Rupiah Indonesia trong vũng lầy

Indonesia, với tư cách là nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á, từ đầu năm đến nay chỉ số tổng hợp Jakarta đã giảm mạnh 29%, đồng Rupiah Indonesia mất giá hơn 6% so với USD. Gần đây, Indonesia liên tiếp gặp phải tình trạng "ba đòn" (cổ phiếu, trái phiếu, tiền tệ), trong nửa năm qua đã trải qua một đợt sóng gió nhằm bảo vệ "ghế của thị trường mới nổi". Tháng 1 năm nay, MSCI thông báo đóng băng việc điều chỉnh các chỉ số Indonesia, không bổ sung thêm cổ phiếu Indonesia vào chỉ số thị trường mới nổi, đồng thời đưa ra cảnh báo quan trọng: Thị trường Indonesia tồn tại khuyết điểm căn bản về khả năng đầu tư, nếu không khắc phục đúng hạn sẽ giáng hạng Indonesia từ thị trường mới nổi xuống thị trường cận biên.

Tuần trước, quyết định cuối cùng của MSCI là giữ nguyên xếp hạng nhưng hạ bậc phân loại "dòng thông tin" xuống mức tiêu cực. Chỉ trong vòng một tháng, Ngân hàng Trung ương Indonesia đã tăng lãi suất 100 điểm cơ bản khiến đồng Rupiah phục hồi từ đáy lịch sử. Vậy khủng hoảng thực sự đã được giải quyết chưa? 

Thâm hụt ngân sách kéo dài, tỷ giá chịu áp lực.Luật Ngân sách Nhà nước của Indonesia quy định cứng mức thâm hụt ngân sách tối đa là 3%, tỷ lệ nợ công tối đa là 60%. Năm 2025, tỷ lệ thâm hụt ngân sách Indonesia tăng lên mức cao nhất kể từ sau đại dịch (trong đại dịch mức trần này tạm thời được bỏ). Sau xung đột Mỹ-Iran, giá dầu thế giới tăng buộc Indonesia phải nâng trợ cấp nhiên liệu và đồng thời thúc đẩy các chương trình dinh dưỡng toàn dân và xây dựng hạ tầng. Đối mặt với chi tiêu ngân sách ở mức cao, tốc độ tăng thu chậm lại, thị trường đang đặt dấu hỏi về sự cân đối và bền vững ngân sách hiện tại của Indonesia.

Việc là nước nhập khẩu ròng dầu mỏ trở thành gánh nặng tỷ giá kể từ khi xung đột Mỹ-Iran nổ ra. So sánh cho thấy, cả Brazil và Indonesia đều là nền kinh tế mới nổi xuất khẩu hàng hóa, nhưng diễn biến tiền tệ lại có sự phân hóa. Nếu so sánh cơ cấu thương mại, Brazil dựa vào công nghệ khai thác dầu ngoài khơi nên là nước xuất khẩu ròng dầu thô, trong khi thương mại hàng hóa của Indonesia (chủ yếu là than đá, dầu cọ, hợp kim niken) có thặng dư nhưng riêng khoản dầu khí thì nhập ròng, năng lượng phần lớn phải nhập khẩu. Kể từ khi bùng phát xung đột Mỹ-Iran, giá dầu tăng khiến tỷ giá hai nước diễn biến càng khác biệt rõ nét hơn.

Trong bài viết "Cuộc chiến bảo vệ tiền tệ châu Á", chúng tôi từng giới thiệu về việc Ngân hàng Trung ương Indonesia kể từ đầu năm đã can thiệp trực tiếp dự trữ ngoại hối, ban hành một số biện pháp vĩ mô thận trọng cùng kiểm soát vốn, kết hợp những đợt tăng lãi suất liên tiếp từ tháng 5 đến nay, giúp Rupiah phần nào giảm áp lực. Tuy nhiên, nguyên nhân gốc rễ khiến nội tệ suy yếu vẫn chưa thay đổi:

(1) Thâm hụt ngân sách ngày càng mở rộng và duy trì ở mức cao, việc tăng lãi suất và đồng nội tệ mất giá dự báo sẽ càng tăng áp lực ngân sách;

(2) Chính sách vừa ban hành về việc các doanh nghiệp quốc doanh chiến lược xuất khẩu tài nguyên (kiểm soát xuất khẩu than, dầu cọ, hợp kim titan... chỉ các công ty thuộc quỹ tài sản quốc gia mới là đại lý trung gian hợp pháp giao dịch với nước ngoài) đặt mục tiêu tăng thu ngân sách nhưng bị giới đầu tư nghi ngờ, thậm chí có thể tác động tiêu cực đến xuất khẩu. Cộng thêm thực tế nước này nhập ròng năng lượng nhiều năm, bất ổn thương mại sẽ gia tăng.

BFC Hội Thảo Ngoại Hối

Đồng hành cùng bạn năm 2026

Chào mừng để lại bình luận ở hậu trường

Trao đổi cùng chúng tôi