Tốc độ tăng CPI của Nhật Bản trong tháng 10 nhanh nhất trong năm, củng cố kỳ vọng Ngân hàng Trung ương Nhật Bản sẽ tăng lãi suất vào tháng 12
Chỉ số CPI của Nhật Bản tăng lên mức cao nhất trong năm, củng cố kỳ vọng về việc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản sẽ nâng lãi suất.
Theo thông tin từ ứng dụng tài chính Zhìtōng (智通财经) của Trung Quốc, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 10 của Nhật Bản đã tăng tốc lên mức nhanh nhất trong năm, củng cố thêm lý do để Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) nâng lãi suất cơ bản vào tháng tới. Báo cáo do Bộ Nội vụ Nhật Bản công bố vào thứ Sáu cho thấy CPI loại trừ thực phẩm tươi sống đã tăng tháng thứ hai liên tiếp, tăng 2,2% so với cùng kỳ năm trước — mức tăng lớn nhất kể từ tháng 12 năm ngoái, dù vẫn thấp hơn một chút so với dự báo trung bình của các nhà kinh tế là 2,3%. Chỉ số CPI lõi-lõi (core-core CPI) – chỉ số lạm phát cơ bản được BOJ theo dõi sát sao, loại trừ cả thực phẩm tươi sống và năng lượng – cũng tăng 2,2%; CPI tổng thể tăng 2,3%.

Mức tăng mới nhất chủ yếu được thúc đẩy bởi chi phí năng lượng: giá năng lượng tổng thể tăng 2,2% so với năm ngoái, đảo chiều đà giảm của tháng 9; phí liên quan đến điện thoại tăng mạnh từ 10,9% lên 17,2%, cũng kéo chỉ số chung tăng lên. Các nhà hoạch định chính sách ngày càng lo ngại về rủi ro tăng giá khi chi phí năng lượng leo thang, đồng yên suy yếu kéo dài và giá bán dẫn tăng lên nhờ làn sóng AI.
BOJ chuyển mục tiêu: Từ “đẩy lên” sang “neo giữ”
Dữ liệu công bố thứ Sáu sẽ cung cấp nền tảng vững chắc để BOJ nâng lãi suất cơ bản tại cuộc họp tháng 12. BOJ đã công khai tuyên bố mục tiêu chính sách không còn là thúc đẩy lạm phát cơ bản lên mục tiêu 2%, mà là ổn định và giữ vững quanh mức đó. Trong cuộc họp ngày 30 tháng 10, ngân hàng này nhấn mạnh rằng lạm phát cơ bản lần đầu tiên chạm ngưỡng mục tiêu kể từ khi mục tiêu này được đặt ra vào năm 2013 — Reuters khi đó đưa tin đây đánh dấu “chiến thắng” của cuộc chiến chống giảm phát kéo dài gần 14 năm và mở ra một giai đoạn chính sách cứng rắn hơn, có thể tăng lãi suất vài tháng một lần.
Thống đốc BOJ Ueda Kazuo tuần này tiếp tục tái khẳng định lập trường tại quốc hội: Ngân hàng trung ương sẵn sàng tiếp tục tăng lãi suất để đảm bảo lạm phát cơ bản được giữ ổn định quanh 2%; ông cảnh báo rằng CPI lõi có thể tăng vượt 2% một cách rõ rệt — doanh nghiệp chuyển gánh nặng chi phí lao động, giá dầu cao, đồng yên suy yếu kéo dài và nhu cầu bán dẫn trên toàn cầu nhờ AI đều góp phần thổi bùng lạm phát.
Ở cấp độ bán buôn, tín hiệu đến sớm hơn: chỉ số giá hàng hóa doanh nghiệp tháng 10 tăng 7,1% so với cùng kỳ năm ngoái, cao hơn dự đoán trung bình là 6,5%, cho thấy giá năng lượng và vật liệu công nghiệp đang tác động mạnh mẽ sang các lĩnh vực hạ nguồn.
Xác suất tăng lãi suất tháng 12 lên đến 86%
Tính đến thời điểm bài viết, hợp đồng hoán đổi cho thấy thị trường định giá xác suất BOJ nâng lãi suất vào ngày 18/12 là khoảng 86%. Một cuộc khảo sát với 71 nhà kinh tế được tiến hành từ ngày 11 đến 18/11 cho thấy có 61 người (86%) dự báo BOJ sẽ tăng lãi suất vào tháng 12 — nếu thành hiện thực, đây sẽ là lần đầu tiên trong 37 năm ngân hàng trung ương này tăng lãi ba lần trong một năm tự nhiên; trong số 61 người dự đoán tăng lãi suất, gần 60% tin rằng chính sách lãi suất có thể tiếp tục tăng thêm 25 điểm cơ bản lên 1,75% vào cuối tháng 3 năm sau. Hiện lãi suất chính sách là 1,25%, mức cao nhất kể từ năm 1995.
