DoorDash (DASH.US) vượt qua Nasdaq trong làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ! Chính thức công bố mua lại Instacart với giá 17 tỷ USD, giá trị được định giá lại nhờ giao hàng siêu thị và quảng cáo bán lẻ?

Thông tin từ ứng dụng tài chính thông minh Việt Nam (Tài chính thông minh APP), DoorDash (DASH.US), đơn vị dẫn đầu trong lĩnh vực giao đồ ăn tại Mỹ, đã chính thức thông báo kế hoạch mua lại Instacart với giá khoảng 17 tỷ USD. Điều đáng chú ý khiến thị trường cần định giá lại và cân nhắc, chính là cổng người dùng được hình thành từ dịch vụ giao đồ ăn cùng mạng lưới giao hàng trực tuyến, hứa hẹn sẽ kết nối sâu hơn các hoạt động mua sắm trực tuyến tại nhà, quảng cáo bán lẻ online và offline cũng như hệ sinh thái dịch vụ số hóa cho doanh nghiệp. Báo cáo nghiên cứu mới nhất của Morgan Stanley với tiêu đề “DoorDash + Instacart: Tác động đối với các nhà bán lẻ” cho thấy, việc hai nền tảng lớn tích hợp hoàn toàn có thể tăng cường năng lực cạnh tranh tổng hợp và quyền đàm phán về kinh tế giao hàng, tiếp cận người tiêu dùng và chuyển đổi quảng cáo bán lẻ thành doanh thu, trong đó những nhà bán lẻ thực phẩm không sở hữu mạng lưới giao hàng riêng sẽ phải đối mặt với áp lực về quyền đàm phán ngày càng rõ ràng; những tên tuổi như Walmart, Target với Spark và Shipt sẽ có sức chống đỡ tốt hơn.

Ngay trong ngày công bố thương vụ mua lại cùng báo cáo tài chính và triển vọng tương lai (29/10), giá cổ phiếu DoorDash tăng mạnh 5,61% ngay cả khi các mã công nghệ Mỹ đồng loạt giảm, trong khi chỉ số Nasdaq 100 giảm 1,38%; tính từ ngày 23 đến 30/10, DoorDash chỉ giảm nhẹ 0,22% trong tuần, vượt trội khoảng 1,76 điểm phần trăm so với chỉ số Nasdaq 100 – vốn được xem là “thước đo xu hướng công nghệ toàn cầu”. Sự kiên cường này phản ánh kỳ vọng thị trường về khả năng mở rộng mạnh mẽ hoạt động số hóa bán lẻ của thực thể hợp nhất và sự phối hợp hiệu quả từ hoạt động M&A.

Khi DoorDash công bố báo cáo tài chính vào tuần trước và xác nhận thương vụ mua lại trong cuộc họp kết quả kinh doanh, thương vụ trọng điểm này đã chuyển từ cuộc đấu giá tiềm năng sang thỏa thuận chính thức: Instacart từng tiếp xúc với DoorDash và Uber, cuối cùng DoorDash công bố giao dịch ngày 29/10 với giá danh nghĩa 65 USD mỗi cổ phiếu, cao hơn 26% so với giá đóng cửa ngày 22/10 – trước khi có tin đồn; ít nhất 75% tổng giá trị là tiền mặt, cổ phiếu không quá 25%. Dự kiến thương vụ hoàn tất vào cuối năm 2027 hoặc nửa đầu 2028, hiện cả hai bên vẫn hoạt động độc lập. DoorDash kỳ vọng sẽ thông qua hợp nhất lần này để mở rộng mảng siêu thị và nâng cao vị thế trong cạnh tranh dài hạn với Amazon, Walmart về chi tiêu gia đình bền vững toàn nước Mỹ.

Báo cáo của Morgan Stanley với tiêu đề “DoorDash + Instacart: Tác động đối với các nhà bán lẻ” tập trung vào việc phân bố lại quyền đàm phán ở “chặng cuối cùng”: trong số 35 nhà bán lẻ được khảo sát, DoorDash và Instacart cung cấp dịch vụ cho lần lượt 21 và 19 nhà bán lẻ, tỷ lệ phủ sóng là 60% và 54,3%; Uber phủ 16 nhà, các bên thứ ba khác phủ 10 nhà, chỉ có 8 nhà sở hữu năng lực tự thực hiện đơn hàng.

