Tiền mã hóa bước vào "giai đoạn thanh thiếu niên", tương lai của Ethereum sẽ phát triển như thế nào?

Tiền mã hóa đã bước vào giai đoạn "thiếu niên", nhưng sự phát triển về khả năng sử dụng vẫn còn khá chậm, phần lớn là do chi phí giao dịch cao trước đây và giao diện người dùng còn vụng về.

Tác giả: Ebunker

Tiền mã hóa bước vào "giai đoạn thiếu niên"

Gần đây, đồng sáng lập Ethereum, Vitalik Buterin, đã có bài phát biểu tại hội nghị TOKEN2049, thảo luận về khả năng sử dụng của tiền mã hóa, việc sử dụng tiền mã hóa như một phương tiện thanh toán, cũng như tính an toàn của toàn bộ hệ sinh thái. Ông cho rằng hiện nay tiền mã hóa không còn ở giai đoạn phát triển ban đầu, nhưng khả năng sử dụng vẫn còn ở giai đoạn sơ khai và tính thực tiễn đang được tăng cường. Tiền mã hóa đã bước vào "giai đoạn thiếu niên", nhưng sự phát triển về khả năng sử dụng vẫn còn khá chậm, phần lớn là do chi phí giao dịch cao trước đây và giao diện người dùng còn vụng về.

Thành công của Ethereum L2 và chi phí thấp

Vitalik cho biết, trong các đợt tắc nghẽn mạng trước đây, phí gas của Ethereum từng tăng vọt lên hơn 200 đô la. Trong quá khứ, để bảo vệ tính riêng tư của giao dịch, ông từng phải trả hơn 800 đô la cho một giao dịch duy nhất, nhưng hiện tượng này giờ đã không còn, nhờ vào sự phát triển của Ethereum L2. L2 chuyển một phần giao dịch từ mainnet sang blockchain lớp hai, điều này rất quan trọng để giảm chi phí trên mainnet Ethereum và nâng cao khả năng mở rộng của nó.

Gần đây, trong ngành có ý kiến cho rằng sự phát triển của Ethereum L2 làm suy yếu Ethereum L1, tuy nhiên, theo Vitalik, phí giao dịch thấp của L2 là một cột mốc quan trọng đối với toàn bộ hệ sinh thái Ethereum, vì nó giải quyết được thách thức lớn nhất đối với việc áp dụng đại trà. Hiện tại, các L2 như Optimism và Arbitrum phát triển mạnh mẽ chính là nhờ họ đã thành công trong việc giảm phí xuống dưới 0,1 đô la. Không chỉ vậy, các rollups cũng đã đạt được cột mốc này, giúp giao dịch an toàn hơn và người dùng có thể chi trả mức phí thấp này.

Đáp ứng nhu cầu đại chúng đồng thời duy trì tính phi tập trung

Ngoài chi phí giao dịch, Vitalik còn nói về thành công của Ethereum trong việc rút ngắn "thời gian" giao dịch. Sau khi Ethereum Merge và chuyển sang cơ chế PoS, thời gian chờ trung bình cho khối tiếp theo đã giảm một nửa, giúp thời gian chờ giao dịch giảm xuống còn 5 đến 15 giây, trong khi trên mạng L2 của Ethereum, thời gian giao dịch chỉ còn khoảng 1 giây.

Vitalik cũng đề cập rằng, một thách thức phổ biến khác của ngành tiền mã hóa là: làm thế nào để đáp ứng nhu cầu mà vẫn duy trì được tính phi tập trung.

Đáng chú ý, gần đây Vitalik đã đăng một bài viết trên X, bày tỏ mong muốn các Ethereum L2 trở nên phi tập trung hơn. Ông cho rằng, trên thực tế, L2 nên kế thừa tính an toàn của L1 mà chúng dựa vào. Vấn đề hiện nay là, mặc dù Ethereum L1 là phi tập trung, nhưng các L2 dựa trên Ethereum lại không nhất thiết phải phi tập trung. Thực tế, L2 rất khó đạt được mức phi tập trung như L1. Ví dụ như Base chain của Coinbase, họ cũng tự nhận mình là một L2 của Ethereum.

