao động nắm vững kỹ năng thực tiễn. Theo đánh giá của tổ chức này, trở ngại phát sinh từ đào tạo nguồn lực con người bị thị trường đánh giá thấp nghiêm trọng.

8. AI đối mặt với bài toán quan hệ công chúng: bao giờ AI vật lý sẽ xuất hiện “lương 5 USD/ngày” đầu tiên? Hiện nay, các phong trào phản đối AI và trung tâm dữ liệu thường xuyên xuất hiện trên báo chí. Ở giai đoạn đầu phát triển của ngành công nghiệp ô tô, cũng từng vấp phải nhiều cuộc biểu tình về môi trường, an toàn và bảo vệ việc làm. Mãi đến năm 1914, khi Henry Ford áp dụng chế độ lương 5 USD/ngày, đưa hàng triệu lao động vào các vị trí lương cao, mâu thuẫn mới được giải quyết. Ngành AI vật lý cũng cần một sự kiện mang tính biểu tượng tương tự.

9. Chú trọng hợp tác liên ngành. Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ hai (cuối thế kỷ 19 - đầu thế kỷ 20), các ông lớn ngành công nghiệp đã lựa chọn tiến lên cùng nhau: thép (Carnegie), ô tô (Ford), dầu khí (Rockefeller), điện lực (Edison), lốp xe (Firestone), mỗi doanh nghiệp đã cùng xây dựng những hạ tầng trọng yếu đến nay vẫn đóng vai trò sống còn. AI vật lý thế hệ tiếp theo cũng không thể thiếu sự phối hợp phức tạp của các ngành công nghiệp, các động lực bao gồm cạnh tranh, lo lắng, phụ thuộc lẫn nhau và cơ hội kiếm lời.

10. Không gian đóng vai trò then chốt trong kinh tế thông minh. Thị trường đang định giá thấp giá trị mà hạ tầng không gian quy mô lớn có thể chuyển đổi năng lượng thành khả năng tính toán thông minh. Không gian có thể cung cấp năng lượng miễn phí, môi trường làm mát tự nhiên, không gian bao la, hoàn toàn không có vấn đề về sự phản đối “không trong sân sau nhà tôi - NIMBY”. Nếu SpaceX có thể thực hiện thu hồi tàu Starship (dự kiến quanh chuyến bay lần thứ 15), chi phí sử dụng không gian quỹ đạo sẽ có thể tiếp tục giảm thêm một bậc nữa.

Làm thế nào để nhìn nhận cổ phiếu SpaceX?

Xét về tiến trình phát triển vĩ mô, tổ chức này dự đoán, trong 10-15 năm tới, khi Mỹ chạy đua với đối thủ địa chính trị và tái lập năng lực nghiên cứu cũng như vũ trụ thương mại, ngành kinh tế không gian của Mỹ sẽ tạo ra hàng trăm ngàn việc làm kỹ thuật cao thu nhập tốt; ngành công nghiệp AI vật lý và robot có thể châm ngòi cho hàng triệu cơ hội việc làm mới.

Hiện tại, các lĩnh vực không gian, truyền thông vệ tinh, AI doanh nghiệp đều có động lực cơ bản mạnh mẽ, kết hợp báo cáo tài chính quý 2 phát đi tín hiệu lạc quan hơn, và việc giải phóng cổ phiếu không gây áp lực đến giá cổ phiếu như lo ngại trước đó của thị trường, các nhà đầu tư nên xem xét lại giá trị đầu tư của SpaceX.

Giá cổ phiếu hiện đang dưới 150 USD, tỷ lệ giá trị vốn hóa/doanh thu của mảng AI doanh nghiệp chỉ ở mức số một chữ số, giá cổ phiếu hầu như chưa tính đến giá trị quyền chọn tiềm ẩn từ AI quỹ đạo.

Làm phép đo độ nhạy, với mỗi 1GW công suất tính toán tăng thêm (ước tính 50 USD/W, biên lợi nhuận tăng thêm 70%, nhân hệ số vốn hóa EBITDA 10 lần), có thể tăng thêm 27 USD cho giá từng cổ phiếu, tương đương khoảng 20% so với giá hiện tại. Dự báo công suất tính toán đến cuối năm tài chính 2027 có thể đạt 4,9GW, còn mục tiêu của công ty gần 10GW.

SpaceX sử dụng phương pháp cộng gộp giá trị từng mảng: kinh doanh không gian, truyền thông, AI (tách riêng X&Grok và AI doanh nghiệp). Giá mục tiêu 300 USD gồm: mảng không gian 8 USD, truyền thông 118 USD, X&Grok 8 USD, AI doanh nghiệp 165 USD.

Chu kỳ dự báo đến năm 2040, ngày hiệu lực đánh giá là 30/6/2027; chi phí vốn trung bình gia quyền 11,1%, chi phí vốn chủ sở hữu 11,9%. Xét rủi ro thực thi, định giá mảng AI doanh nghiệp chiết khấu 50%. Tỷ lệ tăng trưởng dài hạn: kinh doanh không gian 4,0%, truyền thông 4,5%, X&Grok 3,0%, AI doanh nghiệp 5,0%. Giá trị tương ứng EV/EBIT/tăng trưởng là 0,46.

Đằng sau cơ hội là những rủi ro nổi bật. Khả năng tăng trưởng dựa nhiều vào tiến trình tái sử dụng Starship, mở rộng người dùng Starlink, thương mại hóa AI doanh nghiệp; nếu tốc độ đổi mới tên lửa chậm lại, chi tiêu vốn cho năng lực tính toán vượt dự kiến, thời gian xây dựng dự án kéo dài thì công ty sẽ gặp áp lực huy động vốn lớn hơn, kéo theo rủi ro pha loãng cổ phần. Ngoài ra, việc chậm trễ phê duyệt quản lý, chính sách địa chính trị biến động đều có thể làm gián đoạn quá trình triển khai.

AI vật lý, năng lực tính toán không gian đều là các đường đua dài hạn, phát triển ngành cần hàng chục năm, khó kỳ vọng kết quả ngắn hạn. Đối với nhà đầu tư, SpaceX đại diện cho quyền chọn tăng trưởng hướng tới tương lai, không thể áp dụng cơ học định giá công ty công nghệ truyền thống, cần xem xét đầy đủ rủi ro thất bại công nghệ và thương mại hóa không như kỳ vọng.