Các quan chức Ngân hàng Trung ương Nhật Bản xuất hiện liên tục, thị trường nín thở chờ tín hiệu xác nhận tăng lãi suất vào tháng 9

Theo ứng dụng tài chính Zhihui, các quan chức Ngân hàng Trung ương Nhật Bản sắp có nhiều cơ hội để xác nhận hoặc phủ nhận các cược tăng lãi suất ngày càng mạnh mẽ của thị trường vào tháng 9. Trước khi quyết định lãi suất tiếp theo vào ngày 18 tháng 9 được công bố, nhiều lãnh đạo cấp cao của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản sẽ lần lượt xuất hiện công khai. Phó thống đốc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản Himino Ryozo sẽ phát biểu công khai đầu tiên vào thứ Năm tuần này. Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản Ueda Kazuo có thể sẽ không tham dự cuộc họp các quan chức tổ chức tại Jackson Hole trong tuần này, nhưng dự kiến sẽ tổ chức họp báo và phát biểu sau khi hội nghị G20 tại Mỹ kết thúc vào tuần tới.

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản đối mặt với kỳ vọng mạnh mẽ của thị trường về việc tăng lãi suất vào tháng 9

Tính đến tối thứ Sáu tuần trước, giá thị trường hoán đổi chỉ số qua đêm cho thấy xác suất Ngân hàng Trung ương Nhật Bản tăng lãi suất vào tháng 9 là khoảng 82%, tăng hơn hai lần so với khoảng 23% trước cuộc họp chính sách tháng 7 của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản. Kể từ khi Ueda Kazuo bị chỉ trích dữ dội vì quyết định tăng lãi suất vào tháng 7 năm 2024 có vẻ đã khiến một số nhà giao dịch bất ngờ, ông luôn nhấn mạnh việc phải giao tiếp đầy đủ với thị trường. Sau khi rút ra bài học từ sự kiện tăng lãi suất vào tháng 7 năm 2024 – lúc đó quyết định tăng lãi suất đã trở thành một trong những yếu tố khiến thị trường chứng khoán toàn cầu lao dốc – rõ ràng Ngân hàng Trung ương Nhật Bản đã chuẩn bị cho thị trường trước thời điểm tăng lãi suất trong ba lần gần đây.

Đồng yên cũng là một yếu tố then chốt buộc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản phải phát đi tín hiệu chính sách đến thị trường. Vào cuối tháng trước, Mỹ và Nhật Bản đã can thiệp hiếm hoi vào thị trường ngoại hối, kéo đồng yên từ mức yếu nhất gần 40 năm trở lại, sau đó các cược vào việc tăng lãi suất tháng 9 đã tăng mạnh. Do đồng yên hiện vẫn dao động quanh mốc tâm lý quan trọng là 160 yên/USD, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản có rất ít không gian để phát tín hiệu ôn hòa. Nếu thị trường đã đặt cược vào việc tăng lãi suất, nhưng Ngân hàng Trung ương Nhật Bản lại quyết định giữ nguyên chính sách, thì việc các nhà giao dịch đồng loạt đóng vị thế có thể làm đồng yên giảm mạnh.

Điều này cũng có nghĩa rằng giới quan sát Ngân hàng Trung ương Nhật Bản sẽ có động cơ mạnh mẽ hơn để phân tích tỉ mỉ từng lời nói của các quan chức, nhằm tìm kiếm manh mối nhỏ nhặt để đánh giá liệu họ có đồng thuận với định giá hiện tại của thị trường, hay muốn giảm bớt kỳ vọng tăng lãi suất trên thị trường.

Chuyên gia kinh tế cấp cao của Daiwa Securities, Nam Hien Đấu, cho biết: “Khả năng cao, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản sẽ không công khai nói rõ rằng lần tăng lãi suất tiếp theo sẽ diễn ra vào tháng 9. Thay vào đó, các quan chức có thể sẽ nhấn mạnh rủi ro lạm phát gia tăng, gợi ý rằng cần tăng lãi suất sớm. Thị trường sẽ coi đây là tín hiệu thừa nhận việc tăng lãi suất vào tháng 9.”

Điều này khiến cho những tín hiệu chính sách nhẹ nhàng trở nên đặc biệt quan trọng. Nếu Ngân hàng Trung ương Nhật Bản liên tục nhấn mạnh sự không chắc chắn, cần nghiên cứu thêm dữ liệu hoặc cần đánh giá tác động của các lần tăng lãi suất trước, những phát biểu này có thể bị thị trường hiểu là sự ám chỉ giữ nguyên lãi suất vào tháng 9.

