PCE gây hoảng loạn trên thị trường: “All in” Bitcoin và câu chuyện gián điệp tại Fed

Bitcoin có lúc tăng lên khoảng 85.600 USD, sau đó nhanh chóng giảm về gần 83.300 USD. Tuy nhiên, nếu bỏ qua những biến động mạnh trong ngày, giá Bitcoin gần như không thay đổi so với phiên trước. Tổng vốn hóa thị trường crypto vẫn quanh 2.870 tỷ USD và altcoin tiếp tục phân hóa.

Điều gì đã khiến thị trường phản ứng mạnh như vậy?

PCE giảm mạnh, nhưng sự thật không đơn giản

Chỉ số giá tiêu dùng cá nhân PCE của Mỹ được công bố ở mức 3,4%, thấp hơn đáng kể so với dự báo 3,7% và mức 3,7% của kỳ trước. PCE lõi, không tính năng lượng và thực phẩm, cũng giảm từ 3,3% xuống còn 3%.

Đây là dữ liệu rất quan trọng bởi PCE là thước đo lạm phát được Fed quan tâm nhiều hơn CPI. Khi con số vừa được công bố, thị trường lập tức hiểu rằng lạm phát đang giảm nhanh. Chứng khoán tăng, Bitcoin cũng nhảy từ khoảng 83.000 USD lên 85.000 USD chỉ trong thời gian ngắn.

Nhưng sau đó, nhà đầu tư bắt đầu tìm hiểu kỹ hơn và phát hiện rằng phương pháp tính PCE lần này đã thay đổi ở ba nhóm.

Thứ nhất là chi phí quản lý danh mục đầu tư. Trước đây, khi thị trường tăng và giá trị tài sản của khách hàng lớn hơn, mức phí tính theo phần trăm cũng tăng về giá trị tuyệt đối. Điều này có thể bị ghi nhận như giá dịch vụ tăng, dù tỷ lệ phí quản lý thực tế vẫn giữ nguyên.

Thứ hai là dịch vụ phần mềm và công nghệ. Cơ quan thống kê đã thay đổi rổ sản phẩm được sử dụng để đo lường, với mục tiêu phản ánh chính xác hơn mặt bằng giá của toàn ngành.

Thứ ba là dịch vụ pháp lý. Phương pháp cũ có mức biến động lớn nên dữ liệu mới được tính ổn định hơn và phụ thuộc nhiều hơn vào PPI.

Có người cho rằng vì thay đổi phương pháp nên dữ liệu PCE lần này hoàn toàn không có giá trị. Cũng có người nhìn vào mức giảm từ 3,7% xuống 3,4% và kết luận lạm phát đã hạ nhiệt rất nhanh. Tuy nhiên, sự thật nằm ở giữa hai quan điểm này.

Ba nhóm được điều chỉnh không phải những thành phần có trọng số lớn nhất trong PCE. Những chi phí quan trọng như nhà ở không thay đổi phương pháp tính. Nhưng khi dữ liệu tháng trước được tính lại bằng cùng phương pháp mới, PCE của kỳ trước cũng là 3,4% và PCE lõi là 3%.

Nói cách khác, nếu so sánh trên cùng một cơ sở, lạm phát thực tế gần như đi ngang. Nó không giảm mạnh như phản ứng ban đầu của thị trường, nhưng cũng chưa xấu đi.

Đây là nguyên nhân khiến giá tài sản tăng nhanh rồi điều chỉnh: thông tin đầu tiên tạo ra sự lạc quan, còn phần giải thích phía sau kéo kỳ vọng trở lại thực tế.

Fed có thực sự dừng tăng lãi suất?

Báo cáo JOLTS cho thấy số vị trí tuyển dụng tại Mỹ giảm xuống còn khoảng 7,079 triệu, thấp hơn dự báo và mức 7,27 triệu của tháng trước. Dữ liệu này chưa đủ để kết luận thị trường lao động suy yếu mạnh, nhưng cho thấy tình hình việc làm không hoàn toàn vững chắc như Fed vẫn nhấn mạnh.

Chủ tịch Fed New York John Williams sau đó cho rằng Fed không cần vội vàng tăng lãi suất trong tháng 10 và có thể chờ thêm dữ liệu.

