Cổ điển không bao giờ lỗi thời! Berkshire dự định tăng tỷ lệ sở hữu tại năm tập đoàn thương mại lớn của Nhật Bản, “dòng tiền mạnh + chia cổ tức + mua lại cổ phiếu” giữ chặt vốn dài hạn

Theo thông tin từ ứng dụng tài chính Zhihui, vị thế cổ phiếu của các tập đoàn thương mại Nhật Bản được xây dựng dưới thời đại của Buffett đang trở thành cấu hình dài hạn vượt qua cả giai đoạn chuyển giao quản lý của tập đoàn bảo hiểm và đầu tư Mỹ Berkshire Hathaway, thay vì chỉ là giao dịch giai đoạn chờ đợi hiện thực hóa thoái vốn. Berkshire bắt đầu mua cổ phiếu năm tập đoàn thương mại lớn từ tháng 7/2019, và lần đầu công khai sở hữu hơn 5% cổ phần ở mỗi công ty vào tháng 8/2020; sau đó liên tục tăng tỷ lệ sở hữu, và giới hạn tỷ lệ nắm giữ ban đầu cũng được nới lỏng vừa phải với sự đồng ý của các doanh nghiệp được đầu tư. Ngày thứ Tư, Chủ tịch Itochu Corp - một trong năm tập đoàn thương mại lớn của Nhật - ông Masahiro Okafuji cho biết, Berkshire đang cân nhắc việc tiếp tục tăng sở hữu tại các tập đoàn tổng hợp Nhật Bản.

Berkshire Hathaway, do “Nhà hiền triết vùng Omaha” Buffett lèo lái, kiên định nắm giữ khoảng 10% cổ phần mỗi công ty suốt hơn 6 năm qua. Khi đó, Buffett nhìn nhận rằng năm tập đoàn thương mại có cấu trúc sở hữu đa dạng tương tự như Berkshire; định giá ban đầu thấp, đồng thời thể hiện khả năng phân bổ vốn thận trọng, duy trì cổ tức, mua lại cổ phiếu một cách hợp lý và chính sách lương thưởng cho quản lý chừng mực.

Đầu tháng 9 vừa rồi, khi trả lời phỏng vấn sau khi chính thức tiếp quản vị trí CEO từ lão tướng Warren Buffett từ tháng 1 năm nay, ông Abel khẳng định tập đoàn có kế hoạch giữ cổ phần tại năm tập đoàn thương mại Nhật Bản trong nhiều thập kỷ nữa, thậm chí có thể gia tăng quy mô nắm giữ cổ phần.

Thông báo của Itochu vào tháng 3 năm nay cũng xác nhận rằng Berkshire đã tăng tỷ lệ biểu quyết lên 10,07% nhờ các đợt mua thêm, và cân nhắc nâng tiếp cổ phần trong tương lai. Ý chính mà ông Masahiro Okafuji lần này nhấn mạnh là Berkshire vẫn duy trì ý chí nắm giữ dài hạn không thay đổi kể cả sau khi chuyển giao lãnh đạo, khả năng nâng tỷ lệ sở hữu vẫn còn, đồng thời nhấn mạnh rằng dù có tỷ lệ sở hữu cao hơn, Berkshire cũng sẽ không can thiệp quá đà vào hoạt động kinh doanh.

Itochu nói Berkshire có thể tăng sở hữu cổ phần tại các tập đoàn thương mại Nhật

Theo truyền thông địa phương Nhật Bản, lãnh đạo cốt lõi của hiệp hội ngành nghề đại diện cho các tập đoàn thương mại cho biết Berkshire Hathaway đang cân nhắc tăng sở hữu cổ phần tại các doanh nghiệp này.

Chủ tịch Hiệp hội Thương mại Nhật Bản, ông Masahiro Okafuji, nói rằng sau khi gặp CEO của Berkshire là Greg Abel hồi đầu tháng này, ông tin rằng tập đoàn Mỹ “dự định gắn bó lâu dài với cổ phần tại các tập đoàn thương mại, thậm chí xem xét việc tăng sở hữu.”

Berkshire nắm giữ trên 10% cổ phần của Mitsubishi, Sumitomo, Mitsui, Marubeni và Itochu. Ông Okafuji đồng thời là chủ tịch Itochu. Đầu tháng này, ông Abel cũng đã có cuộc gặp gỡ lãnh đạo các công ty này tại Nhật và tuyên bố với tờ Nikkei rằng Berkshire có thể sẽ nâng tỷ lệ sở hữu cổ phần tại các tập đoàn này.

Tập đoàn Mỹ từng do nhà đầu tư huyền thoại Warren Buffett dẫn dắt bắt đầu đầu tư vào thương mại Nhật cách đây hơn sáu năm và kể từ đó liên tục tăng tỷ lệ nắm giữ. Họ cũng thường xuyên phát hành trái phiếu bằng yên Nhật.

Trong buổi họp báo định kỳ của Hiệp hội Thương mại Nhật hôm thứ Tư, Okafuji cho biết Berkshire rất hài lòng với “hào lũy kinh tế” mà các tập đoàn thương mại Nhật nắm giữ, bao gồm mạng lưới toàn cầu sâu rộng cùng năng lực phân bổ vốn cao, những lợi thế này tạo nên rào cản gia nhập đáng kể. Đây cũng là một trong những lý do Berkshire đầu tư vào các công ty này.

