Trò chơi con số đằng sau định giá nghìn tỷ: Doanh thu của OpenAI và Anthropic thực chất không thể so sánh trực tiếp
Anthropic tính doanh thu đám mây theo “tổng doanh thu”, trong khi OpenAI chỉ tính phần chia sẻ doanh thu theo “doanh thu ròng”. Sự khác biệt trong cách tính này đã trực tiếp gây ra sự sụt giảm của cổ phiếu công nghệ. Điều đáng chú ý hơn là chỉ số “doanh thu hàng năm hóa” đang được thổi phồng quá mức, doanh thu thực tế của OpenAI dự kiến chỉ bằng một nửa chỉ số này. Doanh thu thực tế của Anthropic cũng chênh lệch gần một nửa so với con số đã công bố.
Khi hai chỉ số tài chính trọng tâm của hai ông lớn trong ngành AI không thể so sánh một cách đồng nhất, các nhà đầu tư đang đối mặt với “làn sương mù” thông tin.
OpenAI dự kiến doanh thu hàng năm sẽ đạt hoặc vượt 70 tỷ USD vào cuối năm, Anthropic thì vào tháng 7 năm nay đã thông báo doanh thu hàng năm chạm mốc 65 tỷ USD. Tuy nhiên, theo Bloomberg ngày 10 tháng 10, hai con số này hoàn toàn không thể so sánh trực tiếp - hai công ty áp dụng định nghĩa khác nhau cho cùng một chỉ số.
Anthropic ghi nhận toàn bộ tổng doanh số thông qua các đối tác đám mây như Amazon vào doanh thu, còn OpenAI chỉ tính phần thu nhập ròng nhận được từ các đối tác như Microsoft. Điều này đồng nghĩa, số liệu của OpenAI về mặt sổ sách có thể thấp hơn đáng kể so với Anthropic, nhưng điều đó không đồng nghĩa quy mô kinh doanh thực tế của OpenAI kém hơn.
Sự khác biệt về tiêu chuẩn này đã tạo ảnh hưởng thực tế lên thị trường. Thứ Năm tuần này cổ phiếu công nghệ sụt giảm, một phần lý do là các nhà đầu tư cố gắng điều chỉnh số liệu của OpenAI thành tiêu chuẩn để so sánh trực tiếp với Anthropic và đưa ra mức ước tính thấp hơn, dấy lên lo ngại về tốc độ tăng trưởng doanh số của OpenAI.
Theo tin trước đây của Bloomberg, doanh thu hàng năm hiện tại của OpenAI khoảng 50 tỷ USD, thấp hơn mức 70 tỷ USD mà một số phương tiện truyền thông từng dẫn lại, nhưng công ty dự kiến sẽ tiến gần mức đó trước cuối năm. Khi cả hai công ty đều chưa công bố báo cáo tài chính chuẩn hóa, doanh thu hàng năm đã trở thành tiêu chí then chốt để thị trường phán đoán làn sóng AI nghìn tỷ USD có thể thành công – nhưng đây cũng là một chỉ số tiềm ẩn nhiều khiếm khuyết.
Khác biệt định nghĩa: Cùng chỉ số, hai thuật toán
Nguồn gốc việc doanh thu của hai công ty không thể so sánh trực tiếp là sự khác biệt căn bản trong cách ghi nhận thu nhập.
Anthropic coi các nền tảng đám mây như Amazon là kênh phân phối sản phẩm, nên ghi nhận toàn bộ tổng doanh số từ các kênh này vào doanh thu. OpenAI thì áp dụng phương pháp thu nhập ròng, chỉ ghi nhận phần thu nhập thực tế nhận được từ các đối tác như Microsoft.
Theo tin tức, các nhà đầu tư từng thử chuyển đổi lại số liệu của hai công ty để có thể so sánh với nhau, nhưng kết luận cuối cùng là: Thông tin hiện tại không đủ để chuyển đổi một cách chính xác. Giáo sư tài chính Aswath Damodaran của NYU Stern cho rằng chỉ cần các công ty giữ nhất quán với định nghĩa của chính mình, ghi nhận thu nhập ròng hay tổng đều có thể được chấp nhận về nguyên tắc, nhưng điểm mấu chốt là cung cấp mức độ minh bạch cao nhất cho nhà đầu tư.
