Chiến lược AI tụt hậu, người kế nhiệm chưa rõ ràng, giá cổ phiếu giảm gần 7% trong năm nay... Apple đối mặt với 5 câu hỏi lớn về tương lai nhân kỷ niệm 50 năm thành lập

Đón chào kỷ niệm 50 năm thành lập, Apple đang đứng ở một ngã rẽ đầy bất định.

Ông lớn công nghệ từng tái định hình ngành điện tử tiêu dùng nhờ iPod và iPhone, nay phải đối diện hàng loạt thách thức như chiến lược AI tụt hậu, đổi mới phần cứng kém sáng tạo, thị trường Trung Quốc chịu áp lực, và vấn đề người kế nhiệm chưa rõ ràng; hướng đi của Apple trong nửa thế kỷ tiếp theo hiện đang được phố Wall và ngành công nghệ theo dõi sát sao.

Từ năm 2026 tới nay, giá cổ phiếu Apple đã giảm gần 7%, mức giảm còn lớn hơn chỉ số S&P 500 và tiếp tục xu hướng tụt hậu kéo dài từ năm ngoái. Đồng thời, Apple cũng đã nhường lại ngôi vị công ty giá trị vốn hóa lớn nhất toàn cầu — Nvidia nhờ vị trí chủ chốt trong làn sóng hạ tầng AI đã vượt qua Apple.

Ở lĩnh vực công nghệ trọng tâm nhất hiện nay — AI — Apple bước đi rõ ràng chậm hơn các đối thủ. Năm nay, Microsoft, Google, Amazon cùng đầu tư hàng trăm tỷ USD cho hạ tầng AI, trong khi trợ lý giọng nói Siri của Apple vẫn chưa được nâng cấp đáng kể. Tháng 1 năm nay, Apple công bố hợp tác nhiều năm với Google, tích hợp mô hình Gemini và công nghệ đám mây cho các bản nâng cấp Siri cũng như hệ thống nền tảng tương lai, nhưng dư luận vẫn hoài nghi liệu Apple có thể thực sự xác lập vị trí trong kỷ nguyên AI hay không.

Khoảnh khắc "iPhone tiếp theo" sẽ ở đâu

Hiện Apple sở hữu 2,5 tỷ thiết bị hoạt động toàn cầu, cơ sở người dùng khổng lồ này giúp củng cố chắc chắn cho doanh thu từ ứng dụng và dịch vụ. Tuy nhiên, phố Wall vẫn đang chờ Apple tìm ra sản phẩm đột phá tiếp theo. Dự án Apple Car đã bị dừng lại, Vision Pro cũng vẫn chỉ là sản phẩm dành cho thị trường ngách.

Theo Bloomberg, Apple đang đẩy nhanh nghiên cứu ba thiết bị AI có thể đeo lấy Siri làm trung tâm, gồm kính thông minh, thiết bị đeo cổ và AirPods gắn camera.

CEO Creative Strategies, Ben Bajarin cho biết, "Vấn đề lớn nhất là sau iPhone sẽ là gì." Đây đều là các dòng sản phẩm trưởng thành, chúng ta chưa rõ cái tiếp theo là gì nhưng chắc chắn đó sẽ là phần cứng AI theo một hình thức nào đó."

Chuyên gia IDC, Nabila Popal thẳng thắn rằng cô không kỳ vọng các sản phẩm sắp ra mắt của Apple — dù là bản nâng cấp Siri hay điện thoại màn hình gập — sẽ tạo được "khoảnh khắc iPhone tiếp theo". Popal trích dẫn phát biểu "Think Different" của Jobs năm 1997 và nhấn mạnh, "Chính nguồn năng lượng đó là điều mọi người mong đợi ở thế hệ sản phẩm mới."

Người kế nhiệm vẫn là ẩn số

CEO hiện tại Tim Cook đã tròn 65 tuổi vào tháng 11 năm ngoái. Dù trong phỏng vấn với ABC hồi tháng 3 năm nay ông công khai chia sẻ "không thể tưởng tượng nổi cuộc sống không có Apple", nhưng theo nhiều nguồn tin, Cook đã bày tỏ dấu hiệu mệt mỏi với các đồng nghiệp.

Người được coi là ứng viên kế nhiệm sáng giá nhất hiện nay là trưởng bộ phận phần cứng Apple, John Ternus.

Ternus trẻ hơn Cook khoảng 15 tuổi, tốt nghiệp khoa Kỹ thuật Cơ khí Đại học Pennsylvania, gia nhập Apple đã gần 25 năm và chịu trách nhiệm cho nhóm kỹ thuật phần cứng phía sau iPhone, iPad, Mac, Apple Watch, AirPods và Vision Pro; gần đây ông cũng được New York Times và Bloomberg viết bài giới thiệu.

Chuyên gia Forrester, Dipanjan Chatterjee cho rằng nếu thời kỳ Cook tập trung vào "vận hành xuất sắc và mở rộng quy mô", thì thập kỷ kế tiếp với Apple sẽ đầy biến động, "Cách người tiêu dùng tương tác với công nghệ, đặc biệt là trong lĩnh vực AI tạo sinh, đã thay đổi quá nhiều."