“Berkshire sẽ không soi mói vào hoạt động kinh doanh của các công ty thương mại,” ông khẳng định, “Dù hiện nắm giữ khoảng 10% cổ phần, Berkshire cho biết nếu tỷ lệ tăng đến 15% cũng vẫn không can thiệp. Với tư cách cổ đông, Berkshire là tài sản vô giá với chúng tôi.”

Ông Okafuji cho biết, mặc dù thường được nói đến về khả năng hợp tác giữa Berkshire và các công ty thương mại Nhật, nhưng trên cương vị là cổ đông thì tập đoàn Mỹ này tiềm ẩn xung đột lợi ích nếu hai bên triển khai hợp tác kinh doanh quy mô lớn hơn.

Hiệu ứng cộng gộp của năm tập đoàn thương mại - Đổi lãnh đạo nhưng không đổi triết lý đầu tư dài hạn

Hiệu suất cổ phiếu dài hạn của năm tập đoàn thương mại đã vượt xa thị trường Nhật Bản. Nếu lấy tăng trưởng giá cổ phiếu (không tính cổ tức, tính bằng yên) từ cuối 2020 đến cuối 2025 theo dữ liệu trên các nền tảng giao dịch, Mitsubishi và Mitsui lần lượt tăng khoảng 323% và 391%; Sumitomo, Marubeni, Itochu tăng lần lượt 296%, 534% và 233%.

So sánh với chỉ số Nikkei 225 cùng kỳ chỉ tăng khoảng 84%, tỷ lệ tăng của năm công ty thương mại vượt trội rõ rệt, cách biệt từ 150 đến 451 điểm phần trăm. Đây là dữ liệu cho cả năm năm chứ không phải lãi suất gộp 5 năm lăn, cũng không phải mức lợi nhuận đầu tư thực tế của Berkshire (do đã trừ cổ tức và tính theo USD).

Dưới thời Buffett, Berkshire đánh giá cao tập đoàn thương mại Nhật nhờ “tài sản vận hành toàn cầu + khả năng phân bổ vốn”, chứ không chỉ là kinh doanh thương mại hay phụ thuộc giá cả hàng hóa. Trong thư cổ đông năm 2024, Buffett nhấn mạnh các công ty này nắm giữ danh mục quyền lợi kinh doanh rộng, có cách vận hành giống Berkshire; ông bị hấp dẫn bởi hồ sơ tài chính xuất sắc và định giá thấp, dần tin tưởng thêm vào ban lãnh đạo, cách sử dụng vốn và thái độ với cổ đông, bao gồm tăng nhẹ cổ tức, mua lại cổ phiếu khi thích hợp cũng như trả lương lãnh đạo hợp lý hơn.

Dù chứng kiến cổ phiếu các tập đoàn thương mại tăng phi mã, Berkshire vẫn cam kết nắm giữ lâu dài, thậm chí cân nhắc mua thêm, cho thấy niềm tin dài hạn vào năng lực tạo dòng tiền, phân bổ vốn hiệu quả và tận tâm chia sẻ lợi nhuận cho cổ đông qua cổ tức và mua lại cổ phiếu.

“Hào lũy” mà ông Okafuji nhấn mạnh từ mạng lưới toàn cầu đến phân bổ vốn có hai lớp giá trị quan trọng: một là sự tích lũy mạng lưới quan hệ và năng lực kinh doanh lâu dài giúp ngăn đối thủ cạnh tranh dễ dàng sao chép nền tảng hoạt động; hai là khả năng của đội ngũ điều hành trong việc phân bổ vốn giữa các mảng kinh doanh, quyết định giữa tái đầu tư, mua lại cổ phiếu hoặc trả cổ tức. Nếu nhìn về cơ chế phân bổ, cái đáng trả giá cao dài hạn không đơn thuần là “đa dạng hóa kinh doanh”, mà là các mảng hoạt động có duy trì dòng tiền mạnh hay không, và phần vốn giữ lại có tiếp tục đem lại lợi nhuận vượt chi phí vốn một cách mạnh mẽ hay không.

Lợi thế thứ hai là ghép nối huy động vốn bằng yên và tài sản vốn sở hữu bằng yên, đồng điệu giữa lợi nhuận vận hành dài hạn với cấu trúc tài trợ. Theo báo cáo năm 2025 của Berkshire, giá vốn tích lũy cho các vị thế cổ phiếu năm công ty là 15,382 tỷ USD, giá trị thị trường cuối năm là 35,368 tỷ USD, nhận được cổ tức 862 triệu USD; quy mô vay tại Nhật cũng gần tương đương chi phí đầu tư tính theo yên, với lãi suất bình quân 1,2% và thời hạn trung bình khoảng 5,75 năm. Buffett từng nói rõ, khoản vay bằng yên sử dụng lãi suất cố định để tiệm cận trung hòa tỷ giá, chứ không dự báo biến động đồng yên. Xét về cấu trúc tài chính, bố trí này giúp giảm thiểu rủi ro lệch tỷ giá và hỗ trợ việc nắm giữ dài hạn với chi phí vay thấp.