Giá gạo giảm 30% che giấu áp lực tăng giá rộng hơn
Giá dịch vụ — chỉ số then chốt đo mức độ bền vững của lạm phát — tăng 1,4% so với cùng kỳ. Giá thực phẩm (loại trừ thực phẩm tươi sống) tăng chậm lại còn 2,2%, do giá gạo giảm gần 30% so với cùng kỳ, mức giảm lớn nhất kể từ khi có số liệu năm 1971; chỉ một năm trước, gạo vẫn là một trong những động lực chính thúc đẩy lạm phát. Việc giá gạo giảm mạnh phản ánh hiệu ứng cơ sở từ mức cao năm ngoái: chỉ số tiên phong Tokyo tháng 10 cho thấy giá gạo giảm 31,3%, do tồn kho dư thừa và giá gạo mới thấp.
Viện Nghiên cứu Kinh tế Dai-ichi Life cho rằng, sự suy giảm bề mặt phần lớn là do các yếu tố đặc biệt — mức giá gạo cao cùng với giá nước không đồng nhất với năm ngoái làm giảm chỉ số, nhưng xu hướng tăng vẫn tiếp tục khi loại trừ những yếu tố này, đồng thời cảnh báo lạm phát cơ bản có thể vượt 3% vào đầu năm 2027. Chuyên gia kinh tế thị trường Ryosuke Katagi của Mizuho Securities trước đó cũng chỉ ra rằng, do căng thẳng tại Trung Đông, giá thực phẩm (loại trừ gạo) và các mặt hàng thiết yếu dự kiến vẫn sẽ tăng mạnh.
Chuyển giá của doanh nghiệp và tăng lương cho lao động
Các doanh nghiệp Nhật Bản đã linh hoạt đối phó với áp lực chi phí tăng cao ở mọi khâu từ năng lượng đến vận chuyển và bao bì — đây là hệ quả của chiến tranh Iran cộng với đồng yên yếu dưới áp lực đồng USD mạnh. Tình trạng thiếu hụt lao động cũng buộc các doanh nghiệp phải tăng lương để giữ chân nhân viên. Theo thống kê từ Teikoku Databank, các doanh nghiệp thực phẩm và đồ uống lớn của Nhật Bản lên kế hoạch tăng giá cho 1.477 sản phẩm trong tháng này, gấp gần mười lần so với cùng kỳ năm ngoái.
Tuy nhiên, dù lý do tăng lãi suất tiếp tục được củng cố, những trở ngại cũng đã lộ rõ. Theo số liệu do Văn phòng Nội các công bố ngày 16/11, GDP thực tế quý 3 của Nhật Bản giảm 0,1% theo năm, lần đầu tiên sau bốn quý tăng trưởng, chi tiêu tiêu dùng cá nhân giảm 0,3% so với quý trước và là quý thứ hai liên tiếp giảm — ông Ueda cho biết sự sụt giảm tiêu dùng đã nằm trong dự báo của BOJ, nguyên nhân chủ yếu là do chi phí sinh hoạt tăng và thời tiết bất lợi, đồng thời dự kiến tiêu dùng sẽ phục hồi tăng nhẹ trở lại.
Bên trong BOJ cũng không hoàn toàn nhất trí: Quyết định tăng lãi suất tháng 9 trước đây từng vấp phải hai phiếu phản đối từ các thành viên hội đồng; thành viên ôn hòa Asada Ichiirou, người được Thủ tướng Kishida đề cử gần đây, đã bày tỏ thái độ thận trọng với tốc độ tăng lãi suất; còn tại cuộc họp tháng 10, thành viên có quan điểm cứng rắn Takata Hajime từng đề xuất tăng lãi suất ngay lên 1,5% nhưng không được thông qua. Dự luật giảm thuế tiêu dùng đang được Quốc hội xem xét có thể sẽ kéo giảm CPI khoảng 1,3 điểm phần trăm về phương diện thống kê — điều này đồng nghĩa số liệu CPI các tháng tới có thể lệch khỏi xu hướng lạm phát lõi, khiến BOJ càng khó khăn hơn khi phải đưa ra quyết định dựa trên “số liệu dữ liệu”.