Các chuyên gia Morgan Stanley nhấn mạnh, việc tích hợp hai nền tảng lớn có thể tăng cường quyền đàm phán về kinh tế giao hàng, tiếp cận khách hàng và chuyển đổi quảng cáo bán lẻ thành doanh thu, trong đó nguy cơ lớn nhất đối với các nhà bán lẻ thực phẩm thiếu mạng lưới giao hàng riêng – tức khả năng DoorDash và Instacart hợp nhất sẽ tăng sức ép trong đàm phán giá cước, tiếp cận người tiêu dùng và chia sẻ doanh thu quảng cáo bán lẻ. Những nhà bán lẻ thực phẩm thiếu mạng lưới giao hàng riêng sẽ chịu áp lực lớn hơn; các chuyên gia Morgan Stanley bổ sung rằng Walmart và Target với Spark và Shipt sẽ chống chịu được tác động này tốt hơn. Báo cáo kết luận: Tầm quan trọng của quy mô và tích hợp theo chiều dọc gia tăng, sự tập trung nền tảng có thể mở rộng khoảng cách cạnh tranh giữa các nhà bán lẻ.

Từ cổng giao đồ ăn mở rộng đến mua sắm gia đình: DoorDash mua được chuỗi lợi nhuận đầy đủ hơn

DoorDash đã phát triển thành nền tảng thương mại địa phương phủ sóng lĩnh vực nhà hàng, siêu thị và bán lẻ khác tại hơn 40 quốc gia qua các thương hiệu DoorDash, Wolt, Deliveroo, đồng thời cung cấp dịch vụ giao hàng, phần mềm và quảng cáo cho doanh nghiệp. Instacart tập trung vào siêu thị điện tử tại Mỹ, Canada, kết nối hơn 2.200 nhãn hàng bán lẻ, gần 100.000 cửa hàng với các mảng kinh doanh như nền tảng mua sắm tiêu dùng, nền tảng công nghệ Enterprise và mảng quảng cáo.

Các chuyên gia Morgan Stanley trong báo cáo nghiên cứu nhận định, sự bổ trợ giữa hai bên nằm ở: DoorDash thành thạo tiêu dùng nhanh, phân phối theo lịch trình, Instacart tích lũy kinh nghiệm về mua sắm gia đình tập trung, danh mục sản phẩm, nhận hàng tại cửa hàng, thay thế khi hết hàng, và hệ sinh thái thương mại điện tử siêu thị mạnh mẽ. Nếu tích hợp thành công, DoorDash có thể đón đầu nhu cầu tiêu dùng mới từ các mối quan hệ khách hàng hiện hữu, đồng thời mở rộng dịch vụ doanh nghiệp từ “giao hàng tới nhà” sang “hỗ trợ doanh nghiệp tăng tốc bán hàng trực tuyến”. Ngoài dịch vụ giao đồ ăn, DoorDash hiện cung cấp dịch vụ giao hàng tận nhà cho thực phẩm tươi sống, hàng thiết yếu. Nếu thương vụ hợp nhất hoàn thành, DoorDash sẽ tích hợp sâu hơn khả năng chọn lựa sản phẩm, nhận hàng và thay thế khi hết hàng của Instacart, củng cố hệ sinh thái thương mại điện tử mạnh mẽ từ đặt món ăn tới mua sắm siêu thị tại gia: “đặt hàng trực tuyến - nhận hàng tại cửa hàng - giao tận nhà”.

Nếu việc mua lại và tích hợp diễn ra thuận lợi, mở rộng dịch vụ siêu thị và doanh nghiệp kỳ vọng nâng cao hiệu quả thực hiện đơn hàng và năng lực chuyển đổi quảng cáo thành doanh thu, cải thiện triển vọng doanh thu và lợi nhuận của DoorDash - dự báo này cải thiện nền tảng DoorDash qua hai hướng. Thứ nhất, gia tăng số lượng đơn hàng trong cùng khu vực ở các khung thời gian khác nhau giúp tối ưu hóa hiệu suất nhân viên giao hàng, giảm chi phí thực hiện đơn và quản lý hàng tồn kho; thông tin hàng hóa và tồn kho chính xác hơn giảm việc hết hàng, hoàn tiền hay giao lại. Thứ hai, hành vi mua sắm chuyên sâu từ gia đình cho phép nâng cao khả năng ghép quảng cáo và đo lường hiệu quả dựa trên hợp đồng và quyền dùng dữ liệu, mở rộng tiềm năng nhận ngân sách thương hiệu.

