Từng mua điên cuồng, giờ "kho đạn" giảm 51 nghìn tỷ won! Nhà đầu tư nhỏ lẻ Hàn Quốc không còn đủ sức mua nữa

Dòng vốn của các nhà đầu tư nhỏ lẻ trên thị trường chứng khoán Hàn Quốc đang suy giảm với tốc độ đáng báo động, thanh khoản thị trường đối mặt với thử thách nghiêm trọng.

Theo dữ liệu từ Hiệp hội Đầu tư Tài chính Hàn Quốc, tính đến ngày 22 tháng 10, số dư tiền gửi của nhà đầu tư tại các công ty chứng khoán Hàn Quốc đã giảm xuống còn 88,68 nghìn tỷ won (khoảng 35,5 tỷ USD), giảm khoảng 51 nghìn tỷ won so với mức đỉnh lịch sử 139,69 nghìn tỷ won vào ngày 4 tháng 6 với tỉ lệ giảm mạnh 36,5%, trở về mức đầu năm. Con số này ngày 21 tháng 10 đã lần đầu tiên giảm xuống dưới mốc 90 nghìn tỷ won trong gần chín tháng qua, đồng thời, đây cũng là mức thấp nhất kể từ ngày 13 tháng 1. Trong khi đó, chỉ số KOSPI đã trải qua chuỗi bảy phiên giảm liên tiếp trong tháng này, ngày 15 tháng 10 giảm mạnh tới 7,57% trong một ngày, và áp lực bán ròng từ nhà đầu tư nước ngoài vẫn chưa có dấu hiệu kết thúc.

Sự rút vốn nhanh chóng của nhà đầu tư nhỏ lẻ đang làm lung lay lực lượng cốt lõi từng hỗ trợ thị trường chứng khoán Hàn Quốc. Nửa đầu năm nay, chính nhà đầu tư nhỏ lẻ đã đổ vốn lớn vào thị trường, lượng mua ròng đáng kể giúp đối phó áp lực bán của nhà đầu tư nước ngoài; nhưng hiện nay khi "kho đạn" đã cạn kiệt, lực lượng mua vào trên thị trường suy yếu rõ rệt, xu hướng KOSPI tương lai đối mặt áp lực giảm. Giới chuyên môn bất đồng quan điểm về khả năng phục hồi bền vững của thị trường, tâm điểm tranh luận xoay quanh những rủi ro tín dụng trong ngành trí tuệ nhân tạo và nền tảng cơ bản của cổ phiếu chip.

Tiền gửi giảm mạnh: bốn tháng bay hơi 51 nghìn tỷ won

Tiền gửi của nhà đầu tư là khoản tiền gửi vào tài khoản công ty chứng khoán, chưa được sử dụng để mua cổ phiếu hoặc tài sản khác, thường được xem là "kho đạn" tiềm năng cho lực mua trên thị trường. Sự suy giảm của chỉ số này có thể xuất phát từ việc mua cổ phiếu chủ động, hoặc dòng tiền rời khỏi tài khoản, do đó không thể đơn giản hóa toàn bộ mức giảm là vốn tháo chạy.

Tuy nhiên, với bối cảnh thị trường hiện tại, ý nghĩa tín hiệu từ sự suy giảm tiền gửi lần này là không thể xem nhẹ. Nửa đầu năm nay, KOSPI liên tục tăng, tiền gửi của nhà đầu tư ổn định đi lên, lượng vốn mới chảy vào vượt xa chi tiêu mua cổ phiếu, hình thành trạng thái tích lũy vốn rõ rệt. Sau khi đạt mức cao lịch sử vào ngày 4 tháng 6, tiền gửi bắt đầu giảm liên tục, cho thấy nguồn vốn mới chảy vào thị trường chứng khoán từ nhà đầu tư nhỏ lẻ đã giảm đáng kể, không bắt kịp tốc độ mua vào.

Tốc độ suy giảm tăng mạnh vào tháng 10. Số dư tiền gửi giảm từ 100,44 nghìn tỷ won ngày 12 tháng 10 xuống còn 96,91 nghìn tỷ won trong ba ngày (ngày 15 tháng 10), và tuần tiếp theo tiếp tục giảm xuống ngưỡng 88 nghìn tỷ won. Đồng thời, số dư vay margin - chỉ số đo quy mô đầu tư đòn bẩy - cũng giảm xuống khoảng 32 nghìn tỷ won vào giữa tháng này, dự trữ tiền mặt cùng vốn đòn bẩy đều co lại, phản ánh tâm lý nhà đầu tư nguội lạnh toàn diện dưới biến động mạnh thị trường.

