Báo cáo tài chính của các ngân hàng lớn Wall Street sẽ được công bố đêm nay: Trong bối cảnh giá cổ phiếu đang rơi vào điều chỉnh kỹ thuật, dự báo lợi nhuận tăng 20% cũng khó giải tỏa ba nỗi lo lắng cùng lúc.

Ứng dụng tài chính thông minh Viet Financial nhận được thông tin, cổ phiếu ngân hàng lớn của Mỹ đang dao động trong vùng điều chỉnh kỹ thuật khi mùa báo cáo tài chính bắt đầu vào thứ Ba. Chi phí vay dài hạn leo lên mức cao nhất trong nhiều thập kỷ khiến thị trường đặc biệt chú ý đến đánh giá của các lãnh đạo ngân hàng về sức khỏe người tiêu dùng Mỹ và triển vọng tín dụng.

Theo ước tính tổng hợp từ các nhà phân tích, các ngân hàng lớn nhất Wall Street dự kiến sẽ công bố khoảng 19 tỷ USD doanh thu giao dịch cổ phiếu quý này. Đồng thời, quy mô cho vay dự kiến tăng trưởng so với cùng kỳ năm trước, chất lượng tín dụng cũng được kỳ vọng giữ ổn định. Tuy nhiên, chỉ số KBW của ngành ngân hàng, tiêu chuẩn của ngành, đã giảm khoảng 12% kể từ đỉnh giữa tháng 8, vượt qua ngưỡng điều chỉnh kỹ thuật 10%. Đà giảm này xuất hiện đồng thời với việc lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ tăng mạnh và lần đầu tiên Fed tăng lãi suất trong ba năm, khiến chỉ số này ghi nhận quý tồi tệ nhất kể từ đầu năm 2023 – khi đó, đợt tăng lợi suất tương tự đã gây ra cuộc khủng hoảng ngân hàng khu vực và giáng mạnh vào cổ phiếu ngân hàng.

Điều này buộc các ngân hàng phải cân bằng giữa chi phí trả lãi cho tiền gửi và lợi ích thu được từ cho vay, trong khi thị trường trái phiếu biến động mạnh tạo áp lực lớn. Matt Miskin, chiến lược gia của Manulife John Hancock Investments, chỉ ra rằng lãi suất thẻ tín dụng, vay mua xe và thế chấp nhà tiếp tục tăng đang tạo áp lực bổ sung cho ngân hàng. Ông nói: “Lợi suất cao hơn có thể mang lại thu nhập tốt hơn, nhưng cũng có thể đạt đến điểm giới hạn khiến người tiêu dùng không có khả năng trả các khoản vay này.”

Hiện tại, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm ổn định quanh mức 5,2%, trước đó đã chạm mức cao nhất kể từ năm 2002. Lợi suất trái phiếu 30 năm tăng lên 5,6%, cũng tiến gần tới đỉnh cao nhất trong hơn 20 năm. Biên bản cuộc họp Fed tháng 9 cho thấy, toàn bộ 19 thành viên quyết định tăng lãi suất trong tháng 9, và đa số cho rằng cần tiếp tục thắt chặt chính sách trong năm nay; thị trường định giá xác suất tăng lãi suất vào tháng 12 khoảng 70%.

Dự báo báo cáo tài chính mạnh, nhưng tâm lý thị trường phức tạp

Dù cổ phiếu chịu áp lực, các nhà phân tích vẫn dự báo lợi nhuận quý III của các ngân hàng lớn sẽ tăng tới 20% so với cùng kỳ năm ngoái, doanh thu từ ngân hàng đầu tư và giao dịch tăng rõ rệt so với quý trước, danh mục tín dụng chưa có dấu hiệu xấu đi. Tháng trước, Jeffries (JEF.US) – ngân hàng phát hành báo cáo sớm – cho biết hai bộ phận ngân hàng đầu tư và giao dịch cổ phiếu đạt thành quả kỷ lục trong quý, dù các chỉ số khác có phần không đồng đều.

