Giá xăng tăng đồng thời với xu hướng bầu cử! Goldman Sachs: Chỉ còn 26 ngày đến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, xác suất đảng Dân chủ thắng áp đảo tăng lên 65%.

Vietnamese APP nhận thấy chỉ còn 26 ngày nữa là đến cuộc bầu cử giữa kỳ Mỹ vào ngày 3 tháng 11, đội ngũ chính trị Goldman Sachs tại Washington đã phác họa một bức tranh bầu cử gắn liền với giá năng lượng trong số mới nhất của “Quan sát Bầu cử Mỹ”: Thị trường dự đoán hiện đang đưa ra xác suất 65% cho việc đảng Dân chủ đồng thời giành được cả Thượng viện và Hạ viện, trong khi xác suất đảng Cộng hòa giữ được đa số ghế tại Hạ viện đã giảm xuống dưới 10%.

Báo cáo ngày 8 tháng 10 này có đặc điểm nổi bật nhất là trực tiếp kết hợp động lực bầu cử của đảng Dân chủ với giá bán lẻ xăng dầu ở Mỹ. Các nhà phân tích của Goldman Sachs Alec Phillips và Abhay Dugal đã vẽ ra một biểu đồ cho thấy giá xăng tăng từ khoảng 3 USD/gallon vào đầu năm 2026 lên gần 5 USD vào mùa xuân, sau đó giảm xuống khoảng 4 USD vào mùa hè, thời gian gần đây lại tăng trở lại.

Trong cùng kỳ, lợi thế dẫn đầu của đảng Dân chủ về số phiếu phổ thông tăng từ khoảng 5 điểm phần trăm lên gần 9 điểm phần trăm—hai đường biểu đồ gần như di chuyển đồng bộ. Như báo cáo chỉ ra: "Sau khi chiến tranh Iran bùng nổ đẩy giá xăng lên cao, lợi thế của đảng Dân chủ từng bước mở rộng, hai đường số liệu gần đây có xu hướng đồng nhất."

Một biểu đồ khác tiết lộ khó khăn của Trump trên các vấn đề trọng điểm. Lạm phát và kinh tế là hai chủ đề được cử tri quan tâm nhất, nhưng tỷ lệ ủng hộ ròng của Trump ở cả hai đều ở vùng “giá trị sâu âm”—lạm phát khoảng -48, kinh tế khoảng -33.

Xác suất quét sạch tăng từ 52% lên 65% trong một tháng

Ngày 7 tháng 9, xác suất đảng Dân chủ quét sạch (chiến thắng cả hai viện) vừa chạm mốc cao lịch sử 52%. Một tháng sau, dữ liệu Polymarket được Goldman Sachs trích dẫn cho thấy xác suất này đã tăng lên khoảng 65%. Đồng thời, kịch bản "đảng Cộng hòa giữ được Thượng viện, đảng Dân chủ giành Hạ viện", từng là đồng thuận của thị trường đến mùa thu, đã giảm dưới 30%.

Điều này có ý nghĩa lớn đối với phân bổ tài sản. Michael Hartnett, trưởng chiến lược gia của Merrill Lynch, định tính cuộc quét sạch của đảng Dân chủ là một “sự kiện tránh rủi ro lớn”, dự đoán thị trường chứng khoán sẽ giảm hơn 10%, đồng USD suy yếu và lợi suất trái phiếu giảm. Giao dịch phòng ngừa rủi ro ưu tiên của ông là bán khống cổ phiếu ngân hàng và đồng USD, tiền đề là nhà đầu tư trước đó phần lớn bỏ qua rủi ro bầu cử—nay, xác suất quét sạch đã từ mức “tung đồng xu” 52% hồi tháng trước trở thành một kịch bản tham chiếu rõ ràng.

Hạ viện hầu như đã định, Thượng viện mới là chiến trường thực sự

Theo thị trường dự đoán, kết quả Hạ viện gần như đã được “khóa”. Xác suất đảng Dân chủ tăng ròng ít nhất 3 ghế, giành lại đa số ở Hạ viện vượt quá 90%. Đảng Dân chủ hiện dẫn đảng Cộng hòa 8,9 điểm phần trăm về số phiếu phổ thông—so với năm 2024, khi đảng Cộng hòa giành Hạ viện với lợi thế 2,6 điểm phần trăm, mức dao động này khoảng 12 điểm phần trăm. 29 ghế đảng Cộng hòa từng giành được với lợi thế dưới 12 điểm phần trăm vào năm 2024 chính là các ghế được thị trường dự đoán sẽ chuyển sang Dân chủ.

