SpaceX (SPCX.US) được cho là đang thử nghiệm loại bỏ NVIDIA khỏi tầng rack: phát triển tủ Kessel để bỏ qua bảng tính toán L6, chỉ mua chip

Vietnam Insider APP cho biết, SemiAnalysis - tổ chức nghiên cứu độc lập chuyên về trí tuệ nhân tạo và bán dẫn đã tiết lộ trên X rằng SpaceX (SPCX.US) đang thực hiện một việc mà trước đây chỉ những nhà cung cấp đám mây siêu lớn mới thử: giữ lại chip của Nvidia (NVDA.US), nhưng tự thiết kế lại khung máy xung quanh chip đó. Khung máy do SpaceX tự phát triển này có tên mã là Kessel.

Sự thay đổi quan trọng nhất nằm ở khâu mua sắm. SemiAnalysis cho biết, SpaceX dự định mua trực tiếp chip đóng gói từ Nvidia, các thành phần khác sẽ tự mua, từ đó bỏ qua bảng tính toán L6 của Nvidia. Tổ chức này viết: “Điều này cũng làm thay đổi người mua những linh kiện nào: SpaceX dự định mua chip đóng gói từ Nvidia, các thành phần còn lại sẽ tự mua, vượt qua bảng tính toán L6 của Nvidia. Việc này giúp SpaceX có nhiều quyền kiểm soát hơn trong việc lựa chọn nhà cung cấp và mua linh kiện.”

Trong hệ thống phân tầng của Nvidia, L6 là thành phần cấp card, còn phía trên là toàn bộ tủ máy L10. Bỏ qua L6 đồng nghĩa SpaceX nắm được quyền thiết kế và mua sắm ở cấp card—PCB, đầu nối, cấp điện, tản nhiệt—chuyển từ “chỉ định bởi Nvidia” sang “SpaceX tự chọn”.

Thay dây đồng bằng một bảng mạch điện lớn

Bố cục phần cứng cũng được thay đổi. Tủ máy tiêu chuẩn Vera Rubin NVL72 của Nvidia sử dụng các hộp dây đồng bên trong để kết nối phần cứng tính toán và chuyển mạch; Kessel thay các hộp dây đó bằng một bảng mạch in trung tâm, SemiAnalysis gọi đó là PCB trung tâm thụ động.

Bảng này giữ lại 72 đóng gói GPU của kiến trúc Oberon, 18 khay tính toán và 9 khay chuyển mạch, nhưng sắp xếp các khay đối diện nhau quanh bảng trung tâm. Nói ngắn gọn: Kessel là phiên bản nhỏ hơn của thiết kế Kyber của Nvidia—Kyber cũng dùng bảng mạch làm trung tâm, nhưng mật độ cao hơn.

Nhỏ cũng có ưu điểm: SemiAnalysis cho rằng thiết kế Kessel có thể dễ sản xuất hơn, đổi lại cần một bảng mạch 84 lớp sử dụng vật liệu M10; thiết kế Kyber trước đây dự tính dùng vật liệu M9 với 156 lớp.

Lý do Kyber nhiều lần trì hoãn chính là bảng trung tâm này—SemiAnalysis từng tiết lộ tháng 7 năm nay rằng Kyber NVL144 bị hoãn hơn 12 tháng đến năm 2028 do gặp khó khăn sản xuất bảng PCB trung tâm. Khi đó, bảng trung tâm được ghép từ 3 bảng 26 lớp lại thành 78 lớp. Số lớp, cấp vật liệu và tỷ lệ đạt sản phẩm liên quan trực tiếp—lớp càng nhiều, vật liệu càng cao cấp (M9 lên M10 là nâng cấp lớp đồng phủ), tỷ lệ hỏng bảng càng cao, sản xuất càng khó hoàn thiện. SpaceX chọn “khung máy nhỏ hơn + ít lớp hơn”, thực chất là đánh đổi mật độ lấy khả năng sản xuất.

Tại sao việc này quan trọng hơn một khung máy?

Cấp tủ máy là nơi Nvidia thu thêm giá trị trong ba năm qua. Từ việc bán GPU, tới bán card HGX, và bán cả tủ máy NVL72, mỗi bước tiến của Nvidia đều đưa nhiều linh kiện hơn vào tiêu chuẩn và chuỗi cung ứng của mình, khách hàng cũng vì thế bị hạn chế trong việc thay thế.