Cụ thể: JPMorgan Chase (JPM.US) dự kiến lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu là 5,94 USD, tăng khoảng 17% so với cùng kỳ năm trước (5,07 USD), doanh thu dự kiến tăng từ 47,1 tỷ USD lên 51,2 tỷ USD. Đồng Chủ tịch Doug Petno từng cho rằng phí ngân hàng đầu tư và doanh thu giao dịch sẽ tăng “hai con số từ trung bình đến cao”.

Goldman Sachs (GS.US) dự kiến lợi nhuận mỗi cổ phiếu khoảng 12,44 USD, doanh thu khoảng 16,8 tỷ USD, so với năm ngoái lần lượt là 12,25 USD và 15,2 tỷ USD. Giám đốc điều hành David Solomon từng cảnh báo các nhà đầu tư về khả năng ngành kinh doanh trái phiếu, ngoại tệ, hàng hóa có thể giảm, nhưng mảng cổ phiếu vẫn giữ mạnh.

Bank of America (BAC.US) dự kiến lợi nhuận mỗi cổ phiếu là 1,10 USD, cao hơn một chút so với cùng kỳ năm trước (1,06 USD), doanh thu dự kiến đạt 30,55 tỷ USD. Tuy nhiên, Giám đốc điều hành Brian Moynihan từng cảnh báo phí ngân hàng đầu tư sẽ giảm ít nhất 10% so với năm ngoái, khiến giá cổ phiếu sụt giảm mạnh. Ông nói: “Chúng tôi đã giảm đáng kể vị thế tại một số mảng hoạt động mạnh, nên mức giảm có thể còn lớn hơn.”

Citi (C.US) dự kiến lợi nhuận mỗi cổ phiếu là 2,41 USD, doanh thu dự kiến đạt 23,72 tỷ USD. Giám đốc tài chính Gonzalo Luchetti từng cho biết ngân hàng dự kiến lợi nhuận trên cổ phiếu phổ thông hữu hình năm nay sẽ cao hơn mục tiêu 11%, và sẽ tăng quy mô mua lại cổ phiếu vào năm 2026.

Wells Fargo (WFC.US) dự kiến lợi nhuận mỗi cổ phiếu là 1,85 USD, doanh thu là 22,32 tỷ USD. Giám đốc tài chính Mike Santomassimo nói tăng trưởng cho vay năm 2026 sẽ tốt hơn dự báo trước đây, tiêu dùng và tín dụng của Mỹ giữ ổn định.

Morgan Stanley (MS.US) dự kiến lợi nhuận mỗi cổ phiếu là 2,94 USD, doanh thu đạt 20,11 tỷ USD. Đồng Chủ tịch Dan Simkowitz cho biết ngân hàng đầu tư vẫn còn nguồn dự trữ ổn định, doanh nghiệp vẫn ở giai đoạn giữa chu kỳ đầu tư AI.

Bốn ngân hàng – Citi, Goldman Sachs, JPMorgan Chase và Wells Fargo – sẽ công bố kết quả trước giờ mở cửa thị trường Mỹ vào thứ Ba, Bank of America và Morgan Stanley dự kiến báo cáo vào thứ Tư.

Thị trường IPO hạ nhiệt làm tăng lo lắng cho ngân hàng đầu tư

Tuy nhiên, lợi suất trái phiếu tăng mạnh đã kìm hãm hoạt động thị trường vốn. Cuối quý III, nhà sản xuất nhẫn thông minh Oura và nhà phát triển trung tâm dữ liệu AI SB Energy do SoftBank đầu tư đều hoãn kế hoạch IPO. Theo thống kê của Renaissance Capital, có 7 công ty hoãn hoặc rút đơn IPO quý III, cao hơn quý II (4 công ty) và quý I (3 công ty). Chỉ hoàn thành 30 thương vụ IPO quý III – thấp nhất trong 10 quý qua, tổng huy động 32,8 tỷ USD, thấp xa 48 thương vụ của quý II và mức trung bình 49 thương vụ ba quý của thập niên vừa qua.

