Deutsche Bank: Sau khi ba ngân hàng trung ương lớn đồng loạt tăng lãi suất, thị trường có thể lại đánh giá thấp mức lãi suất đỉnh.

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, Ngân hàng Trung ương châu Âu và Ngân hàng Trung ương Nhật Bản đã lần lượt tăng lãi suất trong hai tuần qua, đưa chính sách tiền tệ toàn cầu bước vào giai đoạn thắt chặt đồng bộ. Chuyên gia chiến lược vĩ mô Henry Allen của Deutsche Bank cảnh báo hôm thứ Hai rằng, mặc dù thị trường đã tính tới việc tiếp tục tăng lãi suất, nhưng mức lãi suất cuối cùng của chu kỳ thắt chặt này có thể vẫn bị thị trường định giá thấp.

Deutsche Bank cho rằng, một rủi ro trọng yếu hiện nay mà thị trường phải đối mặt là áp lực lạm phát có thể dai dẳng hơn dự kiến, trong khi các điều kiện tài chính lại không xấu đi đồng bộ với chính sách thắt chặt. Trong tình huống này, các ngân hàng trung ương cần duy trì lãi suất ở mức cao lâu hơn để đạt hiệu ứng thắt chặt mong muốn.

Giá năng lượng là cơ sở quan trọng cho nhận định này. Dù giá dầu đã giảm bốn phiên liên tiếp gần đây, giá dầu Brent vẫn quanh mức 96 USD/thùng, trong khi xu hướng tăng giá chung của hàng hóa chưa được phản ánh đầy đủ vào số liệu lạm phát và khảo sát thị trường. Deutsche Bank chỉ ra, tác động của cú sốc năng lượng không chỉ gói gọn ở giá dầu, nếu áp lực tăng giá tiếp tục lan sang lạm phát lõi và kỳ vọng tiền lương, tốc độ giảm lạm phát có thể chậm hơn so với kỳ vọng của thị trường hiện tại.

Đồng thời, diễn biến trên các thị trường tài sản cho thấy điều kiện tài chính vẫn nghiêng về nới lỏng. Chỉ số S&P 500 ở gần mức cao lịch sử, chênh lệch lợi suất tín dụng vẫn duy trì ở mức hẹp, môi trường huy động vốn cho doanh nghiệp chưa siết lại rõ rệt do lãi suất chính sách tăng. Deutsche Bank nhận định điều này có thể làm suy yếu tác động kìm hãm nhu cầu của việc tăng lãi suất, khiến các ngân hàng trung ương chịu áp lực phải tiếp tục thắt chặt chính sách.

Kinh nghiệm lịch sử cho thấy thị trường thường đánh giá thấp mức đỉnh lãi suất

Allen đặc biệt lưu ý rằng thị trường đánh giá thấp mức độ thắt chặt không phải lần đầu tiên xảy ra. Deutsche Bank dẫn chứng kinh nghiệm năm 2022, khi đó các nhà đầu tư ban đầu dự đoán năm đầu tiên Cục Dự trữ Liên bang Mỹ sẽ tăng khoảng 200 điểm cơ bản, nhưng thực tế tăng hơn 400 điểm cơ bản. Nói cách khác, thị trường thường không định giá được đầy đủ các điều chỉnh chính sách trong giai đoạn đầu của chu kỳ thắt chặt.

Kinh nghiệm này càng đáng chú ý trong bối cảnh hiện nay. Nếu như năm 2022, sau khi lạm phát vượt mốc 8% các ngân hàng trung ương mới siết chặt mạnh mẽ, thì hiện tại các ngân hàng chủ chốt đã phản ứng với áp lực giá cả nhanh hơn rõ rệt. Allen cho rằng, sau khi trải qua cú sốc lạm phát trước đó, các ngân hàng trung ương có thể thiên về ngăn chặn lạm phát vượt kiểm soát lần nữa, do đó phản ứng chính sách có thể còn được thúc đẩy sớm hơn.

Tuy nhiên, lãi suất cao hơn không có nghĩa kinh tế hay thị trường chứng khoán sẽ yếu đi. Allen chỉ ra rằng năm 1999, khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ tăng lãi suất và lợi suất trái phiếu đi lên, chỉ số S&P 500 trong năm vẫn tăng gần 20%. Vì vậy, điểm cốt lõi mà Deutsche Bank quan tâm không phải là việc tăng lãi suất có làm tăng trưởng kết thúc hay không, mà là thị trường có để dư địa đủ lớn cho đường đi của lãi suất tiếp tục tăng hay không.

Nếu giá dầu duy trì ở mức cao, hiệu ứng vòng hai của lạm phát dần rõ nét, trong khi các điều kiện tài chính nới lỏng tiếp tục làm yếu tác động của tăng lãi suất, thì các dự đoán trước đó của thị trường về việc cắt giảm lãi suất có thể phải điều chỉnh lại. Khi đó, lợi suất trái phiếu, USD cũng như định giá các tài sản rủi ro đều có thể phải đối mặt với áp lực định giá mới.