SpaceX (SPCX.US) Starship lần đầu tiên thành công vào quỹ đạo! Mang theo 26 vệ tinh Starlink V3, bắt đầu nhiệm vụ "kiếm tiền"

Ứng dụng tài chính ZhiTongFinance cho biết, tên lửa đẩy hạng nặng thế hệ mới "Starship" của SpaceX (SPCX.US) đã lần đầu tiên thành công tiến vào quỹ đạo Trái Đất vào sáng thứ Hai, đánh dấu một cột mốc quan trọng cho dự án tên lửa tiêu tốn nhiều kinh phí này. Dù một động cơ bị tắt sớm trong quá trình cất cánh, khiến kế hoạch lên quỹ đạo bị đe dọa hủy bỏ, SpaceX cuối cùng đã quyết định tiếp tục thực hiện nhiệm vụ và thành công đưa Starship vào quỹ đạo.

Nhiệm vụ lần này còn mang theo 26 vệ tinh Starlink V3 đã được nâng cấp và đã triển khai thành công trên quỹ đạo. Vì những vệ tinh này đáp ứng tiêu chuẩn hoạt động chính thức và sẽ gia nhập mạng Starlink hiện tại, giám đốc tài chính SpaceX, Bret Johnsen, gọi nhiệm vụ này là một “chuyến bay tạo ra doanh thu”.

Chuyến bay thử lần thứ 14 lần đầu tiến vào quỹ đạo, sự cố động cơ từng làm đảo lộn kế hoạch

Vào lúc 7:49 sáng thứ Hai theo giờ địa phương, Starship đã cất cánh từ căn cứ Starbase của SpaceX ở miền nam Texas, bắt đầu chuyến bay thử nghiệm có thể kéo dài gần 10 tiếng. Trong quá trình phóng, một trong sáu động cơ “Raptor” của Starship đã bị tắt sớm, khiến các kỹ sư SpaceX từng quyết định từ bỏ thử nghiệm vào quỹ đạo lần này. Tuy nhiên, sau khi phân tích sâu thêm dữ liệu bay, đội đã quyết định tiếp tục nhiệm vụ và lần đầu tiên sử dụng một động cơ Raptor trên Starship để thành công đưa phương tiện này vào quỹ đạo.

Người phát ngôn SpaceX, Dan Huot, cho biết theo những thông tin hiện có, mọi vệ tinh được triển khai lần này đều hoạt động tốt, và toàn bộ quá trình triển khai “rất suôn sẻ”.

Đây là chuyến bay thử lần thứ 14 của Starship, đồng thời là bước ngoặt quan trọng của dự án này. Những chuyến bay thử nghiệm không gian trước đây của Starship đều cố ý tránh tiến vào quỹ đạo nhằm giảm thiểu tối đa các rủi ro về an toàn. Hiện tại, cơ quan quản lý Mỹ đã phê duyệt cho SpaceX thử nghiệm tiếp tục, cho phép Starship tăng tốc lên vận tốc quỹ đạo và thử nghiệm đưa phương tiện về Trái Đất một cách kiểm soát.

Việc lần đầu tiên thành công tiến vào quỹ đạo lần này cũng mở đường cho Starship thực hiện các chuyến bay quỹ đạo thường xuyên hơn trong tương lai.

26 vệ tinh Starlink V3 triển khai thành công, lần đầu thực sự “kiếm tiền” cho SpaceX

Một điểm khác biệt quan trọng so với các nhiệm vụ kiểm tra trước là lần này Starship lần đầu đưa được những vệ tinh Starlink V3 có thể chính thức hoạt động vào quỹ đạo. Hiện SpaceX đã sở hữu hơn 11.000 vệ tinh đang hoạt động trên quỹ đạo. Trong một lần bay thử Starship trước đây, các vệ tinh V3 cũng được triển khai nhưng chúng theo kế hoạch đã bốc cháy trong khí quyển Trái Đất, không tham gia vào mạng lưới kinh doanh.

Tuy nhiên, 26 vệ tinh V3 lần này là phiên bản sản xuất chính thức và sẽ được tích hợp vào mạng lưới Starlink hiện có của SpaceX. Do đó, Johnsen đã gọi nhiệm vụ này là một “chuyến bay tạo ra doanh thu”.

Giám đốc điều hành SpaceX, Elon Musk từng cho biết, các vệ tinh V3 sẽ nâng cao đáng kể tổng công suất mạng Starlink, và hứa hẹn thúc đẩy doanh thu mảng truyền thông Starlink tăng trưởng nhanh chóng. Tại hội nghị báo cáo tài chính đầu tiên vào tháng Tám năm nay của SpaceX, Musk nói: “Chúng tôi dự kiến các vệ tinh V3 sẽ thúc đẩy doanh thu truyền thông Starlink phát triển rất nhanh.” Ông cũng tiết lộ, năng lực của vệ tinh V3 vượt trội gấp 10 lần so với vệ tinh V2, đồng thời SpaceX có kế hoạch phóng với quy mô lớn gấp khoảng 10 lần trong tương lai.

