Nhiều năm hợp tác tan vỡ! Uber (UBER.US) bán sạch toàn bộ cổ phần tại Serve Robotics (SERV.US), xuất hiện mâu thuẫn trong việc triển khai robot giao hàng

Theo thông tin từ Ứng dụng Tài chính Zhihui, Uber Technologies (UBER.US) đã bán hết toàn bộ cổ phần tại đối tác lâu năm của mình là Serve Robotics Inc. (SERV.US) do hai bên có những bất đồng nghiêm trọng về cách thức triển khai robot giao hàng, diễn biến này tiếp tục gây trở ngại cho chiến lược tổng thể của Uber trong việc thúc đẩy dịch vụ tự động hóa trên nền tảng của mình.

Serve Robotics sản xuất các robot bốn bánh nhỏ gọn với “mắt nai” đặc trưng, di chuyển trên vỉa hè các thành phố như Los Angeles, Miami và Chicago. Kể từ khi ứng dụng giao hàng Postmates, do Uber thâu tóm năm 2020, được tách ra hoạt động độc lập, Serve luôn xem Uber là nhà đầu tư quan trọng.

Từ đầu năm 2025, Uber đã liên tục giảm tỷ lệ sở hữu tại Serve đồng thời tăng cường đầu tư vào các công ty phù hợp hơn với định hướng lâu dài, bao gồm cả lĩnh vực robot taxi. Uber tiết lộ trong hồ sơ công bố vào thứ Sáu tuần trước rằng họ đã hoàn tất bán sạch cổ phần tại Serve trong quý II; đáng chú ý là cùng quý đó, một lãnh đạo của Uber cũng đã rời khỏi hội đồng quản trị của Serve. Khi ấy Serve khẳng định việc từ chức này không xuất phát từ bất đồng giữa hai bên.

Động thái trên cho thấy những thách thức ngày càng gia tăng mà Uber phải đối mặt trong nỗ lực xây dựng mình thành nền tảng hợp nhất xe tự hành và robot giao hàng. Việc hợp tác với các đối tác đòi hỏi phải thương lượng tế nhị về quyền kiểm soát quan hệ khách hàng cũng như trách nhiệm về trải nghiệm người dùng; quá trình này thường mất nhiều năm để điều chỉnh ổn định. Tháng trước, Uber thông báo thỏa thuận hợp tác độc quyền với nhà cung cấp robot taxi Waymo sẽ kết thúc vào đầu năm 2028 bởi Waymo—một công ty thuộc Alphabet Inc.—mong muốn triển khai dịch vụ trực tiếp đến nhiều thị trường thông qua ứng dụng gọi xe riêng của mình.

Uber chủ trương chọn mô hình hợp tác thay vì tự phát triển phương tiện tự hành, lý do là phối hợp với các công ty phát triển robot taxi, robot vỉa hè, drone và hạ tầng trạm sạc (kèm theo đầu tư) sẽ hiệu quả hơn. Tuy nhiên, việc thương mại hóa công nghệ mới vẫn chưa có mô hình lợi nhuận ổn định. Uber tuyên bố sẵn sàng chịu một mức lỗ nhất định trong những năm tới khi mở rộng các dịch vụ mới này.

Một ngày trước khi Uber công bố bán hết cổ phần Serve, CEO Ali Kashani của Serve cũng nói với nhà đầu tư trong cuộc họp kết quả kinh doanh rằng công ty sẽ không gia hạn thỏa thuận hợp tác với Uber sau thời điểm hết hạn vào đầu năm 2027. Số lượng đơn hàng hoàn thành qua nền tảng Uber trong quý vừa qua đã lần đầu tiên giảm kể từ khi hai bên triển khai hợp tác đa thành phố vào năm 2022, khiến Serve phải giảm mạnh ước tính doanh thu cả năm hơn một nửa.