Nhược điểm của ARR: Một “câu chuyện tăng trưởng” không chuẩn hóa
Doanh thu hàng năm (ARR) bản thân đã là một chỉ số có độ linh hoạt lớn và dễ dàng bị bóp méo.
Doanh thu hàng năm, hay còn gọi là tỉ lệ chạy doanh thu hằng năm, được tính bằng cách lấy hiệu suất của một chu kỳ ngắn (ví dụ một tháng hoặc một quý) ngoại suy ra cả năm, hoặc cộng tổng giá trị hợp đồng trong 12 tháng tới. Báo cáo chỉ ra, các công ty có quyền quyết định lớn khi xác định chỉ số này, và nếu doanh thu tương lai không như kỳ vọng, con số đó rất dễ bị bóp méo.
Damodaran ví việc quá tập trung vào ARR như “xem bảng điểm của một đứa trẻ mẫu giáo”, và thẳng thắn cho rằng: “Việc chúng ta chú trọng quá mức vào ARR, thực ra đã lệch khỏi quỹ đạo chính.”
Quan trọng hơn, doanh thu hàng năm và doanh thu thực tế mà một công ty xác nhận trong cả năm thường có sự khác biệt lớn.
Theo nguồn tin, OpenAI hiện dự kiến doanh thu thực tế cả năm 2026 khoảng 35 tỷ USD, chỉ bằng một nửa dự báo doanh thu hàng năm cuối năm. Anthropic cũng có khoảng cách tương tự: Theo tài liệu mà Bloomberg có được, doanh thu thực tế năm 2025 của công ty này vào khoảng 4,6 tỷ USD, trong khi doanh thu hàng năm công bố bên ngoài đã vượt 9 tỷ USD.
Ảnh hưởng thị trường: Hiệu ứng “hộp đen” khiến nhà đầu tư chịu áp lực
Trong bối cảnh thiếu báo cáo tài chính chuẩn hóa, số liệu doanh thu của hai công ty đã trở thành phong vũ biểu cho toàn bộ câu chuyện đầu tư AI, và mức độ bất định của nó đang lan rộng ra toàn thị trường.
Mark Luschini, chiến lược gia đầu tư trưởng của Janney Montgomery Scott cho biết: “Khi một nhân tố thị trường quan trọng tới mức này lại là một chiếc hộp đen, đầu tư trở nên cực kỳ khó khăn.” Ông chỉ ra rằng bất cứ sự bất định nào về triển vọng kinh doanh của OpenAI và Anthropic sẽ “làm dấy lên thêm một lớp nghi ngờ lên thị trường, vốn dĩ đã tồn tại và biến động liên tục.”
Báo cáo cho biết, khi cổ phiếu công nghệ tăng mạnh đẩy chỉ số lên gần mức cao kỷ lục, bất kỳ dấu hiệu giảm tốc tăng trưởng doanh thu nào từ hai công ty này đều có thể lan rộng tới toàn thị trường và làm đảo lộn kỳ vọng của các doanh nghiệp như nhà sản xuất chip, vốn hưởng lợi từ làn sóng đầu tư AI.
OpenAI và Anthropic không phải là những công ty AI duy nhất nhấn mạnh vào doanh thu hàng năm. Trong làn sóng hiện tại, ngày càng nhiều startup nổi bật sử dụng chỉ số này để thể hiện tăng trưởng và làm nền cho định giá cao trên thị trường tư nhân. Damodaran cho rằng, những tranh luận xung quanh kỹ thuật doanh thu hàng năm thực chất là né tránh một vấn đề căn bản hơn: Hai công ty này cần tạo ra doanh số thực ở quy mô nào để bù đắp chi phí khổng lồ và hỗ trợ định giá trên 1 nghìn tỷ USD.