Doanh thu quảng cáo và khoản khác quý III của Instacart đạt 331 triệu USD, tăng 23% so với cùng kỳ, chiếm khoảng 30,2% tổng doanh thu – cho thấy giá trị chuyển đổi ngoài doanh thu từ giao dịch. Ban lãnh đạo DoorDash dự báo năm thứ ba sau khi bàn giao sẽ ghi nhận khoảng 500 triệu USD lợi nhuận thuần hợp lực hàng năm, tuy nhiên năm đầu sẽ đầu tư vượt tổng lợi nhuận hợp lực, đến năm thứ hai mới ghi nhận lợi nhuận hợp lực dương. Vì vậy, nâng giá trị định giá có thể cần trải qua quá trình “cải thiện hiệu suất giao hàng - tái đầu tư dịch vụ - tăng trưởng đơn hàng và quảng cáo - giải phóng lợi nhuận ròng”.

Nền tảng hợp nhất mạnh lên, ai giữ lợi nhuận? Morgan Stanley tập trung phân tích quyền tự chủ thực hiện đơn của các nhà bán lẻ

Các nhà bán lẻ thực phẩm là bên hưởng lợi trực tiếp từ lần tích hợp này. Morgan Stanley chỉ ra rằng Costco (tiếng Việt: “Khách hàng đầu tiên”), Kroger, Albertsons, BJ’s và Grocery Outlet đều sử dụng song song DoorDash và Instacart. Sự tăng trưởng thương mại điện tử thực phẩm và mở rộng quảng cáo bán lẻ mở ra tiềm năng doanh thu mới, song việc tự xây dựng mạng lưới giao hàng diện rộng lại đòi hỏi chi phí và tổ chức phức tạp.

Tuy nhiên, các chuyên gia từ Morgan Stanley nhấn mạnh, sau khi hai đối tác lớn hợp nhất, các nhà bán lẻ Mỹ có thể nhận được dịch vụ công nghệ và thực hiện đơn tốt hơn, nhưng cũng giảm bớt quyền đàm phán và lựa chọn chuyển đổi nền tảng. Điều cần theo dõi là số lợi nhuận thực tế mà nhà bán lẻ nhận được sau khi trừ phí nền tảng, chi phí nhận hàng và giao hàng, cùng với phân chia nguồn thu quảng cáo, quyền thành viên và khả năng tiếp cận khách hàng.

Điều này giải thích vì sao Morgan Stanley lại vẫn lạc quan về Walmart và Target dưới kỳ vọng hiệu ứng hợp lực mạnh giữa DoorDash và Instacart: Spark của Walmart, Shipt của Target giúp hai ông lớn này giữ được nhiều quyền lựa chọn giữa tự thực hiện đơn và hợp tác với bên thứ ba, qua đó kiểm soát chất lượng dịch vụ và giá thành đơn hàng tốt hơn. Việc tích hợp nền tảng có thể tăng sức mạnh DoorDash nhưng cũng nâng giá trị chiến lược của mạng lưới tự thực hiện của nhà bán lẻ, đồng thời mở ra hai hướng đi. Phụ lục báo cáo của Morgan Stanley ghi nhận cả Walmart và Target đều được đánh giá “tăng tỷ trọng”, với một tên tuổi Mỹ khác là Costco (khách hàng đầu tiên) cũng “tăng tỷ trọng”; tuy nhiên Costco vẫn thuộc nhóm quan sát hợp tác song nền tảng – vì đồng thời sử dụng DoorDash và Instacart nên có khả năng chịu ảnh hưởng từ thay đổi quan hệ đàm phán sau tích hợp. Quan điểm tổng thể của Morgan Stanley về ngành bán lẻ và thương mại điện tử vẫn là “phù hợp với thị trường”.

