Lạm phát vẫn ở mức cao! Thành viên hội đồng Ngân hàng Trung ương Châu Âu cảnh báo: Có thể phải tăng lãi suất thêm lần nữa nhưng thời điểm vẫn chưa chắc chắn

Theo ứng dụng tài chính thông minh, thành viên Ban quản trị của Ngân hàng Trung ương châu Âu, Chủ tịch Ngân hàng Trung ương Bỉ, ông Pierre Wunsch cho biết có khả năng Ngân hàng Trung ương châu Âu sẽ cần tăng lãi suất thêm một lần nữa. Ông cho biết trong một cuộc phỏng vấn: “Chúng tôi có thể sẽ phải tăng lãi suất thêm một lần nữa. Nhưng hiện tại tôi không đặt cược, vì có quá nhiều điều không chắc chắn liên quan đến năng lượng, và trí tuệ nhân tạo (AI) cũng có thể là một lĩnh vực như vậy.”

Wunsch không muốn tiết lộ liệu điều này có nghĩa là Ngân hàng Trung ương châu Âu sẽ hành động vào cuối tháng này hay sẽ tăng lãi suất trong quyết định lãi suất cuối cùng của năm. Ông nói: “Cuối cùng thì là tháng 10 hay tháng 12 thật ra không quan trọng. Hiện tại định giá trên thị trường cho thấy chúng tôi sẽ phải thực hiện thêm các hành động nữa. Do đó, đây là một kịch bản cơ sở hợp lý, nhưng phải nói lại, chúng ta đang ở trong một thế giới đầy bất định.”

Ngân hàng Trung ương châu Âu hiện đang thảo luận liệu có nên tiếp tục tăng lãi suất nữa sau khi đã tăng hai lần trong năm nay, nhằm kiểm soát tỷ lệ lạm phát đang tiến gần mức 4%. Các nhà kinh tế dự báo Ngân hàng Trung ương châu Âu sẽ thực hiện lần tăng lãi suất cuối cùng vào tháng 12, đưa lãi suất tiền gửi lên 2,75%. Thị trường dự kiến khi đạt đến mức này, lãi suất sẽ bắt đầu hạn chế hoạt động kinh tế.

Lạm phát ở khu vực đồng euro tăng lên mức cao nhất trong ba năm qua

Theo dữ liệu từ Cơ quan thống kê của Liên minh châu Âu, tỷ lệ lạm phát khu vực đồng euro vào tháng 9 đã tăng lên 3,8%, cao hơn mức 3,2% của tháng 8; giá năng lượng tăng 18,8% so với cùng kỳ năm ngoái, trở thành yếu tố chính thúc đẩy lạm phát. Đối mặt với việc giá năng lượng tăng cao, nhiều chính phủ châu Âu đã áp dụng các biện pháp như giảm thuế nhiên liệu, can thiệp vào giá năng lượng và hỗ trợ cho người dân cũng như doanh nghiệp. Tuy nhiên, các khoản trợ cấp chỉ có thể giảm bớt gánh nặng ngắn hạn, mà khó có thể giải quyết tận gốc nguyên nhân giá năng lượng tăng.

Wunsch cho biết: “Lạm phát đang ở mức quá cao.” Ông bổ sung rằng “kỳ vọng của thị trường đã thay đổi”, hiện nay “không còn kỳ vọng tăng lãi suất vào tháng 10 nữa”, “Chúng tôi nói rằng chúng tôi sẽ dựa vào dữ liệu, đưa ra quyết định từng cuộc họp. Có thể chúng tôi sẽ nhận được một số dữ liệu mới, vì vậy tôi sẽ không loại trừ bất kỳ khả năng nào.”

Việc giá năng lượng tăng mạnh do xung đột ở Trung Đông đang tạo áp lực lên lạm phát khu vực đồng euro. Tuy nhiên, các nhà hoạch định chính sách nhấn mạnh rằng họ vẫn chưa thấy các hiệu ứng vòng hai như tăng lương. Một số quan chức, bao gồm cả Giám đốc kinh tế trưởng Ngân hàng Trung ương châu Âu Philip Lane, cho rằng các biện pháp chính sách “có chừng mực” nên đủ để phục hồi sự ổn định giá cả.

Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu Christine Lagarde trong một bài diễn thuyết khác cho biết lạm phát cao do giá năng lượng tăng vẫn chưa lan sang các lĩnh vực kinh tế rộng lớn hơn. Bà cho biết, các quan chức Ngân hàng Trung ương châu Âu đang đánh giá “bao nhiêu tác động gián tiếp đang được truyền qua nền kinh tế, và xem xét cách chúng tôi có thể đưa ra đánh giá sớm nhất nếu các hiệu ứng vòng hai bắt đầu xuất hiện”. Bà nói: “Hiện tại chúng tôi vẫn chưa thấy bất kỳ hiện tượng nào như vậy, nhưng chúng tôi phải cực kỳ thận trọng, bảo đảm có thể phát hiện các dấu hiệu và chỉ số nhỏ của những hiệu ứng thứ cấp này.”

Dù kinh tế khu vực đồng euro thể hiện sức mạnh ổn định bất ngờ, việc căng thẳng tại Trung Đông leo thang và lợi suất trái phiếu tăng cao vẫn là các rủi ro trọng yếu. Lagarde cảnh báo rằng sự tăng vọt lợi suất trái phiếu sẽ tạo lực cản lên hoạt động kinh tế lớn hơn so với dự kiến trước đó. Chủ tịch Ngân hàng Trung ương Pháp Emmanuel Moulin hôm thứ Tư cũng bày tỏ quan điểm tương tự. Ông cho biết: “Việc lợi suất tăng đang gây áp lực lên điều kiện tài chính.” “Điều này có thể ảnh hưởng đến nhu cầu và có thể thúc đẩy chúng tôi thực hiện các biện pháp đối phó với cú sốc lạm phát nhẹ nhàng hơn, bởi việc lợi suất tăng đã có tác động nhất định.”

Về vấn đề lạm phát, Moulin cũng có quan điểm tương tự Lagarde. Ông cho rằng Ngân hàng Trung ương châu Âu dự kiến “các hiệu ứng gián tiếp và hiệu ứng vòng hai sẽ tiếp tục được kiểm soát”, và chỉ số giá cơ bản ở khu vực đồng euro sẽ chỉ “tăng nhẹ”. Ông nói: “Những gì chúng ta thấy còn bao gồm—a tôi nghĩ đó là yếu tố quan trọng—kỳ vọng lạm phát trung hạn của cả doanh nghiệp và hộ gia đình đều được neo giữ tốt.” Ông bổ sung rằng, thị trường đã “hiểu rõ” cách phản ứng của Ngân hàng Trung ương châu Âu trước các diễn biến.

Ngoài ra, chi phí huy động vốn của chính phủ Pháp tăng mạnh đã khiến thị trường chú ý trở lại các công cụ đối phó khủng hoảng của Ngân hàng Trung ương châu Âu, bao gồm cái gọi là “Công cụ bảo vệ truyền dẫn” (TPI) được thiết kế vào năm 2022. Công cụ này nhằm hạn chế các biến động thị trường bất hợp lý và cho phép Ngân hàng Trung ương châu Âu mua không giới hạn trái phiếu chính phủ.

Wunsch cho biết: “Tôi không muốn phỏng đoán liệu Ngân hàng Trung ương châu Âu có can thiệp hay không hoặc khi nào. Chúng tôi có công cụ này, bạn cũng đã nhắc đến nó, đó là TPI. Ở đây có một số vùng xám, còn tôi sẽ không phỏng đoán về tất cả các khả năng có thể xảy ra trong vùng xám. Nhưng công cụ này thực sự tồn tại, nếu tình hình phát triển không hợp lý, chúng tôi có sẵn công cụ để ứng phó.”

Tuy nhiên, tình hình hiện tại dường như chưa đáp ứng đủ điều kiện để kích hoạt công cụ này, vì nhà đầu tư ít nhất ở một mức độ nào đó đang phản ứng với bế tắc chính trị liên quan đến vấn đề ngân sách của Pháp. Moulin cũng cảnh báo rằng Ngân hàng Trung ương châu Âu không phải là nơi "giải quyết các vấn đề tài khóa của các quốc gia".

Wunsch cho biết: “Ở một mức độ nhất định, có một số áp lực thị trường thậm chí còn đang hỗ trợ bởi vì chính phủ có thể nói với cử tri, 'nhìn xem, nếu chúng ta không làm vậy thì chúng ta sẽ phải đối mặt với chi phí lãi suất nợ cao hơn.'" Ông bổ sung: “Nhưng chúng ta đều biết xét về khía cạnh chính trị, việc cắt giảm thâm hụt không phải là điều dễ dàng, và đó chính là thực tế.”