Báo cáo cũng chỉ ra rằng, khi Anthropic chuẩn bị lên sàn phố Wall, tình trạng bất cân xứng thông tin này có thể có bước chuyển biến mới.
Khi hai công ty hoàn tất quá trình lên sàn, nhà đầu tư sẽ có được báo cáo tài chính chuẩn hóa theo tiêu chuẩn kế toán phổ biến, khi đó chỉ số doanh thu hàng năm không chuẩn hóa sẽ giảm giá trị tham khảo đáng kể, và đánh giá về tình hình tài chính thực sự của hai công ty cũng sẽ được xây dựng trên nền tảng vững chắc hơn.
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Mọi thông tin trong bài viết đều thể hiện quan điểm của tác giả và không liên quan đến nền tảng. Bài viết này không nhằm mục đích tham khảo để đưa ra quyết định đầu tư.
Bạn cũng có thể thích
Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm tiến sát 5,4%, hào quang AI khó che lấp lo ngại "phình to ảo" của S&P 500
Chỉ số S&P 500 đạt mức cao lịch sử mới, nhưng chỉ 30% cổ phiếu thành phần đứng trên đường trung bình 50 ngày, đánh dấu mức thấp kỷ lục về độ rộng thị trường khi lập đỉnh kể từ năm 1990. Chỉ số Russell 2000 giảm liền năm tuần, lợi suất trái phiếu rác tăng vọt lên 15%. Ngân hàng Société Générale cảnh báo: nếu lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ tăng lên 6% và giá dầu đạt 150 USD, S&P 500 có thể giảm hơn 20% vào năm tới. Ngoài ra, đã có nhà quản lý quỹ xuất sắc bán sạch cổ phiếu AI và chuyển sang năng lượng, cho rằng cạn nguồn vốn là "kết thúc cuộc chơi".
Cước phí vận chuyển dầu thô bằng tàu đạt mức cao nhất trong sáu mươi năm: Vận chuyển một tàu dầu từ Mỹ sang Trung Quốc còn đắt hơn cả phóng tên lửa!
Cước phí vận chuyển mỗi thùng dầu thô đã tăng vọt lên 41 USD, gần bằng một nửa giá dầu, thậm chí chi phí cho một chuyến vận chuyển đủ để mua một tàu dầu mới. Khủng hoảng ở Trung Đông đã gây ra tình trạng thiếu hụt cấu trúc vận tải qua eo biển Hormuz, kết hợp với việc chuyển tải từ tàu này sang tàu khác làm kéo dài chu kỳ vận chuyển. Giá cước vận chuyển VLCC đã tăng từ mức trung bình hàng năm 9,2 triệu USD lên tới 77 triệu USD, tăng hơn 8 lần. Lợi nhuận của các nhà máy lọc dầu bị ăn mòn nhanh chóng, giá trung bình tàu dầu cũ đạt kỷ lục lịch sử, hiếm khi vượt qua giá tàu mới.
Chỉ theo đà giảm, không theo đà tăng! Bạc đang rơi vào khủng hoảng
Logic nhu cầu AI và năng lượng mặt trời tiếp tục được xác nhận, nhưng giá lại giảm ngược xu hướng — sức mạnh vĩ mô từ đồng USD mạnh lên và lãi suất thực tế tăng đã hoàn toàn lấn át các yếu tố cơ bản. Dòng tiền đầu cơ bán ra 1,6 tỷ USD chỉ trong một tuần, đạt mức cao nhất trong năm nay; vị thế ròng bán khống của CTA cũng đảo chiều thêm 2,6 tỷ USD, lên mức cao nhất trong năm. Tuy nhiên, các nhà phân tích của Goldman Sachs cho rằng, vị thế bán khống cực đoan này đang tích lũy động lực đảo chiều, sự bất cân xứng trở nên rõ rệt, và chỉ cần gió ngược vĩ mô tạm lắng, rất dễ kích hoạt một đợt phục hồi mạnh mẽ: lần rửa sàn tương tự trước đó, giá bạc đã tăng 15% chỉ trong sáu tuần.
Giá tiền điện tử
Thêm