Erika Najarian, nhà phân tích tại UBS, nhận xét trong báo cáo gửi khách, cổ phiếu ngân hàng yếu trực tiếp liên quan tới việc lợi suất tăng cao, nhà đầu tư cần bảo đảm rằng dự trữ vốn thị trường vẫn dồi dào, tăng trưởng cho vay ổn định, chi phí tiền gửi tăng kiểm soát được.

Cheryl Pate – quản lý danh mục cao cấp của Angel Oak Capital Advisors – cho rằng nhà đầu tư sẽ tập trung vào hướng dẫn về tăng trưởng tín dụng và chi phí tiền gửi. “Chúng tôi không kỳ vọng sẽ có làn sóng rút tiền gửi lớn – khách hàng chuyển tiền để tìm lãi suất cao hơn – cũng không kỳ vọng chi phí tiền gửi tăng đột biến,” Pate nói. Bà còn chỉ ra, dù lãi suất tăng gần đây, các nhà phân tích không kỳ vọng ngân hàng sẽ lại phải đối mặt với lỗ chưa thực hiện trên danh mục chứng khoán như thời kỳ khủng hoảng ngân hàng năm 2023. “Đa phần ngân hàng đã rút ngắn thời hạn đầu tư và quản lý rủi ro liên quan sau đó.”

Giao dịch “hoảng loạn AI” và rủi ro bầu cử giữa kỳ

Bên cạnh yếu tố lãi suất, cổ phiếu ngân hàng còn đối mặt với hàng loạt rủi ro phi truyền thống. Tác động tiềm ẩn của AI lên mô hình kinh doanh truyền thống của tiền gửi và cho vay ngân hàng, cũng như rủi ro chính sách có thể phát sinh từ cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11, đều trở thành trọng tâm theo dõi của nhà đầu tư.

Các nhà phân tích của JPMorgan từng dự báo nếu đảng Cộng hòa bất ngờ thắng lớn có thể đem lại lợi ích cho các tổ chức cho vay như Bank of America, Citi và Wells Fargo, bởi Cộng hòa thường hậu thuẫn môi trường giám sát nới lỏng hơn cho ngành tài chính. Nhưng thăm dò ý kiến cho thấy do cử tri không hài lòng với tình hình kinh tế và cuộc chiến Iran, Cộng hòa đang suy giảm vị thế.

Miskin của Manulife chỉ ra, nhóm ngành ngân hàng và công nghiệp – luôn hưởng lợi nhiều từ chính sách của đảng Cộng hòa – đã yếu đi gần đây, có thể thị trường đang sớm phản ánh kỳ vọng thắng lớn của đảng Dân chủ.

Ở chủ đề AI, Meta (META.US) gần đây tung ra AI tiêu dùng Muse đã làm dấy lên lo lắng về việc AI có thể làm xói mòn cơ sở tiền gửi và kinh doanh quản lý tài sản của ngân hàng, khiến cổ phiếu ngân hàng rơi vào “giao dịch hoảng loạn AI”.

Viện nghiên cứu Citrini Research công bố một báo cáo lý giải nền cho nỗi hoảng loạn này. Báo cáo chỉ ra một đánh giá khiến ngành ngân hàng Mỹ lo sợ: phần lớn lợi nhuận của ngành này được xây dựng trên “thói quen lười biếng” của người dùng – vì sự tiện lợi và thói quen, người tiêu dùng để tiền ở tài khoản có lãi suất thấp, giúp ngân hàng có nguồn vốn giá rẻ để đầu tư vào tài sản sinh lời cao.

Citrini Research còn phân tích sâu hơn trong báo cáo “Breaking The Wall”: AI thông minh tự động sẽ hoạt động theo lập trình, suốt ngày đêm, xuyên ứng dụng, tài sản tài chính và tiền sẽ vận động theo cách này, làm tăng đáng kể nhu cầu cơ sở hạ tầng tài chính lập trình.

Torsten Slok, kinh tế trưởng của Apollo Global Management, khái quát mối đe dọa này thành “rút tiền AI thông minh”. Trong báo cáo tháng 9, ông chỉ ra, các trợ lý AI như Muse có thể sớm tự động chuyển tiền mặt của gia đình từ tài khoản vãng lai lãi suất chỉ 0,1% sang tài khoản fintech lãi suất 3,3% đến 5,0%.