Kessel là hành động đảo chiều đầu tiên từ phía khách hàng trong xu hướng này. Nó đem lại ít nhất hai kết quả:

Thứ nhất, quyền lựa chọn chuỗi cung ứng được chuyển giao. Danh sách nhà cung cấp PCB, đầu nối, nguồn điện, tản nhiệt, từ danh sách AVL (Danh sách nhà cung cấp đủ điều kiện) của Nvidia thành danh sách riêng của SpaceX. Với nhà cung cấp phía trên, điều này nghĩa là có thêm một kênh không qua xác nhận của Nvidia.

Thứ hai, mở ra khả năng “thay đổi chip”. Trên trang Starmind của mình, SpaceX viết rất rõ: “Chúng tôi không bị ràng buộc bởi nhà cung cấp chip AI. Kiến trúc hệ thống của chúng tôi hỗ trợ module tính toán từ bất kỳ nhà cung cấp nào.” Nếu khung máy do SpaceX tự thiết kế, thì chip silicon không còn là phần không thể thay thế—vừa là con bài đàm phán, vừa là lựa chọn dài hạn.

SemiAnalysis cũng đề cập rằng SpaceX đang mở rộng khu vực xung quanh Colossus và có kế hoạch xây dựng trung tâm dữ liệu ở một phần khu vực Starbase. Tuy nhiên, nguồn điện vẫn là nút thắt: lượng cung điện mà tổ chức này tính toán trước đó thấp hơn nhu cầu của các trung tâm dữ liệu này.

Nvidia và SpaceX hướng tầm nhìn ra ngoài Trái đất

Cùng một logic đang được áp dụng lên quỹ đạo. Nvidia và SpaceX đã hợp tác phát triển máy tính AI dùng cho không gian; vào tháng 8 năm nay, hai bên dự kiến sẽ đưa Vera Rubin NVL72 lên vệ tinh AI đầu tiên Starmind. Nhân sự cấp cao của Nvidia là Ian Buck đã nói: “SpaceXAI đang chuyển kiến trúc này từ nhà máy AI khổng lồ lên vùng biên tính toán quỹ đạo mới.” Ông bổ sung, việc này cần xử lý lại cấp điện, tản nhiệt, độ ổn định và liên lạc cho môi trường không gian, đồng thời giữ nguyên kiến trúc và phần mềm của Nvidia.

Theo thông tin công bố của SpaceX, tải trọng tính toán AI1 có đỉnh là 250 kW, trung bình 175 kW; kết quả tính toán được truyền về qua liên kết laser và mạng Starlink.

Ở phía sản xuất là nhà máy Gigasat, tọa lạc tại Bastrop, Texas. SpaceX lên kế hoạch bắt đầu sản xuất và triển khai hàng nghìn vệ tinh AI sớm nhất vào cuối năm 2027. Ngoài ra, SpaceX cũng dự định dùng Vera Rubin để mở rộng hạ tầng tính toán cho Grok.

Trên Stocktwits, tâm lý nhà đầu tư nhỏ lẻ về SpaceX tăng từ “trung lập” lên “lạc quan” trong một tuần, mức độ thảo luận ở mức “bình thường”. Cổ phiếu này đã giảm 11% trong năm nay.

Chi tiết kỹ thuật của Kessel (84 lớp, M10, trung tâm thụ động) cuối cùng sẽ được thế hệ sản phẩm tiếp theo thay thế, nhưng sự kiện nó minh chứng sẽ không: Khi tủ máy trở thành nút thắt, khách hàng sẽ tự định nghĩa lại tủ máy. Kyber bị hoãn đến 2028, tạo ra một khoảng thời gian minh chứng—tủ máy thế hệ tiếp theo của Nvidia chưa xuất hiện, SpaceX đã dùng bảng mạch ít lớp hơn, vật liệu mới hơn để loại bỏ tầng L6.

Rào cản thực sự không nằm ở bảng mạch mà ở nguồn điện. SemiAnalysis cho rằng cả mặt đất lẫn không gian đều dẫn tới một kết luận: bức tường tiếp theo của sức mạnh tính toán là nguồn điện, và hiện tại SpaceX vẫn chưa đưa ra lời giải.