Nhà đầu tư nhỏ lẻ vẫn mua, nhưng "tiền mới" đã cạn

Đáng chú ý, suy giảm tiền gửi không đồng nghĩa với việc nhà đầu tư nhỏ lẻ đã rút lui toàn bộ. Dữ liệu cho thấy từ ngày 4 tháng 6 đến ngày 23 tháng 10, nhà đầu tư cá nhân đã mua ròng 44,17 nghìn tỷ won cổ phiếu trên KOSPI, mua ròng 3,15 nghìn tỷ won trên KOSDAQ, cùng quy mô mua ròng ETF tới 28,25 nghìn tỷ won, về mặt kỹ thuật nhà đầu tư nhỏ lẻ vẫn là bên mua ròng của thị trường.

Vấn đề nằm ở việc hành vi mua liên tục đã tiêu hao nguồn vốn hiện có, trong khi tốc độ dòng vốn mới chảy vào lại không bắt kịp mức độ tiêu hao. Nửa đầu năm, dòng tiền mới vào thị trường vượt chi tiêu mua cổ phiếu, số dư tiền gửi vì vậy liên tục tăng tích lũy; bước sang nửa cuối năm, chu trình tích cực này đảo chiều – nhà đầu tư nhỏ lẻ vẫn tiếp tục mua, nhưng tốc độ bổ sung "kho đạn" đã chậm lại đáng kể, số dư tiền gửi giảm kéo dài.

Sự thay đổi mang tính cấu trúc này đồng nghĩa, dù nhà đầu tư nhỏ lẻ vẫn giữ vị trí mua ròng trong ngắn hạn, năng lực thực tế tiếp nhận áp lực bán từ nhà đầu tư nước ngoài đã suy giảm đáng kể. Vai trò "người tiếp đón" của nhà đầu tư nhỏ lẻ nửa đầu năm khó tiếp tục khi dòng vốn cạn dần.

Diễn biến KOSPI gần đây càng làm rủi ro thanh khoản co lại thêm nghiêm trọng. Chỉ số liên tục giảm trong bảy phiên giao dịch từ ngày 6 tháng 10, ngày 15 tháng 10 giảm mạnh 7,57% một ngày, và ngày 23 tháng 10 đóng cửa ở mức 5550,30 điểm, tổng mức giảm gần 20% trong một tháng. Trong thời gian này, nhà đầu tư nước ngoài bán ròng liên tục, cấu trúc cung cầu thị trường suy yếu rõ rệt.

Sự suy giảm của dòng vốn nhà đầu tư nhỏ lẻ cùng áp lực bán từ nước ngoài đã tạo ra tác động kép đè nặng lên KOSPI. Nửa đầu năm, nhà đầu tư nhỏ lẻ với số dư tiền gửi dồi dào đã tiếp nhận lượng bán lớn của nước ngoài, giúp ổn định thị trường; hiện tại, số dư đã trở về mức thấp đầu năm, năng lực đệm của nhà đầu tư nhỏ lẻ giảm đáng kể. Nếu áp lực bán từ nước ngoài còn tiếp tục, thị trường sẽ thiếu lực mua để đối phó, rủi ro giảm sẽ tiếp tục tích tụ.

Sự giảm sút đồng thời của số dư vay margin cũng cần chú ý. Lượng vốn đòn bẩy thu hẹp thường đi cùng biến động thị trường tăng mạnh, nếu xảy ra thanh lý bắt buộc có thể tạo vòng xoáy tiêu cực, càng ép chỉ số xuống thấp hơn.

Triển vọng phục hồi: cuộc giằng co giữa nền tảng cơ bản và tâm lý rủi ro

Đối với xu hướng KOSPI trong tương lai, nội bộ thị trường tồn tại những bất đồng rõ rệt.

Nhóm lạc quan nhận định, lợi nhuận của các doanh nghiệp chủ chốt, đại diện là nhà sản xuất chip vẫn ổn định, chỉ số hiện tại so với nền tảng cơ bản bị định giá thấp rõ rệt, có khả năng phục hồi.

Tuy nhiên, ý kiến của nhóm thận trọng cũng có sức nặng. Một đại diện công ty chứng khoán phát biểu:

“Mức giảm gần đây của KOSPI so với nền tảng lợi nhuận thực sự là quá mức, nhưng động lực thúc đẩy thị trường tăng trước kia – ngành trí tuệ nhân tạo – hiện đang đối mặt với lo ngại rủi ro tín dụng đáng kể, vì vậy kỳ vọng phục hồi liên tục lúc này vẫn quá sớm.”

Rủi ro tín dụng của ngành AI xuất hiện đã làm lung lay luận điểm cốt lõi từng hỗ trợ sự mở rộng định giá của thị trường. Trước khi bất định này tan biến, khó có thể kỳ vọng dòng vốn lớn từ nhà đầu tư nhỏ lẻ quay lại, và "kho đạn" tiếp tục suy giảm sẽ khiến KOSPI thiếu lực đỡ từ vốn tư nhân khi chịu áp lực.