Đối với hy vọng lớn của đảng Cộng hòa vào việc vẽ lại khu vực bầu cử một lần mỗi thập kỷ, kết luận của Goldman Sachs ngắn gọn: "Nhìn chung, việc vẽ lại khu vực bầu cử dự kiến chỉ giúp đảng Cộng hòa tăng ròng rất ít ghế." Thị trường dự đoán hiện cho các ứng viên Dân chủ xác suất thắng ít nhất 50% ở 25 ghế Cộng hòa, đảng Dân chủ chỉ cần tăng ròng 3 ghế là đủ để giành đa số.

Cần lưu ý rằng, dù đảng Cộng hòa dẫn đầu về chi tiêu tranh cử đối đầu tại hầu hết khu vực Hạ viện then chốt, nhưng các khoản tiền này lại được dùng cho các khu vực mà thị trường đã xác định chắc chắn sẽ thua.

Thượng viện mới là nơi bất định thực sự. Đảng Dân chủ hiện nắm giữ 47 ghế, cần tăng ròng 4 để giành đa số. Thị trường dự đoán cho họ xác suất 65%, nhưng biểu đồ Goldman Sachs cho thấy, dù đảng Dân chủ dẫn đầu ở tất cả các ghế then chốt ngoại trừ Nebraska và South Carolina, hầu hết lợi thế đều nằm trong phạm vi sai số.

Goldman Sachs cho rằng xác suất tổng thể của Thượng viện đang hội tụ về xác suất “biên ghế”, điều này “cho thấy thị trường tin tưởng hơn vào việc đảng Dân chủ có nhiều con đường để giành đa số, hoặc tương quan giữa tình hình bầu cử các bang cao hơn, hoặc cả hai.”

Ghế “biên” quyết định liệu đảng Dân chủ có đạt 51 ghế là Ohio. Các bang trọng yếu cần chú ý gồm Alaska, Texas, Ohio, Maine, Iowa và Kansas—đều là ghế Cộng hòa và đa phần thuộc các bang đỏ.

Cuộc phản công cuối cùng của đảng Cộng hòa: chi 240 triệu USD trong hai tuần cuối

Dữ liệu Goldman Sachs cho thấy, ưu thế về chi tiêu tranh cử của đảng Cộng hòa tại Thượng viện đã vượt 200 triệu USD, và ưu thế này hình thành hoàn toàn trong vài tuần gần đây. Suốt mùa hè, đảng Cộng hòa kém đảng Dân chủ về chi tiêu tranh cử tại Thượng viện, chỉ đến tháng 9 mới vượt lên, sau đó khoảng cách ngày càng giãn rộng. Hai tuần qua, đảng Cộng hòa chi 240 triệu USD, đảng Dân chủ chi 130 triệu USD—tỉ lệ khoảng 1,85 trên 1.

Dòng tiền cũng cho thấy vấn đề: đảng Cộng hòa chi thêm 8 triệu USD ở Kansas, chi thêm 5 triệu USD ở South Carolina cho phòng thủ, tổng cộng 13 triệu USD—Goldman Sachs chỉ ra, không ai lại chi tiền kiểu này ở một ghế mà họ nghĩ chắc chắn sẽ thắng.

Tuy nhiên, hiệu quả của khoản tiền này cần đặt dấu hỏi. Goldman Sachs đưa ra hai lý do: một là, tỷ lệ quảng cáo của ủy ban hành động chính trị siêu lớn (super PAC) cao hơn so với các ứng viên mua trực tiếp, đa phần chi tiêu của đảng Cộng hòa đến từ PAC; hai là, khung giờ quảng cáo gần ngày bầu cử phải trả giá cao, chi tiêu của đảng Cộng hòa tập trung vào giai đoạn cuối, còn đảng Dân chủ đã sớm đặt quảng cáo. Ngoài ra, số đơn xin phiếu bầu gửi thư tại Ohio, Maine và North Carolina năm nay nghiêng về đảng Dân chủ hơn so với 2024, nhưng Goldman Sachs nhắc nhở, điều này có thể chỉ chiếm khoảng 25% tổng lượng phiếu gửi thư.

Quy luật lịch sử cho thấy lợi thế của đảng Dân chủ có thể bị thổi phồng

Goldman Sachs không hoàn toàn chấp nhận tâm lý lạc quan của thị trường dự đoán, đưa ra hai cảnh báo quan trọng về lịch sử.

