Đằng sau sự yên ả của các chỉ số chứng khoán Mỹ: Đối tác Goldman Sachs tiết lộ bốn động lực lớn của thị trường

Chỉ số S&P 500 bề ngoài biến động hạn chế, nhưng bên trong thị trường có thể đang trải qua một đợt tái định giá mạnh. Đối tác của Goldman Sachs, Bobby Molavi, trong nhận định mới nhất về thị trường đã chỉ ra rằng, tranh cãi về quản lý AI, giá dầu vượt mức 100 USD, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm vượt 5% và kỳ vọng Fed tăng lãi suất đang đồng thời gây xáo trộn thị trường, khiến hiệu suất chỉ số lệch hẳn với cấu trúc nội bộ.

Molavi cho biết, chỉ số S&P 500 hiện vẫn dao động quanh mức 7600 điểm như đầu tháng 6, nhưng các vòng quay yếu tố, biến động của các thị trường khu vực và chênh lệch giá giữa các chủ đề đầu tư đã thay đổi mạnh mẽ, thị trường giống như đang trải qua một đợt tái cân bằng vị thế hơn là chuyển đổi phong cách thông thường. Một số thị trường châu Á đã xuất hiện dấu hiệu “tái cân bằng quá tích cực”, chênh lệch hiệu suất giữa phần mềm, bán dẫn, động lượng ngắn hạn và dài hạn tiếp tục mở rộng.

Một đặc điểm nổi bật của thị trường hiện tại là vị thế đã tương đối sạch, nhưng biến động ở cấp độ yếu tố lại rõ nét hơn. Các nhóm ngành dẫn dắt lâu dài trước đây bị bán tháo, dòng tiền chuyển sang phần mềm và các lĩnh vực phòng thủ, yếu tố động lượng trải qua một trong những đợt đảo chiều trong ngày mạnh nhất năm năm qua, khiến mức độ mong manh bên trong thị trường tăng lên.

Tranh cãi quản lý AI nóng lên, logic chi tiêu vốn chưa thay đổi

Gần đây, các cuộc thảo luận về tốc độ phát triển và quy chế giám sát ranh giới của mô hình AI tiên tiến nóng dần lên, thị trường bắt đầu quan ngại ngành AI có thể đối mặt với các quy định nghiêm ngặt hơn. Những tranh cãi này một mặt thúc đẩy việc quản lý AI trở thành chủ đề chính sách mới, mặt khác cũng dấy lên bàn luận về việc các doanh nghiệp lớn đầu ngành có thể lợi dụng quản lý để nâng cao rào cản gia nhập.

Tuy nhiên, tranh cãi quản lý hiện chưa làm thay đổi logic cốt lõi của chi tiêu vốn cho AI. Khảo sát doanh nghiệp mới đây cho thấy, AI đã bắt đầu được ứng dụng để rút ngắn chu kỳ thiết kế sản phẩm, xúc tiến tự động hóa và nâng cao hiệu suất sản xuất, và sự quan tâm của thị trường đang dần chuyển từ đầu tư cơ sở hạ tầng sang thương mại hóa AI và hiệu quả thực tế.

Khi nguồn cung năng lực tính toán tăng dần, phần thặng dư khan hiếm của chip và năng lực tính toán trước đây đang bị thu hẹp, trong khi nhóm cổ phiếu phần mềm trở lại được quan tâm. Logic cốt lõi của giao dịch AI đang chuyển từ “đầu tư bao nhiêu” sang “tạo ra bao nhiêu lợi nhuận”.

Giá dầu vượt 100 USD, rủi ro nguồn cung kéo dài đến mùa đông

Giá dầu đã vững vàng trên 100 USD và còn có nguy cơ tăng cao hơn 110 USD. Cơ sở hạ tầng năng lượng Trung Đông gần đây bị tấn công, một số tuyến vận chuyển dầu quan trọng tránh eo biển Hormuz bị ảnh hưởng, khiến nguồn cung dầu thô toàn cầu đối mặt thêm biến động.

Đồng thời, mức dự trữ dầu toàn cầu đang ở mức thấp, lưu lượng qua eo biển Hormuz và các tuyến vận chuyển dầu liên quan bị giảm, sẽ làm suy yếu khả năng giải phóng dự trữ của một số người mua trước đây. Khi cước vận chuyển dầu, phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh và chi phí bảo hiểm cùng lúc tăng, cú sốc nguồn cung dầu thô có thể được khuếch đại hơn nữa qua các khâu vận chuyển và dự trữ.