“Trọng tâm chính sách của BOJ đã chuyển từ ‘thoát giảm phát’ sang ‘ngăn chặn lạm phát vượt kiểm soát’,” Chuyên gia kinh tế cấp cao Maeda Kazutaka của Viện Nghiên cứu Meiji Yasuda đánh giá sau cuộc họp tháng 10, “Thay vì giữ nguyên giả định trước đây là mỗi sáu tháng tăng một lần, BOJ giờ đây có thể cân nhắc tăng lãi suất mỗi ba tháng, và cuộc họp tháng 12 là cửa sổ hợp lý cho lần tăng tiếp theo.”
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Mọi thông tin trong bài viết đều thể hiện quan điểm của tác giả và không liên quan đến nền tảng. Bài viết này không nhằm mục đích tham khảo để đưa ra quyết định đầu tư.
Bạn cũng có thể thích
Kịch bản cuối năm 2018: Fed tiếp tục tăng lãi suất, thị trường chứng khoán Mỹ giảm 20% từ đỉnh tháng 9, buộc Fed phải “quay đầu” vào tháng 1
Giám đốc giao dịch của Goldman Sachs cho rằng thị trường chứng khoán Mỹ hiện đang tái diễn tình trạng thắt chặt tiền tệ và áp lực lên cổ phiếu từng xảy ra vào cuối năm 2018. Chỉ số điều kiện tài chính của Goldman Sachs đã thắt chặt khoảng 8 điểm trong hai tuần qua, đạt mức cao nhất trong một năm, đợt bán tháo trên thị trường cũng lan rộng từ cổ phiếu công nghệ sang các ngành phòng thủ. Giá vàng và chứng khoán cùng giảm, điều này có thể phản ánh việc nhà đầu tư đang bán tài sản để huy động tiền mặt, do đó vàng trở thành chỉ báo quan trọng để theo dõi áp lực thanh khoản.

Các nhà giao dịch của Goldman Sachs "nhắc lại kịch bản năm 2018": Đến nay tôi vẫn nhớ rõ "ngày 24 tháng 12, khách hàng hỏi tại sao giảm mạnh như vậy? Tôi hoàn toàn không biết"
Brian Garrett chỉ ra rằng sự điều chỉnh hiện tại của thị trường chứng khoán Mỹ giống với đợt lao dốc vào quý IV năm 2018: chỉ số S&P 500 đã hoàn thành 42% mức giảm cùng kỳ năm đó, chỉ số VIX cũng gần đạt đỉnh trước dịp Giáng Sinh. Nếu lịch sử lặp lại, đáy của đợt này có thể xuất hiện vào tháng 1 năm sau, nhưng thị trường tín dụng và chính sách của Fed vẫn chưa phát ra tín hiệu xác lập đáy rõ ràng.
Anthropic (ANT.US) suýt "mất giá", nhưng Claude lại gõ cửa "ngọn núi thần toán học"! 17 triệu dòng mã Lean viết ra bằng chứng ứng viên cho giả thuyết Riemann
Vào ngày 20 tháng 11 theo giờ miền Đông nước Mỹ, giá cổ phiếu của Anthropic trong ngày giao dịch thứ hai sau khi niêm yết đã giảm xuống mức thấp nhất là 83,05 USD, chỉ cao hơn 5 cent so với giá phát hành là 83 USD, và cuối cùng đóng cửa ở mức 88,91 USD, giảm 8,50%. Cùng ngày, nhà toán học của công ty là Levant Alpöge thông báo trên trang web cá nhân rằng ông cùng Claude đã tìm ra bằng chứng tiềm năng cho giả thuyết Riemann – một vấn đề nổi tiếng làm khó ngành toán học suốt 167 năm – và công khai khoảng 17 triệu dòng mã Lean formalization.

Khi thị trường chứng khoán Mỹ giảm mạnh, công ty mẹ của "GTA 6" lại tăng giá ngược chiều! Doanh số bán hàng ngày đầu tiên đạt kỷ lục 3,79 tỷ USD, Phố Wall tập trung vào thế hệ tiếp theo của GTA Online
Theo dữ liệu từ Rentrak, doanh thu toàn cầu của "Grand Theft Auto VI" cũng đã vượt qua bộ phim có doanh thu phòng vé cao nhất mọi thời đại là "Avengers: Endgame", với doanh thu toàn cầu khoảng 2,94 tỷ USD.