Điều này cũng có nghĩa là, khả năng Starship thực hiện các lần phóng ổn định, với tần suất cao sẽ tác động trực tiếp đến năng lực mở rộng kinh doanh Starlink của SpaceX.

Starship mang kỳ vọng lớn hơn, tương lai có thể đưa hàng triệu vệ tinh trung tâm dữ liệu AI vào không gian

Bên cạnh việc mở rộng mạng Starlink, Starship còn là cơ sở hạ tầng trung tâm cho kế hoạch không gian lớn hơn của SpaceX. Theo kế hoạch, vệ tinh Starlink V3 chỉ có thể được phóng bằng Starship. Đồng thời, Starship trong tương lai sẽ đảm nhiệm nhiệm vụ đưa tới một triệu vệ tinh vào quỹ đạo Trái Đất, các vệ tinh này dự kiến sẽ được sử dụng để xây dựng các trung tâm dữ liệu AI trong không gian.

Kế hoạch cơ sở hạ tầng AI không gian đầy tham vọng này cũng là một trong những yếu tố quan trọng khiến đợt IPO lớn của SpaceX vào mùa hè năm nay thu hút sự chú ý của thị trường. Về lâu dài, SpaceX cuối cùng hy vọng sẽ sử dụng Starship để thực hiện mục tiêu của Musk là đưa con người lên Mặt Trăng và các hành tinh khác như Sao Hỏa.

Tuy nhiên, để thực hiện được viễn cảnh này, Starship vẫn còn nhiều công nghệ then chốt cần xác minh, trong đó có tiếp nhiên liệu trên quỹ đạo. Để thực hiện các nhiệm vụ không gian sâu, SpaceX cần chứng minh có thể bổ sung nhiên liệu đẩy cho Starship ngoài không gian, từ đó hỗ trợ tiến tới những địa điểm xa hơn.

Tái sử dụng toàn phần là thử thách tiếp theo, chuyến bay thử lần 15 sẽ lần đầu “bắt giữ” Starship

Một mục tiêu then chốt nữa của SpaceX là biến Starship thành hệ thống vận chuyển có thể tái sử dụng hoàn toàn, điều mà chưa tên lửa nào đạt được trước đó.

Hệ thống Starship hoàn chỉnh bao gồm tên lửa đẩy “Super Heavy” và tàu Starship ở tầng trên. SpaceX đặt mục tiêu sau mỗi chuyến bay, có thể dùng tháp phóng để “bắt giữ” trực tiếp cả hai bộ phận của phương tiện, từ đó giảm chi phí thu hồi, đại tu và tăng mạnh tần suất phóng.

Hiện tại, SpaceX đã ba lần sử dụng tháp Starship để thành công bắt giữ “Super Heavy”. Trong nhiệm vụ lần này, “Super Heavy” hạ cánh một cách kiểm soát xuống vùng biển gần Texas sau khoảng 7 phút cất cánh.

Musk từng cho biết, nếu chuyến bay thử lần 14 suôn sẻ, SpaceX có kế hoạch lần đầu thử bắt giữ tàu Starship trở về Trái Đất bằng tháp phóng ở chuyến bay thứ 15. Ông cũng tiết lộ, SpaceX có thể sẽ tái sử dụng tàu Starship và “Super Heavy” từng thực thi nhiệm vụ vào cuối năm nay, nhưng khả năng cao hơn là đầu năm sau.

Nhiệm vụ kéo dài gần 10 tiếng vẫn chưa kết thúc, hệ thống bảo vệ nhiệt gặp thử thách then chốt

Dù Starship lần đầu tiến vào quỹ đạo thành công, nhiệm vụ thử nghiệm lần này vẫn chưa hoàn toàn kết thúc. Theo kế hoạch bay, sau gần 10 tiếng thực hiện nhiệm vụ, tàu Starship sẽ thoát khỏi quỹ đạo quay trở về Trái Đất, và dự kiến hạ cánh xuống vùng biển Thái Bình Dương phía tây Chile. Khi đó, SpaceX sẽ kiểm tra lại hệ thống bảo vệ nhiệt của Starship, quan sát tàu có chịu nổi nhiệt độ cực cao sinh ra khi quay trở về bầu khí quyển Trái Đất hay không.

Trong một chuyến bay thử trước đây, Starship đã vượt qua được thử thách trở về khí quyển và vẫn nguyên vẹn sau khi rơi xuống Ấn Độ Dương. SpaceX sau đó đã thành công thu hồi phương tiện này để nghiên cứu hiệu suất ngói cách nhiệt và hệ thống bảo vệ nhiệt trong quá trình hạ xuống.

Tuy nhiên, một số chuyên gia cho rằng thiết kế bảo vệ nhiệt hiện tại của Starship vẫn chưa đủ để hỗ trợ cho mô hình sử dụng lại nhanh và toàn phần mà SpaceX hướng tới. Musk thì khẳng định trong hội nghị báo cáo tài chính tháng 8 rằng ông nghĩ “vấn đề bảo vệ nhiệt của Starship đã được giải quyết”.