Tại sao hợp đồng vĩnh viễn chắc chắn thuộc về blockchain đa năng?

Hyperliquid là một ứng dụng chain khá thành công, tại sao vẫn phụ thuộc vào chain tổng quát HyperEVM?

Tác giả: World Capital Markets

Biên dịch: Saoirse, Foresight News

Tranh luận giữa ứng dụng chain (Appchains) và chain tổng quát (GP Chains) chưa bao giờ dừng lại. Hai mô hình này đều có ưu thế riêng, nhưng khi nhìn từ góc độ lịch sử và kinh tế học, ta sẽ nhận ra việc xây dựng hợp đồng vĩnh cửu trên chain tổng quát là điều hoàn toàn hợp lý.

Thực tế, ý tưởng cho rằng các ứng dụng nên tự xây dựng chain độc lập là hoàn toàn ngược lại với bản chất. Những ứng dụng thực sự chất lượng nên hỗ trợ cho chain tổng quát, thay vì tách biệt thành từng “hòn đảo thông tin” riêng lẻ.

Bản chất của tài chính là tích hợp, không phải phân tán

Quy luật phát triển của ngành tài chính chưa bao giờ là phân tán, mà luôn là quá trình tích hợp không ngừng.

Năm 1921, Mỹ có khoảng 30.000 ngân hàng; ngày nay, con số này chỉ còn khoảng 4.300, giảm 86%. Tại sao lại có sự thay đổi này? Câu trả lời nằm ở hạ tầng dùng chung, tiêu chuẩn thống nhất và cơ chế thanh toán hiệu quả. Hạ tầng càng ít, thanh khoản càng mạnh, hiệu ứng quy mô càng rõ rệt.

Dù mỗi năm đều xuất hiện hàng loạt dự án blockchain mới, nhưng ngay cả khi các giải pháp thay thế xuất hiện dày đặc như “bùng nổ sự sống thời Cambri”, thì Ethereum – một blockchain chậm và chi phí cao – vẫn đứng đầu về tổng giá trị khóa (TVL), với lợi thế vượt trội: quy mô của nó gần gấp 10 lần Solana.

Dưới đây là top 5 blockchain có tổng giá trị khóa lớn nhất tính đến ngày 31 tháng 8 năm 2025

Nguồn dữ liệu: https://defillama.com/chain/ethereum

Sau Ethereum, bảng xếp hạng vẫn chủ yếu là các chain tổng quát. Cuối cùng bạn sẽ thấy HyperEVM – một chain tổng quát khác, nơi vận hành Hyperliquid; và Hyperliquid cũng là ứng dụng chain duy nhất thực sự thành công cho đến nay.

Điều này cho thấy, chia sẻ thanh toán mới là hướng đi cuối cùng của tài chính blockchain, chứ không phải những “hòn đảo ứng dụng riêng lẻ”.

Phân phối là cốt lõi: “Chìa khóa thành công” trong lĩnh vực tài chính

Có một quan điểm phổ biến cho rằng, “chain tổng quát chỉ giải quyết vấn đề phân phối”. “Chỉ” giải quyết thôi sao? Nhận định này chẳng khác nào nói “một loại thuốc chỉ chữa được ung thư”. Trong lĩnh vực tài chính, phân phối chính là năng lực cạnh tranh cốt lõi.

Bạn sử dụng các sản phẩm tài chính hàng ngày, sự khác biệt giữa các nhà cung cấp thực sự lớn đến đâu?

Từ tài khoản séc, đến so sánh giữa Sở giao dịch chứng khoán New York (NYSE) và Nasdaq, ngoài “năng lực phân phối” và “hiệu ứng mạng lưới đã hình thành”, tôi khó nhận ra sự khác biệt bản chất giữa các dịch vụ này. Nên nhớ, chi phí phần cứng như máy chủ rất rẻ, nhưng năng lực phân phối thì vô giá.

Kinh tế nền tảng: Bài học thực sự

Nền tảng là phương tiện phân phối có sức ảnh hưởng cực lớn.

Nhìn lại lịch sử phát triển của các nền tảng – từ hệ điều hành, cửa hàng ứng dụng (App Store), máy chơi game Xbox, đến Internet, rồi gần đây là Telegram – quy luật rất rõ ràng: những ứng dụng đột phá, dù chủ động hay bị động, đều hỗ trợ cho nền tảng, chứ không tách rời để phát triển độc lập.

Hãy thử nghĩ về tầm quan trọng của phân phối đối với nền tảng: trên iPhone của bạn, có bao nhiêu ứng dụng không tải qua App Store? Bạn đã bao nhiêu lần truy cập website mà không dùng trình duyệt? TikTok không xây dựng hệ điều hành tốt hơn, Facebook không phát triển trình duyệt tốt hơn, Halo cũng không sản xuất máy Xbox tốt hơn.

Thực tế, trái ngược với một số quan điểm hiện nay: các ứng dụng chất lượng lại có động lực hỗ trợ sự phát triển của nền tảng.

Ứng dụng hot muốn nền tảng thành công, từ đó tạo ra “hiệu ứng bánh đà”: ứng dụng mang lại lưu lượng, lưu lượng thu hút thêm nhiều ứng dụng, rồi lại tạo thêm lưu lượng.

Blockchain nhờ quản trị phi tập trung đã giải quyết được nhược điểm cốt lõi duy nhất của nền tảng truyền thống – “rủi ro nền tảng” (tức là nền tảng có thể đơn phương thay đổi quy tắc, hạn chế ứng dụng, v.v.). Trên nền tảng phi tập trung, sẽ không còn chuyện như FarmVille suy tàn vì thay đổi quy tắc nền tảng. Bạn có thể tận hưởng mọi ưu thế của nền tảng mà không lo bị “bóp nghẹt”. Dĩ nhiên, cần lưu ý rằng, do giới hạn kỹ thuật hiện tại giữa “hiệu năng” và “phi tập trung” vẫn còn sự đánh đổi, MegaETH vẫn mang tính tập trung nhất định; nhưng điều quan trọng là mục tiêu cuối cùng, không phải trạng thái ban đầu.

Kết luận: “Kẻ thắng cuộc ăn cả” nhờ hiệu ứng mạng lưới

Ngành tài chính đang liên tục tích hợp, nền tảng chiếm ưu thế trong phân phối, năng lực phân phối quan trọng hơn tính năng sản phẩm.

Điểm khác biệt duy nhất giữa blockchain và quy luật lịch sử là nó sẽ khuếch đại thêm các hiệu ứng này.

Xu hướng tương lai là: hợp đồng vĩnh cửu (và mọi “ứng dụng sát thủ”) sẽ khiến các chain tổng quát hàng đầu ngày càng mạnh mẽ hơn. Bởi hiệu ứng mạng lưới không bị phân tán, mà chỉ ngày càng cộng hưởng và củng cố lẫn nhau.