Vitalik cho biết, từ năm 2025 trở đi, ông sẽ chỉ công nhận công khai các L2 đạt được Stage 1 hoặc cao hơn trong công cuộc phi tập trung, trong đó mạng L2 ở giai đoạn này cần có 75% đồng thuận của hội đồng để lật đổ hệ thống chứng minh, và ít nhất 26% thành viên hội đồng phải độc lập với đội ngũ rollup. Ông cho rằng "yêu cầu này là hợp lý và cần thiết cho sự an toàn của mạng lưới. Hơn nữa, các L2 khác tập trung vào công nghệ zero-knowledge cũng đang tiến gần đến Stage 1."

"Cuộc cách mạng trải nghiệm người dùng" của Ethereum và định hướng phát triển

Vitalik cũng nhấn mạnh sự tiến bộ của công nghệ trừu tượng hóa tài khoản, cũng như "cuộc cách mạng trải nghiệm người dùng". Hiện tại, xã hội đại chúng vẫn có lý do để không sử dụng tài sản mã hóa, chẳng hạn như "tiền mã hóa kém hiệu quả", nhưng điều này không phải do giới hạn của công nghệ. Blockchain đã và đang trao quyền cho Internet, đóng vai trò như "bê tông số" (blockchain có thể tạo ra độ cứng kỹ thuật số, xây dựng các cấu trúc số bền vững và chống phá hoại, giống như bê tông tạo ra các cấu trúc vật lý cứng chắc).

Thực tế, hiện nay người dùng có thể tạo một tài khoản thực đơn giản (ví hợp đồng thông minh), chỉ khi người dùng tạo ra một bằng chứng chứng minh mình kiểm soát một địa chỉ email cụ thể thì mới có thể gửi giao dịch từ đó. Do đó, về cơ bản, hiện nay có thể đưa chức năng khôi phục xã hội của Web2 vào thế giới Web3.

Vitalik cũng đề cập rằng cần nâng cao tính an toàn của ví, đặc biệt là phải bảo vệ chúng khỏi sự xâm phạm của các bên tập trung. Ông nhận xét rằng ví tự chủ cực đoan (ví lạnh với cụm từ ghi nhớ) hoặc các lựa chọn truyền thống dựa vào bên thứ ba đáng tin cậy (CEX) đều có những khiếm khuyết cố hữu.

Ngược lại, ông cho rằng ví thông minh đa chữ ký là một giải pháp dung hòa hơn. Bằng cách yêu cầu nhiều khóa riêng để phê duyệt giao dịch, ví đa chữ ký có thể cung cấp sự bảo vệ nâng cao cho tài sản của người dùng, đồng thời vẫn duy trì mức độ riêng tư cao. (Lưu ý: bảo mật đa chữ ký nghĩa là người dùng sở hữu nhiều khóa, ví dụ có 6 khóa, khi gửi giao dịch cần 4 khóa. Thậm chí có thể đặt quy tắc tùy chỉnh, với giao dịch nhỏ chỉ cần 1 khóa).

Ngoài ra, Vitalik còn nói về các cải tiến kỹ thuật đang diễn ra trên mainnet Ethereum, như tăng cường phi tập trung, giảm thời gian xác nhận và nâng cao khả năng mở rộng, những tiến bộ này sẽ đóng vai trò then chốt trong thành công tương lai của Ethereum.

Theo dự đoán của ông, hệ sinh thái Ethereum trong tương lai sẽ phát triển theo hướng mạng xã hội, hệ thống thanh toán, mining pool riêng tư, công nghệ zero-knowledge và xác thực con người, đồng thời kết hợp cả tính phi tập trung và tính thực tiễn.

Hãy cùng chờ đợi, giao thức đang ở "tuổi dậy thì" này sẽ dần trưởng thành.