Ngân hàng Trung ương Canada cảnh báo mạnh mẽ về tình trạng lạm phát đình trệ: Thuế quan có thể khiến tốc độ tăng trưởng trong quý IV giảm xuống dưới 1%, giá dầu cao làm gia tăng lạm phát

Thống đốc Ngân hàng Trung ương Canada Macklem ngày thứ Hai đã phát ra tín hiệu rõ ràng nhất về nguy cơ đình trệ lạm phát: Vòng thuế mới của Mỹ có thể khiến tốc độ tăng trưởng kinh tế của Canada trong quý IV giảm xuống dưới 1%, trong khi lạm phát hàng năm vẫn đạt 3%, cao hơn mục tiêu 2% và giá dầu nếu duy trì quanh mức 100 USD/thùng có thể tiếp tục đẩy giá cả tăng thêm.

Macklem nhấn mạnh rằng, đợt tăng thuế mới nhất "có thể lại tiếp tục khiến các doanh nghiệp trì hoãn quyết định đầu tư và tuyển dụng", nếu các mức thuế mới tiếp tục được duy trì thì tăng trưởng kinh tế quý IV có thể "giảm khoảng một nửa", xuống dưới 1%.

Cảnh báo này cho thấy đánh giá của ngân hàng trung ương về triển vọng kinh tế đã bị điều chỉnh giảm đáng kể. Tốc độ tăng trưởng hàng năm của kinh tế Canada trong quý II vẫn đạt 3,3%, nhưng động lực này chủ yếu đến từ điều chỉnh một lần của các doanh nghiệp và người dân sau 18 tháng xung đột thương mại, và khi bất ổn về thuế quan trở nên nóng trở lại thì động lực này đang nhanh chóng tiêu tan.

Việc tăng trưởng chững lại cùng lạm phát dai dẳng đã khiến dư địa chính sách của ngân hàng trung ương bị thu hẹp đáng kể. Macklem cho biết: "Nếu áp lực lạm phát nằm trong mức kiểm soát, chúng tôi không muốn tăng lãi suất để kìm hãm tăng trưởng kinh tế. Nhưng nếu áp lực lạm phát kéo dài vượt dự kiến, chúng tôi cũng không muốn phản ứng quá chậm."

Tác động của thuế quan: Động lực tăng trưởng tiêu tan nhanh

Ngân hàng Trung ương Canada vào tháng 7 dự báo tăng trưởng kinh tế quý III là 1,5%, khi đó vòng thuế mới nhất vẫn chưa được ban hành. Hiện tại, cú sốc do nâng thuế đang truyền sang kinh tế thực thông qua các quyết định trì hoãn đầu tư và tuyển dụng của doanh nghiệp.

Macklem chỉ ra rằng kể từ khi căng thẳng thương mại bắt đầu, các doanh nghiệp đã điều chỉnh chuỗi cung ứng và chiến lược mua sắm để giảm rủi ro từ thuế quan, nhưng hiệu quả biên của những điều chỉnh này đang giảm dần; thuế quan mới đã ảnh hưởng trực tiếp tới lòng tin của doanh nghiệp đối với đầu tư vốn dài hạn và tuyển dụng.

Sự trì hoãn trong đầu tư và việc làm sẽ tiếp tục lan tỏa sang tiêu dùng của người dân. Tăng trưởng dân số chậm lại cùng với già hóa dân số vốn đã tạo nên áp lực giảm về cung lao động và nhu cầu tiêu dùng, nay tác động của thuế quan càng làm trầm trọng áp lực này.

Macklem cũng đề cập rằng các doanh nghiệp đang tích cực ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo, nhưng tác động của nó tới năng suất còn cần thời gian để thể hiện và trong ngắn hạn không thể bù đắp được rủi ro tăng trưởng chậm lại.

Giá dầu cao: Lạm phát duy trì trên mục tiêu

Trong khi tăng trưởng chậm lại, áp lực lạm phát vẫn chưa suy giảm. Lạm phát hàng năm của Canada hiện ở mức 3%, cao hơn mục tiêu 2% của ngân hàng trung ương. Tình hình căng thẳng ở Trung Đông đã gây áp lực lên giá dầu thô và làm giảm nguồn cung xăng dầu, tiếp tục đẩy chi phí nhiên liệu tăng lên.

Macklem nhấn mạnh rằng nếu giá dầu duy trì quanh mức 100 USD/thùng, lạm phát có thể tăng thêm nữa.

Điểm mấu chốt là liệu giá dầu tăng có dẫn đến áp lực lạm phát lan tỏa rộng hơn hay không. Macklem cho biết mặc dù rủi ro lạm phát rộng đã tăng lên, hiện chưa có bằng chứng cho thấy chi phí nhiên liệu tăng đã lan sang các lĩnh vực hàng hóa hoặc dịch vụ khác.