Phát biểu này nhanh chóng khiến kỳ vọng của thị trường thay đổi. Các nền tảng dự đoán hiện nghiêng khoảng 63–66% về khả năng Fed giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp ngày 28/10.

Tuy nhiên, chúng ta cũng cần thận trọng với những phát biểu riêng lẻ của quan chức Fed. Trước cuộc họp gần nhất, khoảng một nửa quan chức phát tín hiệu muốn giữ nguyên lãi suất, nhưng cuối cùng tất cả lại đồng thuận tăng lãi suất.

Trong khi thị trường tin Fed có thể tạm dừng, trái phiếu lại gửi đi một tín hiệu khác. Lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm đã vượt 5,3%, mức cao nhất kể từ năm 2002. Lợi suất kỳ hạn 30 năm cũng tiến gần 5,65%.

Lãi suất vay mua nhà tại Mỹ hiện ở khoảng 7,6%, gây áp lực rất lớn lên khả năng chi trả của người dân. Thế nhưng giá nhà tại nhiều khu vực vẫn chưa sụp đổ, bởi những người đang sở hữu khoản vay với lãi suất 2–3% không muốn bán nhà để rồi phải vay lại ở mức trên 7%.

Thị trường bất động sản vì vậy rơi vào trạng thái đóng băng: người mua không đủ khả năng vay, còn người bán không muốn từ bỏ khoản vay rẻ.

Dòng tiền thực sự đang trở lại Bitcoin

Bất chấp lợi suất trái phiếu cao, dòng tiền vào Bitcoin đang cho thấy dấu hiệu cải thiện rõ ràng.

Các quỹ Bitcoin ETF giao ngay tại Mỹ đã ghi nhận chín phiên liên tiếp có dòng tiền dương. Trong hai ngày đầu tuần, các quỹ lần lượt thu hút khoảng 31 triệu USD và 66 triệu USD. Tính trong tháng 9, trước phiên cuối cùng, khoảng 2,8 tỷ USD đã quay trở lại Bitcoin ETF.

Điều này cho thấy đợt tăng gần đây không chỉ đến từ short squeeze. Việc các vị thế bán bị thanh lý có thể góp phần đẩy giá lên nhanh, nhưng phía sau vẫn có nhu cầu mua thực tế từ ETF và các tổ chức.

Strategy đã bắt đầu mua Bitcoin trở lại. Cổ phiếu ưu đãi của Strive cũng giao dịch trên 100 USD, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp huy động vốn. Riêng trong tuần, các nguồn vốn này được ước tính có thể hỗ trợ việc mua thêm khoảng 874 BTC.

Dữ liệu on-chain còn cho thấy những ví nắm giữ từ 10 đến 10.000 BTC đã tích lũy thêm khoảng 41.000 BTC trong 10 ngày. Tuy nhiên, các bạn cũng không nên diễn giải dữ liệu này quá đơn giản.

Trong quá khứ, dòng tiền vào ví lớn thường được xem là cá voi mua. Nhưng hiện nay, phần lớn giao dịch của ETF và tổ chức diễn ra trên thị trường OTC. Một ví lớn có thể thuộc ETF, tổ chức lưu ký hoặc một sản phẩm tài chính, chứ không nhất thiết đại diện cho một cá nhân đang tích lũy.

Có nên “all in” Bitcoin để nghỉ hưu?

Một câu chuyện thu hút sự chú ý là trường hợp của một phụ nữ 47 tuổi đã tích lũy được 2,5 BTC. Sau khi thanh toán các chi phí thiết yếu như nhà ở, điện và nước, cô dùng gần như toàn bộ số tiền còn lại để mua Bitcoin.

Đây có phải là một chiến lược điên rồ?

Câu chuyện này phản ánh áp lực mà nhiều người trong độ tuổi 45–55 đang đối mặt. Khi còn trẻ, họ có nhiều thời gian để tận dụng lãi suất kép. Nhưng ở tuổi gần 50, khoảng cách giữa số tiền đang có và số tiền cần để nghỉ hưu trở nên rất rõ ràng.

Theo quy tắc rút 4% mỗi năm, để có khoảng 60.000 USD thu nhập hằng năm khi nghỉ hưu, một người cần danh mục khoảng 1,5 triệu USD, chưa tính ảnh hưởng của lạm phát trong tương lai.

