Báo cáo tài chính đầu tiên của Apple (AAPL.US): iPhone giữ vững tăng trưởng, AI và lưu trữ làm giảm lợi nhuận

Theo tin tức từ Woofun AI, CEO mới của Apple (AAPL.US) - John Ternus, trong báo cáo thành tích đầu tiên sau khi nhậm chức, đã thiết lập kỷ lục doanh thu quý tháng 9 mới cho công ty. Mặc dù phản ứng ban đầu của thị trường khá thờ ơ khiến giá cổ phiếu giảm trong cuộc họp qua điện thoại, báo cáo tài chính này đã vẽ ra một cấu trúc song hành giữa tăng trưởng phần cứng và thu nhập dịch vụ, đồng thời cũng lộ ra rằng biên lợi nhuận đang bị hai lực ép từ chi phí lưu trữ tăng cao và chi tiêu liên quan đến Siri AI.

Phân tích từ góc độ vi mô của cơ cấu kinh doanh, đến hết quý tài chính thứ tư kết thúc ngày 26 tháng 9, tổng doanh thu của Apple đạt 114,477 tỷ USD, tăng khoảng 12% so với cùng kỳ năm trước. Sự tăng trưởng này không phân bố đều mà chủ yếu được dẫn dắt bởi hiệu suất mạnh mẽ của iPhone. Dựa trên báo cáo tài chính hợp nhất, doanh thu iPhone tăng 8,558 tỷ USD so với năm trước, con số này chiếm khoảng 70% mức tăng ròng tổng doanh thu của công ty. Nói cách khác, mỗi khi Apple tăng thêm 10 USD doanh thu, thì khoảng 7 USD đến trực tiếp từ sự tăng trưởng doanh thu của mảng iPhone. So sánh với iPhone, mặc dù doanh thu Mac trong quý này tăng nhanh hơn, nhưng do quy mô nhỏ hơn nên tuyệt đối đóng góp vào tăng trưởng không đáng kể; doanh thu từ iPad cũng như thiết bị đeo, gia đình và phụ kiện giảm, đã làm mất đi một phần động lực tăng trưởng tổng thể.

Điều cần chú ý là mảng dịch vụ có vị trí vượt trội hơn rất nhiều trên bảng lợi nhuận gộp so với tỷ trọng của nó trong báo cáo doanh thu. Dữ liệu tổng hợp của Woofun AI cho thấy dịch vụ đóng góp khoảng 27,6% doanh thu nhưng lại mang về khoảng 43,7% tổng lợi nhuận gộp. Tuy nhiên, doanh thu dịch vụ chỉ tăng 9,8% so với cùng kỳ, mức thấp nhất kể từ quý II năm 2023, giảm tiếp so với khoảng 12% ở quý III, và cũng thấp hơn kỳ vọng của thị trường.

Sự khác biệt này xuất phát từ cấu trúc chi phí bán hàng của hai loại hình kinh doanh khác nhau: quý này, lợi nhuận gộp của dịch vụ lên tới 76%, trong khi lợi nhuận gộp của sản phẩm chỉ là 37%. Điều này có nghĩa là trong mỗi 100 USD lợi nhuận gộp, mảng dịch vụ giữ lại gần 44 USD, còn mảng phần cứng chỉ đóng góp khoảng 56 USD.

Dù tỷ trọng lợi nhuận gộp của dịch vụ nổi bật, nhưng cần phải làm rõ rằng lợi nhuận gộp không phải là lợi nhuận ròng cuối cùng, các chi phí như nghiên cứu phát triển, bán hàng và quản lý chưa được phân bổ riêng cho từng mảng kinh doanh nên không thể đơn giản lấy tỷ lệ lợi nhuận gộp của dịch vụ làm tỷ lệ đóng góp vào lợi nhuận ròng.

Nhân tố chính gây áp lực lên lợi nhuận là sự xấu đi của cấu trúc chi phí và mức dự báo tương lai bị hạ thấp. Apple đã chỉ rõ trong thông báo rằng chỉ tiêu lợi nhuận gộp quý tới là từ 45% đến 46%, thấp hơn so với quý này. Đợt điều chỉnh dự báo này chủ yếu là do chi phí lưu trữ tăng và chi tiêu liên quan đến Siri AI cao hơn.

Hơn nữa, lợi nhuận gộp quý này còn có một yếu tố đặc biệt: việc hoàn thuế quan đã giúp tỷ suất lợi nhuận gộp của công ty tăng khoảng 1 điểm phần trăm. Tác động tích cực này đã được tính trong kết quả công bố, và báo cáo tài chính không phân tách khoản lợi nhuận này cho sản phẩm và dịch vụ, nên không nên tự ý phân bổ cho từng mảng kinh doanh. Kết quả thực tế và dự báo thuộc các thời kỳ khác nhau, bị ảnh hưởng bởi các yếu tố như hoàn thuế quan, không thể quy hết chênh lệch cho một loại chi phí nhất định.

Xét về cấu trúc, chi phí lưu trữ tăng cứng và hiệu quả biên của đầu tư AI giảm đang xói mòn "hào phòng thủ" truyền thống về lợi nhuận của Apple, khiến mảng dịch vụ có lợi nhuận gộp cao trở thành nhân tố then chốt cân bằng năng lực kiếm lời tổng thể của công ty.

Sự phân hóa của thị trường khu vực càng làm rõ đặc điểm động lực tăng trưởng tại từng địa phương. Khu vực Đại Trung Quốc với mức tăng trưởng khoảng 21% trở thành vùng báo cáo có tốc độ tăng cao nhất, doanh thu trong quý đạt 17,539 tỷ USD, vượt khoảng 9 điểm phần trăm so với mức tăng doanh thu tổng thể của Apple. Tuy nhiên, con số này thấp hơn dự đoán của thị trường là khoảng 18,75 tỷ USD và giảm khoảng 6,8% so với 18,82 tỷ USD của quý III.

Tuy nhiên, về số lượng tuyệt đối, khu vực Châu Mỹ vẫn là vùng báo cáo lớn nhất của Apple, tiếp theo là Châu Âu, doanh thu khu vực Đại Trung Quốc vẫn nhỏ hơn hai thị trường trưởng thành này. Nhật Bản là vùng báo cáo duy nhất có doanh thu giảm trong quý này, kết quả này chịu ảnh hưởng lớn bởi biến động tỷ giá, nên không thể kết luận ngay về sự thay đổi số lượng mua sắm của người tiêu dùng địa phương. Cần nhấn mạnh rằng khu vực Đại Trung Quốc theo báo cáo của Apple gồm Trung Quốc đại lục, Hong Kong và Đài Loan, không phải chỉ riêng thị trường đại lục. Doanh thu từng khu vực và doanh thu sản phẩm là hai phương pháp phân chia khác nhau, báo cáo tài chính không tiết lộ riêng số lượng iPhone bán ra từng vùng, do vậy dữ liệu tăng trưởng phản ánh hiệu suất tổng thể của mọi sản phẩm và dịch vụ tại khu vực đó, chứ không phải mức độ bán chạy riêng của phần cứng.