Ngược lại, nếu Ngân hàng Trung ương Nhật Bản nhấn mạnh hơn vào các rủi ro lạm phát tăng cao, áp lực giá do đồng yên yếu hoặc nhấn mạnh sự cần thiết phải tránh để chính sách tụt hậu so với tình hình kinh tế, thì kỳ vọng về việc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản sẽ sớm tăng lãi suất có khả năng sẽ càng gia tăng hơn nữa.

Các nhà đầu tư cũng sẽ có thêm cơ hội để kiểm chứng kỳ vọng tăng lãi suất vào tháng 9 qua bài phát biểu của Ủy viên Hội đồng Chính sách ngân hàng Takada Hajime vào ngày 2 tháng 9 và Masuda Kazuyuki vào ngày 10 tháng 9. Takada Hajime là một trong những thành viên có lập trường diều hâu nhất trong Hội đồng xét duyệt của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản, ông có khả năng sẽ tiếp tục nhấn mạnh cần nhanh chóng thắt chặt chính sách tiền tệ. Ông là thành viên duy nhất bỏ phiếu phản đối quyết định giữ nguyên lãi suất của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản vào tháng trước, khi đó ông ủng hộ việc tăng lãi suất.

Cựu giám đốc điều hành của Mitsubishi Corporation, Masuda Kazuyuki cũng sẽ được thị trường quan tâm sát sao. Trước đó, phát biểu của ông trước cuộc họp tháng 6 đã củng cố đồn đoán tăng lãi suất sau đó của thị trường. Bài phát biểu của ông sẽ là lần xuất hiện công khai cuối cùng của thành viên Hội đồng xét duyệt Ngân hàng Trung ương Nhật Bản trước khi quyết định chính sách ngày 18 tháng 9 được công bố, theo lịch trình hiện tại.

Giới quan sát Ngân hàng Trung ương Nhật Bản cũng đang theo dõi liệu Thống đốc Ueda Kazuo có gặp Thủ tướng Nhật Bản Takai Sanao không. Takai Sanao có xu hướng ủng hộ chính sách tiền tệ nới lỏng, khiến dư luận cho rằng bà có thể trở thành yếu tố kiềm chế tiềm tàng trong quá trình bình thường hóa chính sách tiền tệ của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản.

Hai người đã gặp nhau ba lần, khoảng ba tháng một lần, gần nhất là vào ngày 22 tháng 5. Nam Hien Đấu cho biết: “Rất có khả năng họ sẽ gặp lại trước cuộc họp tiếp theo của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản. Lần này, Thủ tướng Takai Sanao có thể sẽ phải chấp nhận việc tăng lãi suất sớm. Bà là một trong những lý do then chốt thị trường vẫn nghi ngờ liệu Ngân hàng Trung ương Nhật Bản có thể đẩy nhanh việc tăng lãi suất hay không.”

Theo các báo cáo trước đó, những người trong cuộc cho biết, chính phủ do Thủ tướng Takai Sanao lãnh đạo ủng hộ Ngân hàng Trung ương Nhật Bản tăng lãi suất trong thời gian tới, động thái tiếp theo có nhiều khả năng xảy ra vào tháng 9 hoặc tháng 10. Các nguồn tin cũng bổ sung rằng, mối lo ngại của Ngân hàng Trung ương về việc đồng yên yếu làm tăng giá cả phù hợp với mong muốn của chính phủ nhằm nâng cao hiệu quả can thiệp tỷ giá USD/JPY gần đây và hai bên đã đạt được đồng thuận về sự cần thiết phải tăng lãi suất trong thời gian tới.

Bên cạnh đó, phản đối việc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản tăng lãi suất một lần nữa có thể khiến chính phủ Nhật Bản phải đối mặt với chi phí bổ sung. Sau cuộc họp tháng 7 của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản, Nhật Bản và Mỹ đã phối hợp can thiệp vào thị trường ngoại hối lần đầu tiên kể từ năm 1998, điều này càng tạo thêm áp lực cho chính sách tiền tệ phải có hành động tiếp theo, thay vì để can thiệp ngoại hối đóng vai trò duy nhất trong việc hỗ trợ đồng yên. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Besant vào đầu tháng này cho biết trong một cuộc phỏng vấn rằng chính sách tiền tệ cần tiếp nối các hành động can thiệp ngoại hối, và ông “rất tin tưởng” điều này sẽ xảy ra. Besant nói rằng ông đã biết Ueda Kazuo 15 năm và tin rằng Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản sẽ thực hiện các hành động cần thiết.