Giả sử người phụ nữ này còn 20 năm làm việc và có thể tích lũy tổng cộng 6 BTC, Bitcoin cần đạt khoảng 250.000 USD để danh mục đạt 1,5 triệu USD. Từ mức khoảng 84.000 USD hiện nay, con số 250.000 USD nghe có vẻ rất cao. Nhưng nếu trải đều trong 20 năm, Bitcoin chỉ cần tăng trung bình khoảng 5,6% mỗi năm.

Nhìn theo cách này, mục tiêu không hoàn toàn phi thực tế. Tuy nhiên, vấn đề lớn nhất không nằm ở phép toán mà ở khả năng chịu đựng biến động.

S&P 500 từng giảm khoảng 56% trong khủng hoảng tài chính, gần 34% trong đại dịch và khoảng 25% khi Fed tăng lãi suất năm 2022. Bitcoin còn có thể biến động mạnh hơn nhiều. Nếu một người đặt toàn bộ kế hoạch nghỉ hưu vào một tài sản rồi hoảng loạn bán khi giá giảm sâu, kế hoạch ban đầu sẽ bị phá vỡ.

Niềm tin vào tài sản là cần thiết, nhưng “all in” làm rủi ro tập trung tăng rất cao. Một chiến lược tốt không chỉ cần khả năng tạo lợi nhuận mà còn phải là chiến lược nhà đầu tư có thể duy trì qua những giai đoạn tồi tệ nhất.

Câu chuyện “gián điệp Fed”

Một thông tin thú vị khác liên quan đến John H. Rogers, cựu quan chức cấp cao của Fed, và một người đàn ông tên Hummin Li, bị phía Mỹ cáo buộc hoạt động cho tình báo Trung Quốc.

Hai người gặp nhau trong một hội nghị tại Trung Quốc và duy trì liên lạc nhiều năm. Khi Rogers muốn kết hôn với một phụ nữ Trung Quốc, Li đã hỗ trợ ông từ việc đi lại, nơi ở đến thủ tục visa và các vấn đề liên quan đến hôn nhân.

Mối quan hệ ngày càng thân thiết, sau đó Li bắt đầu hỏi Rogers về hoạt động của Fed. Rogers đã cung cấp một số thông tin nội bộ, dù đây không được xác định là tài liệu thuộc mức tuyệt mật.

Câu chuyện chỉ bị phát hiện sau một loạt rắc rối cá nhân. Rogers bị tống tiền vì những hình ảnh riêng tư và cuối cùng phải khai báo với Fed. Cuộc điều tra sau đó phát hiện mối quan hệ giữa ông và Li.

Công tố viên cáo buộc Rogers âm mưu cung cấp thông tin tài chính cho nước ngoài và nói dối điều tra viên. Tuy nhiên, họ không đủ bằng chứng chứng minh tội âm mưu gián điệp. Rogers cuối cùng bị kết tội vì nói dối cơ quan điều tra và phải ngồi tù trong thời gian ngắn.

Câu chuyện cho thấy một điểm đáng suy nghĩ: lỗ hổng bảo mật nhiều khi không bắt đầu từ công nghệ mà từ tâm lý, sự cô đơn, lòng tin và những mối quan hệ cá nhân.

Thị trường vẫn chưa có câu trả lời rõ ràng

Dữ liệu PCE không tốt như phản ứng ban đầu, nhưng cũng không xấu như những người bi quan nhận định. Lạm phát đang đi ngang, thị trường lao động có dấu hiệu chậm lại, Fed có thể tạm dừng nhưng lợi suất trái phiếu vẫn tiếp tục tăng.

Trong khi đó, Bitcoin vẫn giữ được vùng giá hiện tại và dòng tiền tổ chức đang quay trở lại thông qua ETF cùng các doanh nghiệp tích lũy BTC.

Thị trường đang nhận được nhiều tín hiệu trái chiều. Trong giai đoạn như vậy, điều quan trọng không phải là phản ứng với từng cây nến ngắn hạn, mà là hiểu điều gì thực sự thay đổi. Sau tất cả những biến động vừa qua, bức tranh lớn vẫn gần như cũ: lạm phát chưa giảm rõ ràng, chính sách tiền tệ vẫn khó đoán và dòng tiền đang tiếp tục tìm kiếm những tài sản có khả năng bảo vệ giá trị trong dài hạn.

Bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin, không phải lời khuyên đầu tư.