Thứ nhất, xác suất quét sạch của đảng thách thức (đảng đối lập) thường sẽ thu hẹp trước ngày bầu cử. Nhìn lại các cuộc bầu cử giữa kỳ năm 2002, 2006, 2010, 2018 và 2022, Goldman Sachs phát hiện “xác suất quét sạch của đảng thách thức trung bình giảm khoảng 5 điểm phần trăm trước ngày bầu cử”. Lấy xác suất quét sạch của đảng Dân chủ hiện tại là 63% làm chuẩn, quy luật lịch sử chỉ ra xác suất cuối cùng khoảng 58%—vẫn là xác suất cao, nhưng không hẳn hoàn toàn chắc chắn.

Thứ hai, hệ thống khảo sát tại các bang đỏ đánh giá quá cao sự thể hiện của đảng Dân chủ. Biểu đồ sai số khảo sát Thượng viện lịch sử của Goldman Sachs cho thấy, “Khảo sát giữa kỳ thường đánh giá thấp đảng Dân chủ ở các bang xanh, và đánh giá thấp đảng Cộng hòa ở các bang đỏ”, điều này phù hợp với hành vi cử tri “quay về” với đảng mình sau giai đoạn tranh cử. Quy luật này rõ nét nhất trong dữ liệu gần đây: bầu cử giữa kỳ 2018–2022 có R² là 0,65, còn chu kỳ 2002–2022 chỉ là 0,26.

Điều này tác động trực tiếp đến lợi thế của đảng Dân chủ tại Iowa, Kansas, Maine, Ohio, Texas và Alaska. Một phần phản biện của Goldman Sachs là: ở thời điểm 26 ngày trước bầu cử, khảo sát quốc gia về Thượng viện chỉ đánh giá quá cao đảng Dân chủ 0,4 điểm phần trăm—sai số quốc gia không quá nghiêm trọng. Nhưng đa số Thượng viện lại phụ thuộc vào các bang đỏ đó.

Giá dầu: biến số mà cả hai bên đều không thể mua được bằng quảng cáo

Kết luận cuối cùng của Goldman Sachs hướng đến một logic đầu tư rõ ràng: 26 ngày tới, diễn biến của thị trường năng lượng quan trọng hơn bất cứ số liệu khảo sát nào.

Thị trường năng lượng hiện đang đối mặt nhiều cú sốc chồng chất: chiến tranh Iran liên tục làm rối loạn eo biển Hormuz, truyền thông Iran cho biết lại có tàu dầu dính mìn ở phía nam eo biển; Trump công bố trên Truth Social “sẽ không hành động với Iran trước bầu cử giữa kỳ”, giá dầu giảm ngắn hạn rồi bật lên vì tin tàu trúng mìn; bão Isaiah đã khiến 63% sản lượng dầu ngoài khơi tại vịnh Mexico của Mỹ dừng hoạt động, Jefferies cảnh báo đây là “cú sốc nguồn cung nhiên liệu chồng lên hệ thống vốn đã căng do chiến tranh Iran”—giá dầu diesel đã tăng lên 6,30 USD/gallon, trong khi cùng kỳ năm ngoái chỉ là 3,68 USD.

Logic cuối cùng của Goldman Sachs quy lại một câu: Nếu mối quan hệ giữa giá xăng và phiếu bầu như biểu đồ chỉ ra thực sự tồn tại, thì Nhà Trắng cần là một bình xăng rẻ tiền, chứ không phải thêm một vòng quảng cáo nữa.

Logic lạc quan của đảng Dân chủ gồm: dẫn đầu phiếu phổ thông ở mức cao và còn tăng, phiếu bầu gửi thư nghiêng về xanh, thị trường nhìn thấy nhiều con đường giành 51 ghế, giá xăng tăng trở lại. Logic lạc quan của đảng Cộng hòa gồm: lợi thế chi tiêu tranh cử gần 2 trên 1 (dù đến muộn), quy luật lịch sử về việc xác suất quét sạch của đảng thách thức giảm 5 điểm phần trăm trước ngày bầu cử, cùng xu hướng “quay về” với đảng của cử tri bang đỏ theo lịch sử.

Yếu tố đảo chiều cuối cùng, chính là điều mà cả hai bên đều không thể mua được bằng quảng cáo: ngày bầu cử 3 tháng 11, giá dầu và giá xăng sẽ tăng hay giảm.