Câu chuyện thị trường Mỹ "đảo chiều mạnh mẽ": từ "luận điểm AI gây giảm phát và trái phiếu Mỹ có thể kiểm soát" sang "AI gây áp lực trên thị trường trái phiếu, Besant không kiểm soát được lãi suất kỳ hạn dài"

Câu chuyện chủ đạo về kinh tế Mỹ trên thị trường đã có một bước chuyển đổi căn bản trong vòng một năm, và rủi ro hệ thống thực sự bị đánh giá thấp có lẽ không nằm ở thị trường trái phiếu hay tài chính, mà tồn tại ẩn mình trong hệ sinh thái AI.

Theo Đài giao dịch theo xu hướng, George Saravelos - Trưởng bộ phận Nghiên cứu Ngoại hối Toàn cầu của Deutsche Bank, sau một vòng gặp mặt khách hàng dày đặc tại bờ đông nước Mỹ đã công bố báo cáo chỉ ra rằng, năm ngoái, câu chuyện chủ đạo của thị trường là "AI có tác dụng giảm lạm phát, Bộ Tài chính Mỹ sẽ không cho phép bán tháo trái phiếu", còn năm nay thì chuyển hẳn sang "AI (phát hành trái phiếu để huy động vốn) là động lực lớn nâng cao lợi suất, Bộ Tài chính Mỹ đã mất kiểm soát đối với lãi suất trái phiếu dài hạn".

Ông cũng chú ý rằng, trên thị trường xuất hiện thảo luận về việc tạm ngừng phát hành trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 20 năm và cắt giảm mạnh kỳ hạn cung ứng, nhưng đa số khách hàng đều giữ thái độ cực kỳ cẩn trọng với tài sản thu nhập cố định.

Saravelos đưa ra quan điểm phản đối về vấn đề này. Ông cho rằng, câu chuyện thị trường hiện được "đẩy quá xa", và rủi ro đuôi bị đánh giá thấp nhất hiện nay là hệ sinh thái AI gặp trục trặc – dù là sự cố an toàn, IPO thất bại, hay doanh thu không đạt kỳ vọng. Khi rủi ro này xảy ra, sẽ tạo sức ép đáng kể lên đồng USD và hỗ trợ mạnh mẽ cho thị trường trái phiếu, nhưng hiện tại việc định giá trên thị trường gần như không phản ánh điều này.

Đảo ngược câu chuyện: Từ "AI giảm lạm phát" đến "AI đẩy lợi suất lên cao"

Theo báo cáo của Deutsche Bank, một năm trước, đồng thuận chủ đạo trên Wall Street được xây dựng trên hai nhận định củng cố lẫn nhau: Thứ nhất, công nghệ AI sẽ nâng cao hiệu suất sản xuất và giảm lạm phát; thứ hai, Bộ Tài chính Mỹ có khả năng điều tiết thị trường trái phiếu, lãi suất dài hạn sẽ không mất kiểm soát.

Tuy nhiên, khung câu chuyện này đã bị thị trường hoàn toàn loại bỏ trong năm vừa qua. Quan điểm chủ đạo hiện nay cho rằng các doanh nghiệp liên quan AI đang phát hành trái phiếu quy mô lớn, trở thành động lực chính khiến lợi suất trái phiếu Mỹ tăng, và Bộ Tài chính Mỹ – dù bằng cách nào đó, kể cả bằng Besent hoặc các công cụ chính sách khác – cũng không còn khả năng kìm hãm đà tăng của lãi suất dài hạn.

Saravelos ghi nhận một tín hiệu cụ thể từ các cuộc họp khách hàng: trên thị trường bàn luận về việc tạm ngừng phát hành trái phiếu Mỹ kỳ hạn 20 năm và cắt giảm mạnh tất cả kỳ hạn cung ứng. Bản thân tin đồn này phản ánh mối lo sâu sắc về sự mất cân đối cung cầu kỳ hạn dài. Dù vậy, Saravelos khẳng định rằng cá nhân ông cho rằng câu chuyện này đã "đẩy đi quá xa", và hiện tại tâm lý bi quan về tài sản thu nhập cố định có phần bị đẩy lố.

Rủi ro Pháp: Áp lực mới lên đồng euro

Trong lần gặp khách hàng này, vấn đề nước Pháp là một chủ đề quan trọng. Saravelos chỉ ra rằng đa số khách hàng đều nhìn nhận về Pháp theo hướng bi quan, giống với quan điểm gần đây của nhà kinh tế học Paul Krugman, có xu hướng so sánh khó khăn tài chính hiện tại của Pháp với khủng hoảng nợ Euro từ năm 2010 đến 2015.

Deutsche Bank lại có ý kiến khác. Saravelos cho biết trong cuộc họp ông đã giải thích lý do không đồng tình với sự so sánh này, nhưng đồng thời thừa nhận, sau những lệch pha lớn trên thị trường tuần trước, cần thời gian để khôi phục niềm tin. Ông coi vấn đề của Pháp là "một áp lực mới lên đồng euro vốn không dự kiến xảy ra trong năm nay", ám chỉ yếu tố này sẽ tiếp tục đè nặng lên đồng euro trong ngắn hạn.

Rủi ro thực sự của AI: Áp lực lên trung tâm dữ liệu, nghi vấn về logic doanh thu

Về chủ đề AI, Saravelos mô tả một cuộc thảo luận sâu bất ngờ. Ông tham gia một hội thảo cùng các chuyên gia ngành trung tâm dữ liệu, và các thành viên nhóm đều bày tỏ ba mối lo: tiêu chuẩn bảo lãnh đang giảm chất lượng, nguồn cung năng lượng khó đáp ứng nhu cầu xây dựng, và năng lực tính toán dự đoán sẽ tăng mạnh liệu có đủ nhu cầu và doanh thu để hỗ trợ.

Báo cáo dẫn lại nghiên cứu từ Brookings Institution chỉ ra rằng các phòng lab AI cần tạo ra gần 4.000 tỷ USD doanh thu mới trả được vốn đầu tư trung tâm dữ liệu. Con số này là mốc định lượng cho tính bền vững của làn sóng đầu tư AI hiện tại.

Rủi ro hệ thống bị đánh giá thấp nhất: Sự sụp đổ tiềm ẩn của hệ sinh thái AI

Saravelos trong báo cáo đã đề cập rõ khu vực mù nguy hiểm nhất trên thị trường hiện nay. Ông viết rằng rủi ro hệ thống lớn nhất năm tới không phải từ Pháp, mà là nếu hệ sinh thái AI "có vấn đề" – dưới dạng sự cố bảo mật, IPO thất bại hoặc số liệu doanh thu gây thất vọng.

Ông nhấn mạnh, hiện tại trong lĩnh vực AI, rủi ro tập trung rất lớn. Một khi xảy ra rủi ro như trên, tác động lên thị trường sẽ là: gây ảnh hưởng tiêu cực đáng kể tới USD, đồng thời hỗ trợ mạnh cho thị trường trái phiếu. Tuy nhiên, Saravelos đánh giá rằng rủi ro này hiện đang bị thị trường cực kỳ đánh giá thấp trong phần định giá.

Nhận định này tạo đối lập rõ nét với câu chuyện chủ đạo của thị trường hiện nay – khi thị trường lo ngại AI phát hành trái phiếu đẩy lợi suất lên cao, Deutsche Bank lại cảnh báo về một rủi ro đuôi hoàn toàn khác: Sự đổ vỡ của câu chuyện AI.