Apple (AAPL.US) sắp thay đổi giám đốc điều hành, Tim Cook để lại “bản thành tích ấn tượng”: Giá trị vốn hóa tăng 32 triệu USD mỗi giờ, mua lại cổ phiếu trị giá 877 tỷ USD, đứng đầu thế giới

Theo ứng dụng tài chính Zhihui, Apple (AAPL.US) sẽ chứng kiến sự thay đổi lãnh đạo vào ngày 1 tháng 9 sắp tới - Phó chủ tịch cấp cao phụ trách kỹ thuật phần cứng John Ternus sẽ kế nhiệm Tim Cook. Sau gần 15 năm lãnh đạo Apple, Cook sắp từ nhiệm, thị trường bắt đầu nhìn lại những gì "bậc thầy vận hành" này để lại. Một số liệu nổi bật: Trong thời gian Cook tại vị, vốn hóa thị trường của Apple đã tăng từ khoảng 350 tỷ USD lên 4,5 nghìn tỷ USD, tương đương mỗi giờ tăng thêm khoảng 32 triệu USD; đồng thời, Apple đã mua lại cổ phiếu trị giá tổng cộng 877 tỷ USD, trở thành công ty có quy mô mua lại cổ phiếu lớn nhất thế giới.

Theo phân tích của Yahoo Finance AlphaSpace, khi Cook tiếp quản vị trí điều hành, vốn hóa Apple chỉ khoảng 350 tỷ USD, nay đã leo lên 4,5 nghìn tỷ USD. Nhà phân tích của Bank of America, Vamsi Mohan, ước tính, mức tăng trưởng này tương đương với việc tích lũy đều đặn khoảng 32 triệu USD mỗi giờ trong gần 15 năm qua.

"Cook đã biến Apple từ một công ty phụ thuộc vào vòng đời vài sản phẩm trở thành một doanh nghiệp có thể liên tục tăng trưởng, tạo dòng tiền, duy trì lòng trung thành khách hàng và đổi mới ngay cả khi quy mô và độ phức tạp SKU rất lớn", Mohan nhận xét.

Làn sóng mua lại lớn nhất lịch sử: Apple mua vào 877 tỷ USD cổ phiếu dưới thời Cook

Sau khi Cook lên làm CEO năm 2011, một trong những thay đổi chiến lược lớn nhất là hoàn vốn cho cổ đông. Năm 2012, Cook khôi phục trả cổ tức và quan trọng hơn là khởi động chương trình mua lại cổ phiếu quy mô lớn.

The Motley Fool chỉ ra, trong 10 năm qua, Apple đã chi tiêu cho việc mua lại cổ phiếu nhiều hơn bất kỳ công ty nào khác. Trong nhiệm kỳ Cook, Ban giám đốc Apple đã liên tục nâng mức ủy quyền mua lại:

Năm tài chính 2013: Ban đầu ủy quyền 10 tỷ USD, sau tăng lên 60 tỷ USD, là mức ủy quyền mua lại lớn nhất lúc đó;

Năm 2018: Ủy quyền mua lại 100 tỷ USD;

Năm 2024: Ủy quyền mua lại 110 tỷ USD, là mức ủy quyền lớn nhất hiện tại;

Năm 2025 và 2026: Mỗi năm ủy quyền mua lại 100 tỷ USD.

Dù ủy quyền không đồng nghĩa thực hiện toàn bộ, nhưng Apple thường sử dụng gần hết hạn mức này. Đến nay, dưới thời Cook, Apple đã mua lại lên tới 877 tỷ USD cổ phiếu.

Mua lại cổ phiếu lớn mang lại điều gì cho cổ đông?

Sau khi Apple mua lại cổ phiếu, số cổ phiếu này sẽ bị hủy. Khi cổ phiếu lưu hành giảm, tỷ lệ nắm giữ của cổ đông hiện tại sẽ tăng lên. Với vốn hóa hiện tại của Apple, một ủy quyền mua lại 100 tỷ USD tương đương khoảng 2% vốn cổ phần, trong một quý hay một năm, mức thay đổi này là khá nhỏ.

Tuy nhiên, với nhà đầu tư dài hạn, hiệu quả có thể thấy rõ. Khi Cook nhậm chức, số cổ phiếu lưu hành (sau điều chỉnh chia tách) là khoảng 26 tỷ cổ, còn tính đến tháng 7 năm 2026 chỉ còn 14,6 tỷ cổ, giảm khoảng 44%. Điều này có nghĩa, mỗi cổ phiếu mua vào khi Cook mới lên chức giờ đây đại diện cho tỷ lệ quyền sở hữu công ty cao hơn gần 80% so với trước đó.

Lưu ý rằng kể từ khi Apple khởi động chương trình mua lại cổ phiếu, định giá công ty đã tăng mạnh. Trong phần lớn thập kỷ 2010, P/E của Apple dao động 12-18 lần, còn hiện tại ở mức 36 lần. Việc mua lại ở định giá cao hơn đồng nghĩa giá trị tăng thêm tạo ra cho cổ đông sẽ giảm đi.

Nhiệm vụ khó khăn của Ternus: Bảo vệ "cỗ máy lợi nhuận", tái tạo "kỳ tích công nghệ"

Ngày 20 tháng 4, Apple thông báo Cook sẽ từ nhiệm sau gần 15 năm chèo lái và giao lại cho John Ternus, 51 tuổi. Ternus sẽ chính thức nhậm chức vào ngày 1 tháng 9, đúng dịp Apple ra mắt sản phẩm mới và mùa mua sắm cuối năm. Lần gần nhất Apple thay đổi CEO là tháng 8 năm 2011, khi đồng sáng lập Steve Jobs chuyển giao công ty cho Cook.

The Motley Fool cho rằng, sự thay đổi lãnh đạo lần này có thể báo hiệu sự điều chỉnh chiến lược của công ty. Việc mua lại cổ phiếu vẫn sẽ là một phần trong chiến lược của Apple, nhưng ban lãnh đạo mới có thể chuyển một phần vốn sang cho R&D hoặc M&A. Với định giá hiện tại của Apple, hai hướng đi này có lẽ hiệu quả hơn mua lại cổ phiếu trong việc tạo động lực tăng trưởng.

Nhiệm vụ của Ternus thực sự rất nặng. Mohan từ Bank of America cho rằng: "Apple hiện đã rất lớn, siêu lợi nhuận, ăn sâu vào đời sống khách hàng, chỉ dựa vào xuất sắc dần dần có thể không đủ để tái định nghĩa công ty này. Thách thức của Ternus là vừa phải giữ vững cỗ máy lợi nhuận do Cook gây dựng, vừa phải tái tạo những bất ngờ công nghệ đáng tự hào hơn nữa."

Chính Cook nhận xét về Ternus: "Anh ấy sở hữu tư duy kỹ sư, tâm hồn đổi mới và tinh thần lãnh đạo bằng sự chính trực & lòng danh dự." Những phẩm chất này sẽ là chìa khóa để Ternus đảm bảo Apple tiếp tục thành công trong kỷ nguyên AI.