Demokratlar Konqresə tam nəzarət qazandı, texnologiya nəhənglərinin bazar dəyəri bir gündə təxminən 1 trilyon dollar artdı.

ABŞ-da Demokratik Partiya Konqresin hər iki palatasında əzici qələbə qazandı və bazar dərhal bu siyasi dəyişikliyi “texnologiya nəhənglərinin vəhşi AI silahlanma yarışının sonuna bir işarə” kimi şərh edərək, beş böyük texnologiya şirkətinin bir gündə ümumi bazar dəyərinin artımını demək olar ki, 1 trilyon dollar səviyyəsinə çatdırdı.

Çərşənbə günü Amazon-un səhmləri bir ara 8.3% artdı, Microsoft 7%, Alphabet 5.9%, Meta 3.6%, Apple isə 6%-dən çox yüksəldi. Beş nəhəng texnologiya şirkətinin birgünlük ümumi bazar dəyəri təxminən 1 trilyon dollar artdı, “Texnologiya Yeddi Nəhəngi” indeksi çərşənbə günü bir ara 3.6% yüksəldi və 21 sentyabrdan bəri ən yaxşı gündəlik performansı göstərdi.

Bu yüksəlişin əsas məntiqi ondan ibarət idi ki, investorlar Demokratların nəzarət etdiyi Konqresin texnologiya nəhənglərinin AI infrastrukturuna etdiyi iri kapital xərclərini məhdudlaşdıracağına ümid edir və bununla da bu şirkətlərə xalis sərbəst pul axınına qayıtmağa kömək etməyə çalışırlar. Demokrat namizədlər seçki kampaniyalarında AI inkişafını yavaşlatmağa açıq şəkildə çağırış edir, xüsusilə də məlumat mərkəzlərinin geniş şəkildə tikintisinə qarşıdırlar.

Demokratların “mavi dalğası” və AI genişlənməsinin önünün kəsilməsi

ABŞ-da Demokratik Partiya çərşənbə axşamı keçirilən aralıq seçkilərində həm Nümayəndələr Palatasında, həm də Senatda çoxluğu təmin etdi, ənənəvi Respublikaçı qalası olan Cənubi Karolina, Texas və Kanzas kimi ştatlarda üstünlük qazandı və ştat miqyasında qanunverici orqanlar və qubernator vəzifələri üçün keçirilən seçkilərdə də tam qələbə əldə etdi.

Investorlar bu nəticəni texnologiya nəhənglərinin AI məlumat mərkəzlərinin genişlənmə planlarının birbaşa məhdudlaşdırılması kimi qiymətləndirir. UBS-in Qlobal Makro Səhmlər Strategiyaları və ABŞ səhmləri üzrə strategiya tədqiqat rəhbəri Keith Parker çərşənbə günü müştərilərinə göndərdiyi hesabatda yazır ki, çıxış sorğuları seçicilərin böyük əksəriyyətinin öz icmalarının yaxınlığında yeni məlumat mərkəzlərinin tikilməsinə qarşı olduqlarını göstərdi.

“‘Mavi dalğa’ səhm bazarına təsir göstərəcək; yaxın müddətdə ən böyük təsir, yəqin ki, ştat səviyyəsində məlumat mərkəzlərinə qoyulan tənzimləmələrin sərtləşdirilməsindən gələcək.”

Nağd axın təzyiqi toplanır, nəhənglərin səhmləri əvvəllər aydın şəkildə təzyiq altında idi

Bu dəfəki bərpanın fonu texnologiya nəhənglərinin son vaxtlar davamlı dəyər itkiləri ilə üzləşməsi idi. Amazon, Alphabet və Meta-nın sərbəst pul axını artıq mənfidədir – bu üç şirkətin kapital xərcləri onların əməliyyat fəaliyyətindən əldə olunan puldan daha çoxdur və onlar xərclərini maliyyələşdirmək üçün borc və səhm bazarlarından istifadə etməyə məcbur qalırlar.

Bloomberg-in məlumatına görə, “Texnologiya Yeddi Nəhəngi” ni izləyən Bloomberg indeksi, Meta 21 oktyabrda genişmiqyaslı texnologiya şirkətlərinin hesabat mövsümünü başlatdığından bəri, çərşənbə axşamına kimi cəmi 5.9% gerilədi və ilin əvvəlindən indiyədək artımı cəmi 4.1%-ə enərək S&P 500 və Nasdaq 100 indekslərini qabaqlaya bilmədi.

Dakota Wealth Management-in baş portfel meneceri Robert Pavlik deyir ki, bazarın bu cür cavab verməsinin səbəbi sərbəst pul axınının investorlar üçün daha önəmli hala gəlməsidir.

“Bazarın davranışı, sanki AI genişlənməsinin sona çatdığına işarə edir. Bu, nəhəng bulud xidmətləri provayderlərinin hesablama gücünü artırmaq üçün artıq astronomik rəqəmlərdə pul xərcləməsinə ehtiyac qalmırsa, onların sərbəst pul axını ilə bağlı vəziyyətinin yenidən yaxşılaşa biləcəyi deməkdir.”

“Hökumət əyləcə basdı”, nəhənglər üçün imkan pəncərəsi aça bilər

Pavlik əlavə edir ki, bu günədək nəhəng bulud xidmətləri provayderləri daim bir dilemma ilə üzləşirdilər – davamlı pul xərcləmək bazar tərəfindən cəzalandırılır, xərclərin şüurlu azaldılması isə suallar yaradırdı. “Baxanda, bu seçkilər bulud xidmətləri provayderləri üçün bir hədiyyə oldu – çünki xərclərini azaltmağa məcbur edən şirkətin özü deyil, hökumətdir,” – deyə o əlavə edir.

Qeyd etmək lazımdır ki, bu yüksəliş bütün bazarı əhatə etmir. NVIDIA və Tesla çərşənbə günü hər ikisi də dəyər itirdi – NVIDIA məlumat mərkəzlərinin genişlənməsinin əsas faydalananı idi, Demokratların AI infrastruktura xərclərinin məhdudlaşdırılması gözləntiləri isə onun gələcək nəticələri üçün birbaşa risk yaradır.

Pavlik əlavə etdi ki, çərşənbə günü ticarət əsasən yüksək spekulyativ xarakter daşıyır və gerçəkdən trendə çevrilib-çevrilməyəcəyi hələ bəlli deyil.