Ông Kashani cho biết trong cuộc họp: “Kể từ khi xu hướng này xuất hiện trong quý II, chúng tôi đã thảo luận rất nhiều với Uber và cuối cùng nhất trí rằng hai bên thực sự có bất đồng cơ bản về mô hình vận hành mở rộng đội xe tự lái chia sẻ.” Ông bổ sung tranh chấp liên quan đến phối hợp đội xe và tích hợp thương nhân. Kashani nhấn mạnh, kinh nghiệm hợp tác với các đối tác khác (trong đó có đối thủ DoorDash Inc. của Uber) “cho thấy nếu đồng thuận được mô hình tích hợp và vận hành thì có thể tối ưu hiệu suất của đội xe và công nghệ cốt lõi tương tự nhau”.

Kashani cũng thông báo với nhà đầu tư tuần trước rằng quyết định chấm dứt quan hệ với Uber là lựa chọn “vừa được đưa ra gần đây”. Người phát ngôn Uber từ chối bình luận về việc liệu công ty có gia hạn hợp tác với Serve hay không. Phía nội bộ, Uber và Serve đều cho rằng phía đối tác có vấn đề trong vận hành.

Theo nguồn tin thân cận, số lượng đơn Uber chuyển cho Serve trong quý II đã giảm so với quý I. Một nguồn cho biết vì lượng đơn thấp, Serve không thể đảm bảo tính kinh tế để mở rộng đội xe. Tài liệu nội bộ tiết lộ, số lượng robot hoạt động hằng ngày của Serve lần đầu tiên ghi nhận giảm, từ 812 robot quý trước xuống còn 792 robot, số giờ robot chờ nhận đơn và vận hành giao hàng cũng giảm 4,7% so với quý trước.

Một nguồn tin khác cho hay Uber bày tỏ lo ngại đối với hiệu suất và độ tin cậy khi Serve mở rộng sang thị trường mới trong năm nay, gây ảnh hưởng đến số đơn Serve tiếp nhận và hoàn thành thực tế. Có lần một robot của Serve đã va vào trạm xe buýt ở Chicago, tạo ra dư luận tiêu cực lan rộng. Nguồn tin còn cho biết Serve sẽ từ chối nhận đơn nếu không thể đảm bảo giao hàng đúng thời gian mong đợi của khách; dù Serve chia sẻ thời gian dự kiến đến (ETA) của robot cho Uber nhưng Uber thường không hiển thị chính xác cho khách hàng, dẫn đến thời gian hoàn tất đơn hàng của robot bị rút ngắn.

Sau khi bán sạch cổ phần Serve, Uber vẫn hợp tác với bốn nhà cung cấp robot khác: Coco Robotics do Sam Altman hậu thuẫn, Avride của Nebius Group NV, Starship Technologies Inc. và Cartken. Đại diện Uber nói công ty vẫn cam kết cung cấp dịch vụ giao hàng tự động với các đối tác, trong đó có nhà sản xuất drone Flytrex. Tháng 5 năm ngoái, Uber cũng đã kết thúc dự án thử nghiệm giao hàng với Waymo ở Phoenix. Uber khẳng định: “Chúng tôi sẽ tiếp tục hợp tác chặt chẽ với ngày càng nhiều đối tác hơn để mang lại sự tiện lợi và độ tin cậy mà khách hàng mong đợi.”

Về phía Serve, đầu năm nay công ty bắt đầu mở rộng sang lĩnh vực mới bằng việc mua lại Diligent Robotics Inc., công ty phát triển robot hỗ trợ nhân viên bệnh viện. Trong cuộc họp kết quả tuần trước, Kashani nhấn mạnh ông đánh giá cao quan hệ hợp tác với Uber, Serve vẫn “liên hệ với Uber” và “sẵn sàng tìm các phương án tiếp tục cộng tác”. Tuy nhiên, cuối cùng ông khẳng định: “Chúng tôi cần tập trung nguồn lực vào những lĩnh vực tạo ra hiệu suất và đòn bẩy vận hành cao nhất.”