Cuộc khảo sát của Ngân hàng Trung ương châu Âu làm tăng kỳ vọng về việc tăng lãi suất: Tất cả kỳ vọng lạm phát đều tăng lên, cao hơn mục tiêu 2%

Theo tin từ APP Jinse Finance, Ngân hàng Trung ương châu Âu vào thứ Sáu đã công bố kết quả khảo sát hàng tháng cho thấy kỳ vọng lạm phát của các hộ gia đình khu vực Eurozone trong tháng 8 đều tăng lên — điều này bổ sung thêm cơ sở cho cược thắt chặt đang nóng lên sau lần tăng lãi suất thứ hai vào ngày 10 tháng 9. Giá trị trung vị kỳ vọng lạm phát một năm tăng từ 2,9% của tháng 7 lên 3,0%, kỳ vọng ba năm từ 2,7% lên 2,9%, và kỳ vọng năm năm từ 2,4% lên 2,5%. Trong đó, chỉ số ba năm có giá trị tham chiếu cao hơn đối với việc hoạch định chính sách tiền tệ. Cả ba kỳ hạn đều cao hơn mục tiêu 2% của Ngân hàng Trung ương châu Âu — điều này có nghĩa là, ngay cả khi chỉ nhìn vào nhận định của hộ gia đình, “lạm phát trở về mục tiêu” trong khoảng thời gian có thể thấy vẫn chưa thực sự được tin tưởng.

Dữ liệu này củng cố cho sự chuyển động của thị trường từ đầu tháng đến nay. Tuần trước, Ngân hàng Trung ương châu Âu đã tăng lãi suất tiền gửi thêm 25 điểm cơ bản lên 2,50%, là lần nâng lãi suất thứ hai kể từ khi bùng nổ chiến tranh ở Iran, cũng là lần thứ hai trong năm, lãi suất tái cấp vốn chính và lãi suất cho vay biên được điều chỉnh đồng bộ lên 2,65% và 2,90%.

Chi tiết khảo sát này còn cho thấy nhiều vấn đề hơn so với ba con số trung vị. Theo thông báo của Ngân hàng Trung ương châu Âu, kỳ vọng tăng thu nhập danh nghĩa của hộ gia đình trong 12 tháng tới giữ nguyên ở mức 1,0%, kỳ vọng tăng chi tiêu danh nghĩa trong 12 tháng tới giữ nguyên ở mức 3,6% — kỳ vọng thu nhập dừng lại ở 1,0%, kỳ vọng chi tiêu dừng lại ở 3,6%, khoảng cách này cho thấy hộ gia đình không tin rằng sức mua thực tế sẽ được cải thiện. Trong cùng thời gian, mức trung vị cảm nhận về lạm phát trong 12 tháng qua của hộ gia đình giữ nguyên ở mức 3,5%, vẫn cao hơn rõ rệt so với số liệu thực tế; trong khi sự không chắc chắn về kỳ vọng lạm phát giảm so với tháng 7 nhưng vẫn cao hơn mức trước khi bùng nổ xung đột Trung Đông.

Các chỉ số thành phần còn cho thấy sự kết hợp “lạm phát tăng, thị trường lao động không xấu đi”: Kỳ vọng tăng trưởng kinh tế trong 12 tháng tới giữ nguyên ở mức -1,2%, tức là hộ gia đình vẫn dự đoán nền kinh tế của 21 quốc gia sẽ suy giảm trong năm tới; nhưng kỳ vọng tỷ lệ thất nghiệp 12 tháng sau giảm từ 11,2% của tháng 7 xuống còn 11,0%, chỉ cao hơn một chút so với tỷ lệ thất nghiệp hiện tại cảm nhận được là 10,5%. Ngân hàng Trung ương châu Âu giải thích rằng “triển vọng thị trường lao động nhìn chung ổn định”. Nhóm hộ gia đình thu nhập thấp nhất năm báo cáo cảm nhận và kỳ vọng lạm phát vẫn cao hơn nhóm thu nhập cao nhất.

Thời gian khảo sát thực địa lần này là từ ngày 6 đến ngày 24 tháng 8, bao gồm khoảng 19 nghìn người tiêu dùng trưởng thành ở 11 quốc gia thuộc khu vực Eurozone; kết quả khảo sát tháng 9 sẽ được công bố vào ngày 23 tháng 10.

Trong hàm phản ứng chính sách của Ngân hàng Trung ương châu Âu, kỳ vọng lạm phát không phải là yếu tố phụ. Trong thông báo sau quyết định tháng 9, cơ quan này nhấn mạnh rằng các nhà hoạch định đang nghiên cứu kỹ các kỳ vọng — vì chúng sẽ định hình cho các cuộc thương lượng lương và hành vi định giá của doanh nghiệp trong tương lai; chỉ số ba năm được chú trọng đặc biệt vì nó gần tương ứng với chu kỳ định giá hợp đồng lao động.

Dự báo riêng của Ngân hàng Trung ương châu Âu cũng cho thấy “chặng đường cuối cùng” dài đến mức nào. Theo dự báo mới nhất công bố ngày 10 tháng 9, dự báo lạm phát năm 2026 vẫn giữ ở mức 3,0%, năm 2027 và 2028 lần lượt được nâng lên 2,5% và 2,1%; dự báo tăng trưởng cũng được điều chỉnh tăng, tăng trưởng thực tế GDP từ năm 2026 đến 2028 dự kiến lần lượt là 0,9%, 1,4% và 1,5%. Tính ra, thời điểm lạm phát trở về mục tiêu 2% được dự kiến tới gần cuối năm 2027.

Các chuyên gia kinh tế và thị trường đã có những nhận định phân hóa rõ rệt về điểm dừng của lãi suất. Theo khảo sát mới nhất, đa số chuyên gia kinh tế dự đoán Ngân hàng Trung ương châu Âu sẽ giữ nguyên chính sách tại cuộc họp cuối tháng 10, rồi sẽ tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản lên 2,75% vào cuộc họp cuối cùng trong năm vào tháng 12, và coi lần tăng này là bước cuối cùng của chu kỳ thắt chặt; nhận định này đã chuyển sang hướng “diều hâu” rõ rệt so với khảo sát trước — trước đó đa số phân tích cho rằng lần tăng lãi suất tháng 9 là điểm cuối.

Định giá trên thị trường lãi suất còn mạnh mẽ hơn. Đường cong lãi suất dự báo lãi suất tiền gửi vào khoảng 2,86% vào tháng 12, lên tới khoảng 3,38% vào tháng 11 năm 2027 — tức là đã hoàn toàn tính đến lần nâng lãi suất thứ ba (lên 3,00%), đồng thời xác suất cho lần tăng lãi suất thứ tư (lên 3,25%) khoảng 50%; nhà đầu tư đặt cược “ít nhất còn ba lần tăng lãi suất nữa”.