Dự báo tăng trưởng hợp lực và báo cáo tài chính củng cố sức mạnh giá cổ phiếu DoorDash, tranh luận tại phố Wall là tốc độ hiện thực hóa hợp lực

Gần đây, giá cổ phiếu DoorDash vượt trội nhóm công nghệ nhờ dữ liệu hoạt động vững chắc. Doanh thu quý III đạt 4,616 tỷ USD, tăng 34% so với cùng kỳ, cao hơn kỳ vọng FactSet là 4,56 tỷ USD; lợi nhuận pha loãng mỗi cổ phiếu 1,06 USD, cao hơn 0,55 USD năm trước và kỳ vọng khoảng 0,81 USD. Tổng giá trị các đơn hàng trên nền tảng là 33,941 tỷ USD, tăng 36% so với cùng kỳ, loại trừ ảnh hưởng hợp nhất Deliveroo vẫn tăng trưởng 23%; lợi nhuận thuộc về cổ đông mẹ đạt 466 triệu USD, tăng 91%, dòng tiền tự do là 787 triệu USD, tăng 9% so với cùng kỳ.

Đặc biệt, tăng trưởng tổng giá trị đơn hàng nhà hàng tại Mỹ vẫn tiếp tục cải thiện, tốc độ tăng trưởng của mảng siêu thị và bán lẻ còn gấp đôi nhà hàng, đủ minh chứng cho nhà đầu tư về thương vụ mua lại dựa trên nền tảng tăng trưởng liên tục. Hướng dẫn tổng giá trị đơn hàng quý IV sẽ đạt 35,4 – 36,4 tỷ USD, EBITDA điều chỉnh đạt 900 – 1,100 triệu USD. Thực tế kinh doanh và mở rộng mảng siêu thị tạo thành lời giải hợp lý cho sức mạnh chống giảm giá của DoorDash, tuy nhiên chỉ xét diễn biến cổ phiếu thì chưa đủ chứng minh rằng nguồn vốn toàn cầu đã chuyển hướng khỏi chủ đề giao dịch AI sang nền tảng tiêu dùng địa phương.

Sau khi công bố thương vụ, các chuyên gia phố Wall đánh giá tích cực tập trung vào tính bổ trợ giữa mảng kinh doanh, nhưng điều chỉnh mục tiêu giá không đồng nhất. Tính theo giá đóng cửa ngày 30/10 là 178,99 USD, Wedbush nâng DoorDash từ “trung lập” lên “vượt thị trường”, mục tiêu giá từ 220 USD lên 230 USD, tương đương tiềm năng tăng 28,5%; Needham giữ “mua” nhưng điều chỉnh mục tiêu giá từ 265 USD xuống 235 USD, tương đương 31,3%. Needham cho rằng thương vụ có giá trị chiến lược và tài chính, nền tảng công nghệ DoorDash tái cơ cấu giúp hợp nhất và hiện thực hóa hợp lực, song thách thức lớn nhất vẫn là phê duyệt từ cơ quan quản lý.

Các tổ chức thận trọng hơn chú trọng đến khoảng thời gian giữa đầu tư và hiệu quả. UBS giữ “trung lập”, mục tiêu giá giảm từ 225 USD xuống 213 USD, tương đương tiềm năng tăng 19,0%, đồng thời giảm dự báo EBITDA điều chỉnh cho năm 2027, 2028 lần lượt 2% và 6%, đưa rủi ro biên lợi nhuận, hợp nhất và quy định vào định giá; Wells Fargo giữ “tỷ trọng bằng”, mục tiêu giá giảm từ 230 USD xuống 200 USD, tương đương 11,7%, dù mảng nhà hàng mạnh thúc đẩy họ điều chỉnh dự báo tổng giá trị đơn hàng và EBITDA năm 2027 lên nhẹ. Đối với nhà đầu tư, cơ hội DoorDash được định giá lại cuối cùng phụ thuộc vào liệu thương vụ mua lại có hoàn tất dưới áp lực chống độc quyền, mạng lưới đơn hàng quy mô lớn hơn có tiếp tục giảm chi phí thực hiện đơn, tăng khả năng chuyển đổi quảng cáo thành doanh thu, và sau khi tái đầu tư cùng chi phí mua lại có duy trì dòng tiền tăng trưởng và lợi nhuận mạnh mẽ hay không.