Morgan Stanley: Thiếu hụt điện cho trung tâm dữ liệu ở Mỹ lên đến 34%, các nhà sản xuất chip hàng đầu tạm thời miễn dịch, các khâu trung và hạ nguồn chịu áp lực

Ứng dụng Tài chính Thông minh nhận tin, Morgan Stanley đã phát hành một báo cáo nghiên cứu, cập nhật kết quả dự báo thiếu hụt điện năng của các trung tâm dữ liệu AI tại Mỹ cũng như ảnh hưởng đến chuỗi ngành. Báo cáo cho thấy, trong giai đoạn 2026-2028, tổng thiếu hụt nhu cầu điện năng của các trung tâm dữ liệu Mỹ lên tới 57GW, sau khi trừ các giải pháp điện phát sau công tơ (BTM), pin nhiên liệu và các giải pháp điện “plug-and-play” khác, mức thiếu hụt ròng vẫn đạt 32GW, chiếm 34% tổng nhu cầu cùng kỳ. Việc thiếu hụt điện đang dần thay thế tình trạng cung ứng chip, trở thành nút thắt then chốt cho mở rộng năng lực AI.Tuy nhiên, báo cáo nhấn mạnh rằng, nhờ vào bố trí toàn cầu, sản lượng năng lực tính toán trên mỗi đơn vị điện năng cao hơn và có tầm nhìn rõ ràng về chuỗi cung ứng, Nvidia và Broadcom sẽ chưa bị ảnh hưởng bởi ràng buộc điện lực vào năm 2027 theo dự báo doanh thu, trong khi các mắt xích trung và hạ nguồn như ASIC, bộ nhớ, module quang và thiết bị mô phỏng sẽ đối mặt rủi ro dao động nhu cầu lớn hơn.

Dự báo thiếu hụt: Thiếu 34% điện năng kéo dài, tài nguyên tính toán tập trung vào các ông lớn

Morgan Stanley dự đoán, trong giai đoạn 2026-2028, nhu cầu điện tích lũy của các trung tâm dữ liệu tại Mỹ sẽ đạt 97GW, trong đó các trung tâm dữ liệu đang xây dựng đáp ứng 21GW, công suất sẵn có từ mạng lưới điện đáp ứng 19GW, trừ đi hai khoản này, thiếu hụt điện lực ban đầu là 57GW. Sau khi tính thêm các giải pháp “plug-and-play” có trọng số xác suất như tuabin khí BTM, pin nhiên liệu của Bloom Energy, chuyển đổi vị trí nhà máy điện hạt nhân, chỉnh sửa mỏ đào crypto,... trong kịch bản cơ sở, thiếu hụt ròng là 32GW, chiếm 34% tổng nhu cầu; kịch bản lạc quan thiếu hụt thu hẹp còn 15GW, kịch bản bi quan tăng lên 42GW.

Xét theo từng năm, thiếu hụt điện có xu hướng tăng dần: năm 2026 thiếu ròng khoảng 9GW, năm 2027 khoảng 15GW, năm 2028 lên tới 32GW và năm 2029 tiếp tục tăng mạnh đạt 68GW. Báo cáo chỉ ra, việc triển khai diện rộng các giá đỡ GPU thế hệ mới tiêu thụ điện cao (như NVL72) là động lực chính khiến nhu cầu điện bùng nổ. Phía cung cũng thể hiện sự tập trung cao độ. Trong năng lực các trung tâm dữ liệu mới tăng thêm trên toàn cầu giai đoạn 2026-2028, các ông lớn cloud tại Mỹ và các nhà cung cấp cloud mới nổi (Amazon, Google, Microsoft, Meta,...) đóng góp 60%-95% mức tăng. Các ông lớn này với lợi thế uy tín tín dụng, doanh thu ổn định và quy mô mua sắm lớn, chiếm ưu thế tuyệt đối trong cạnh tranh tài nguyên điện, trong khi các nhà cung cấp cloud vừa và nhỏ, doanh nghiệp nước ngoài và hãng chip hiệu suất thấp đối mặt nguy cơ bị loại khỏi cuộc chơi.