Slok viết trong báo cáo: “Nếu mỗi gia đình đều dùng AI để tối ưu hóa lợi nhuận tiền mặt, ngân hàng có thể mất một lượng lớn tiền gửi giá rẻ để cho vay, điều này là vấn đề của toàn hệ thống tài chính.”

Quan điểm phân hóa: Bắt đáy hay giảm vị thế?

Trước sự điều chỉnh sâu của cổ phiếu ngân hàng, quan điểm của các nhà phân tích Wall Street trở nên phân hóa rõ rệt.

Mike Mayo của Wells Fargo có quan điểm lạc quan hơn. Ông cho rằng cuộc bầu cử giữa kỳ có thể “ảnh hưởng nhất định tới quá trình nới lỏng giám sát nhưng không làm trật bánh”, và dự đoán giao dịch “hoảng loạn AI” sẽ đảo chiều khi ngân hàng công bố kết quả tài chính, bởi “niềm tin vào ngân hàng là thành trì bảo vệ tiền gửi”.

Nghĩa là, dù AI có thể chuyển tiền tự động về mặt kỹ thuật, việc người tiêu dùng có sẵn sàng giao phó tài chính cá nhân cho các công ty công nghệ nổi tiếng về sự “hành động nhanh, phá vỡ quy tắc” hay không vẫn là một trở ngại lớn. Bank of America Research cũng đưa ra quan điểm tương tự, chỉ ra Muse dù được ưa chuộng, nhưng chưa có dấu hiệu người dùng chấp nhận cấp quyền đăng nhập tài khoản tài chính cho AI.

Truist khảo sát nhà đầu tư cuối tháng 9, hơn một nửa nhà đầu tư ngân hàng vẫn cho rằng Fed tăng lãi suất là rủi ro lớn nhất với định giá, rất ít người đề cập đến đe dọa từ AI.

Manan Gosalia – nhà phân tích của Morgan Stanley – lại nhìn nhận đợt bán tháo gần đây là “điểm vào hấp dẫn”, khuyên nhà đầu tư tận dụng để nắm bắt hiệu suất tốt hơn năm 2027. Ông cho rằng đầu tư liên quan đến AI và kinh tế vững mạnh sẽ hỗ trợ cổ phiếu ngân hàng, lãi suất tăng sẽ làm chi phí vốn ngân hàng tăng, “nhưng đồng thời thu nhập cũng phải tăng lên.”

Ngược lại, Christopher Harvey – chiến lược gia của CIBC Capital Markets – thận trọng hơn hẳn. Ông dự báo lãnh đạo ngân hàng sẽ phát biểu thận trọng hơn về sức khỏe người tiêu dùng và triển vọng kinh tế so với vài tháng trước. Tuy vậy, ông vẫn cho rằng ngành này có thể có “phản ứng phục hồi mang tính giải tỏa” – cổ phiếu ngân hàng thường phục hồi sau báo cáo khi trước đó tụt hậu. Nhưng ông bổ sung, nếu xuất hiện phục hồi, “chúng tôi sẽ tận dụng để giảm vị thế”, do doanh nghiệp đang chịu nhiều nghịch cảnh vĩ mô, Harvey ưu ái lĩnh vực dịch vụ viễn thông và tiện ích hơn ngành tài chính.

Trên thị trường quyền chọn, các nhà giao dịch có khuynh hướng tích cực với JPMorgan Chase trước khi báo cáo tài chính ra mắt. Giao dịch cuối tuần trước cho thấy nhu cầu mua quyền chọn đặt cược vào tăng 10% cao hơn nhu cầu phòng hộ rủi ro giảm 10%, số hợp đồng mua còn lớn hơn hợp đồng bán, là tín hiệu tiềm năng tích cực. Tuy vậy, thị trường quyền chọn vẫn dự báo biến động cổ phiếu JPMorgan Chase sau báo cáo là khoảng 3,57%, cao hơn thực tế biến động trung bình 2,36% sau báo cáo bốn quý gần đây.