Mùa cao điểm tiêu thụ trong mùa đông đã đến gần, người tiêu dùng đã phải đối mặt với chi phí sinh hoạt cao. Nếu giá dầu tiếp tục tăng, chi phí năng lượng và vận chuyển có thể lan tỏa sang giá cuối, làm tăng áp lực lạm phát.

Lợi suất trái phiếu Mỹ vượt 5%, áp lực tái tài trợ tiếp tục tăng

Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đã vượt qua ngưỡng then chốt 5% lần đầu tiên kể từ năm 2007. Áp lực lạm phát, sức chống chịu của kinh tế, thâm hụt tài khóa, thay đổi trong cấu trúc nhà đầu tư và quy mô phát hành trái phiếu lớn đã cùng thúc đẩy lợi suất trái phiếu toàn cầu tăng cao.

Bộ Tài chính Mỹ trước đó đã tìm cách cải thiện thanh khoản thị trường và giảm áp lực lợi suất thông qua các nghiệp vụ mua lại, nhưng hiệu quả chưa rõ nét. Đồng thời, trái phiếu chính phủ Mỹ đối mặt với nhu cầu đáo hạn lớn: khoảng 7 nghìn tỷ USD tín phiếu kho bạc ngắn hạn thì khoảng 6,1 nghìn tỷ USD sẽ đáo hạn trong năm tới, còn các năm 2027 và 2028 lần lượt có khoảng 4 nghìn tỷ USD và 3,5 nghìn tỷ USD cần tái tài trợ.

Trong bối cảnh thâm hụt tài khóa cao và nguồn cung trái phiếu tiếp tục tăng, nhu cầu tái tài trợ có thể vẫn sẽ là yếu tố gây xáo trộn phía cung trên thị trường trái phiếu.

Dữ liệu lạm phát và việc làm khiến Fed rơi vào tình thế tiến thoái lưỡng nan

Các ngân hàng trung ương toàn cầu đang đối mặt với môi trường chính sách ngày càng phức tạp: tăng trưởng kinh tế cần có chính sách hỗ trợ, nhưng giá năng lượng và áp lực lạm phát lại hạn chế dư địa nới lỏng. Việc duy trì lãi suất cao hoặc thắt chặt hơn nữa có thể làm tăng gánh nặng trả nợ của chính phủ, doanh nghiệp và người dân.

Các số liệu kinh tế Mỹ gần đây càng làm tăng mức độ bất định chính sách. PPI tăng 5,4% so với cùng kỳ, số việc làm mới trong tháng 8 tăng 162.000, hai tháng trước đó được điều chỉnh tăng, CPI tăng 3,4% so với cùng kỳ, lạm phát vẫn cao hơn rõ rệt mục tiêu 2% của Fed. Trong khi đó, giá dầu tăng gần đây vẫn chưa phản ánh hết vào các số liệu lạm phát tương lai.

Trong bối cảnh này, thị trường vẫn chia rẽ về lộ trình chính sách của Fed, cuộc họp FOMC và các chỉ đạo chính sách sẽ là chất xúc tác quan trọng ảnh hưởng đến giá tài sản thời gian tới.

Yếu tố động lượng đảo chiều mạnh, thị trường liên tục tái cấu trúc

Ngoài các yếu tố vĩ mô, nội bộ thị trường cũng đáng chú ý với việc tái cấu trúc các yếu tố. Hiện tại, vị thế tổng thể đã giảm rõ so với trước, tổng mức mở, mức mở ròng, tỷ lệ mua bán, tỷ lệ đòn bẩy và mức độ tập trung đều hạ nhiệt, quy mô ETF đòn bẩy cũng giảm.

Tuy nhiên, yếu tố động lượng lại đang trải qua biến động mạnh ít thấy trong nhiều năm gần đây. Tỷ lệ biến động tương đối giữa danh mục động lượng ba tháng và 12 tháng là khoảng 11%, hiệu suất thua lỗ trong ngày của động lượng dài hạn đạt mức lớn nhất trong gần năm năm.

Các giao dịch liên quan đến AI vốn chiếm ưu thế lâu dài trước đây bị bán ra, trong khi nhóm phần mềm và phòng thủ lại bật tăng, dòng tiền ngắn hạn nghiêng về năng lượng, chất lượng và phòng thủ. Sự liên kết chặt chẽ trước đây giữa yếu tố động lượng và chủ đề AI cũng yếu đi, logic giao dịch nội bộ thị trường được tái cấu trúc nhanh chóng.