Chuyên gia từ Morgan Stanley, Erik Woodring nhận định ban lãnh đạo Apple tương lai sẽ gắn chặt với "thế hệ sản phẩm tiếp theo". Popal còn nhấn mạnh Apple cần một người lãnh đạo có khả năng ứng phó hiệu quả trước các chính phủ trên thế giới, "Cook luôn đứng ở tuyến đầu, Apple cần ai đó duy trì được điều này."

Trung Quốc: Huyệt đạo kép về bán hàng và cung ứng

Trung Quốc vừa là thị trường bán hàng quan trọng, vừa là cơ sở sản xuất cốt lõi của Apple; nhưng căng thẳng thương mại hiện tại khiến quan hệ này thêm phần phức tạp.

Về mặt tài chính, doanh thu khu vực Đại Trung Hoa của Apple năm tài chính 2025 là 64,4 tỷ USD, giảm 11% so với hai năm trước, là thị trường duy nhất trong năm khu vực lớn bị thu hẹp liên tục. Tuy nhiên, quý tháng 12 năm ngoái chứng kiến cú bật mạnh, doanh thu bán hàng khu vực Đại Trung Hoa tăng vọt 38% so với cùng kỳ, đạt 25,5 tỷ USD nhờ iPhone. Cook khẳng định, "Chúng tôi lập kỷ lục lịch sử về nâng cấp máy tại Trung Quốc đại lục, số lượng người đổi máy cũng tăng trưởng hai con số."

Dù vậy, nguy cơ dài hạn vẫn còn. Apple đã tăng tốc chuyển dịch sản xuất sang Ấn Độ và Việt Nam, nhưng vai trò của Trung Quốc vẫn không thể thiếu.

Woodring cho biết, "Họ đã bắt đầu giảm phụ thuộc vào Trung Quốc, nhưng Trung Quốc vẫn là phần không thể thiếu trong câu chuyện về Apple." Ông nhấn mạnh Apple cần chứng minh có thể làm giảm tác động địa chính trị mà không ảnh hưởng đến biên lợi nhuận. Bên cạnh đó, việc triển khai AI tại Trung Quốc cũng đối diện thách thức riêng — Apple Intelligence cần tích hợp với công cụ nội địa.

Tính năng AI liệu có thúc đẩy nhu cầu thay máy?

Trong bối cảnh thiếu một chiến lược AI rõ ràng, Apple ngày càng chịu áp lực lớn cần chứng minh tính năng AI trên thiết bị đủ mạnh để thúc đẩy nhu cầu nâng cấp iPhone và Mac. Hợp tác với Google được ngành đặt kỳ vọng là cách tốt nhất để Apple cải thiện khả năng Siri, song vẫn chưa rõ liệu như vậy có đủ không.

Khác với Microsoft, Google, Amazon, Apple không vận hành mảng kinh doanh hạ tầng đám mây và luôn tránh cam kết chi tiêu vốn quy mô lớn. Nhưng kỳ vọng vào trải nghiệm AI cao cấp trên thiết bị đang tăng lên trong người dùng.

Bajarin cho rằng, "Apple có đặc tính căn bản là họ không thực sự để mất khách hàng. Vấn đề là liệu họ có thu hút được người dùng mới không?"

Ông bổ sung, hiện tại người dùng chưa thay máy vì AI, nhưng điều này có thể thay đổi trong tương lai. Woodring cũng thẳng thắn đánh giá, "Tôi vẫn cho rằng ý nghĩa của AI với Apple là gì thì chưa có câu trả lời. Thực sự mà nói, chiến lược của Apple hai năm qua khá mơ hồ. Nhưng tôi tin, khi họ nhìn thấy cơ hội thực sự quan trọng, bạn sẽ thấy họ thực hiện rất triệt để."

Liệu có giữ được hào quang thương hiệu cao cấp?

Doanh thu từ mảng dịch vụ của Apple đã vượt 100 tỷ USD mỗi năm, gồm App Store, iCloud, Apple Music, Apple Pay và nền tảng Apple Business mới ra mắt, là nguồn lợi nhuận chủ chốt của công ty.

Để mở rộng cơ sở người dùng, Apple mới ra mắt mẫu MacBook Neo giá rẻ đầu tiên và ngừng sản xuất Mac Pro máy tính để bàn cao cấp; đồng thời tăng cường quảng cáo cho sản phẩm bản đồ và App Store.

Woodring cho rằng sản phẩm giá rẻ giúp đưa thêm khách hàng vào hệ sinh thái dịch vụ, nhưng cũng lưu ý, "Họ vẫn đang khám phá cách tạo khác biệt ở thị trường giá rẻ", thiết bị Apple vốn đã không còn là lĩnh vực tăng trưởng cao.

Việc mở rộng mảng quảng cáo lại mang thêm thử thách. Mô hình kinh doanh này đã tạo nên đế chế Google và Meta, nhưng lại mâu thuẫn với triết lý bảo vệ trải nghiệm người dùng mà Apple theo đuổi hàng chục năm qua.

Chatterjee nhận định, "Vài năm qua, Apple đã mắc một số sai lầm bất thường trong việc định nghĩa lại trải nghiệm iPhone. Nhưng thực sự chưa thấy người dùng rời bỏ, nên hệ sinh thái họ xây vẫn đủ tốt — nhưng sẽ duy trì được bao lâu, vẫn chưa rõ." Ông còn nhấn mạnh, "Người dùng là điều thiêng liêng, Apple cần cân nhắc nghiêm túc."