(Năm 2027, các ông lớn cloud / nhà cung cấp cloud mới nổi sẽ bổ sung 32GW năng lực tính toán, năm 2028 tăng thêm 39GW; trong đó Google dẫn đầu về quy mô bổ sung vận hành)

Ảnh hưởng phân hóa lên chuỗi ngành: Các nhà sản xuất chip hàng đầu an toàn, trung-hạ nguồn chịu áp lực

Báo cáo cho rằng, tình trạng thiếu hụt điện sẽ tạo ra ảnh hưởng phân tầng rõ rệt với chuỗi ngành bán dẫn. Nvidia và Broadcom nắm tổng cộng khoảng 90% thị phần thị trường AI XPU, tổng dự báo thu nhập AI trong 12 tháng của hai hãng lên tới khoảng 800 tỷ USD, hiện chưa chịu ảnh hưởng đáng kể từ thiếu hụt điện.

Bốn điểm cốt lõi hỗ trợ gồm: Ban lãnh đạo đã cân nhắc đầy đủ rủi ro thiếu hụt địa điểm, điện năng và cơ sở hạ tầng (LPS) trong hướng dẫn kết quả; tầm nhìn rõ ràng về toàn bộ chuỗi triển khai chip; chủ động mở rộng các node tính toán toàn cầu ngoài Mỹ; sản lượng năng lực tính toán trên mỗi GW điện của Nvidia vượt trội hơn đối thủ, có lợi thế cạnh tranh rõ rệt trong bối cảnh hạn chế điện.

Ngược lại, sản lượng token trên mỗi đơn vị điện của chip ASIC thấp hơn, do đó thị phần dễ bị GPU lấn át khi nguồn điện khan hiếm. Ở cuối chuỗi ngành—như bộ nhớ, module quang, quản lý nguồn, thiết bị mô phỏng và các phân khúc giá trị thấp khác—dễ bị ảnh hưởng hiệu ứng roi (bullwhip effect): Nếu tiến độ triển khai năng lực bị chậm, khách hàng sẽ ưu tiên trì hoãn hoặc hủy đơn hàng các linh kiện này, khiến doanh thu và lợi nhuận của các nhà sản xuất liên quan biến động mạnh hơn.

Con đường giải tỏa hạn chế, chuyển dịch ra nước ngoài khó bù đắp thiếu hụt trong nước

Liên quan các giải pháp được thị trường quan tâm nhằm giải tỏa thiếu hụt, báo cáo nhận định mở rộng node tính toán ra nước ngoài không thể bù đắp được thiếu hụt trong nước Mỹ.

Dù doanh nghiệp Mỹ đang tăng tốc triển khai năng lực tính toán tại Úc, châu Á, châu Âu,... nhưng châu Âu bị giới hạn bởi nguồn điện và quy trình phê duyệt, Trung Đông có rủi ro địa chính trị, còn châu Á dự kiến tới 2030 chỉ có thể đón nhận thêm 14GW nhu cầu siêu máy tính Mỹ chảy ra, quy mô tổng thể không đủ để bù lại thiếu hụt trong nước. Từ đó, tỷ trọng năng lực tính toán toàn cầu của Mỹ được dự báo giảm từ 60% xuống 55%. Phát điện sau công tơ (BTM) là nguồn điện bổ sung chủ đạo hiện nay. Trong kịch bản cơ bản, giai đoạn 2026-2028, các tuabin khí BTM và động cơ có thể đóng góp 19GW điện, kịch bản lạc quan tối đa đạt 49GW, nhưng việc triển khai thực tế còn nhiều bất định do thiếu lao động lành nghề, độ phức tạp của kỹ thuật, quy trình phê duyệt tại địa phương,... Ngoài ra, pin nhiên liệu, chuyển đổi địa điểm nhà máy điện hạt nhân cũng có thể bổ sung một phần, song chưa thể giải quyết tận gốc vấn đề thiếu hụt lâu dài.

Tổng thể mà nói, tình trạng thiếu hụt điện đang tái cấu trúc lại cục diện cạnh tranh trong tính toán AI và chuỗi bán dẫn, xu hướng tập trung tài nguyên về các ông lớn càng được củng cố, doanh nghiệp có lợi thế hiệu suất năng lượng, năng lực bố trí toàn cầu và khả năng tiếp cận nguồn điện sẽ được hưởng lợi hơn, còn các phân khúc trung-hạ nguồn cần cảnh giác với rủi ro dao động nhu cầu.