Trò chơi lãi suất và cơ hội tài sản dưới áp lực ba mặt của lạm phát, việc làm và tài chính ở Mỹ

Trang Web Hội Thông ngày 2 tháng 11 đưa tin—— Toàn cảnh kinh tế Mỹ hiện nay

Hiện tại, kinh tế Mỹ đang bị kéo giữa các tín hiệu đối lập: lạm phát năng lượng và lây lan do giá dầu cao từ căng thẳng địa chính trị Trung Đông, thâm hụt ngân sách, thiếu hụt nguồn cung lao động đều gây ra khó khăn, lợi nhuận doanh nghiệp được hưởng lợi từ chi tiêu vốn AI duy trì tăng trưởng mạnh, quyết định tăng lãi suất của Fed và chuyển hướng chính sách từ bầu cử giữa kỳ lại tạo ra nhiều bất ổn cho thị trường quyền và định giá tài sản.

Bài viết này tổng hợp các thông tin gần đây, cố gắng phác họa cho độc giả bức tranh tổng thể của thị trường vốn Mỹ hiện tại.

Các yếu tố cơ bản đan xen: Nhà ở, lạm phát và bài toán dầu giá cao lâu dài

Các tín hiệu nội tại của kinh tế Mỹ lẫn lộn tốt xấu, mâu thuẫn mang tính cấu trúc vẫn dai dẳng.

Áp lực lạm phát chưa hoàn toàn tan biến, giá năng lượng là yếu tố gây nhiễu quan trọng, thị trường kỳ vọng tình hình Trung Đông sẽ dịu lại, kéo thấp giá dầu, giảm tính dai dẳng của lạm phát.

Thị trường nhà ở là vấn đề lâu dài: quy hoạch chặt chẽ, quy trình phê duyệt kéo dài kìm hãm nguồn cung nhà mới, lượng lớn cư dân tập trung ở vài thành phố có chi phí cao, liên tục đẩy ngưỡng mua nhà lên cao.

Quan niệm thị trường cũng đang đổi thay, nhiều ý kiến cho rằng mua nhà không phải lựa chọn duy nhất, trong môi trường giá nhà cao, thuê nhà đôi khi là quyết định tài chính hợp lý hơn.

Đồng thời, thị trường cũng xuất hiện tiếng nói thay đổi chính sách, mong tăng mức miễn thuế với lãi vốn từ nhà ở tự ở nhằm giảm gánh nặng thuế cho các gia đình thay đổi tài sản nhà.

Nguy cơ tiềm ẩn trong việc làm: Dilemma của Fed đang dần lộ diện

Chủ tịch Fed Walsh vừa tuyên bố thời gian gần đây việc làm cơ bản ổn định, tỷ lệ thất nghiệp duy trì ở mức thấp, số người đăng ký xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu ở mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ.

Tuy nhiên, đằng sau bề mặt sáng sủa đó, động lực tăng trưởng nội tại đang suy yếu.

Năm nay bình quân mỗi tháng chỉ tăng thêm 68.000 việc làm phi nông nghiệp, dự đoán tháng 10 chỉ tăng thêm 55.000 việc làm, tỷ lệ thất nghiệp duy trì ở mức 4,2%.

Thu hẹp nguồn cung lao động là căn nguyên chính, chính sách nhập cư bị thắt chặt và dân số già cùng làm giảm lượng cung lao động.

Dù tổng quy mô sa thải không cao, nhưng khó khăn tái nghề của người thất nghiệp ngày càng tăng, tỷ lệ người thất nghiệp lâu dài liên tục tăng.

Sự phân hóa ngành rõ rệt, các ngành từng ổn định thu hút việc làm như y tế và cứu trợ xã hội tuyển dụng giảm rõ rệt; chỉ có xây dựng, sản xuất, các vị trí liên quan đến trung tâm dữ liệu phục hồi nhẹ.

Điều này tạo ra bài toán khó cho Fed: tăng lãi suất có thể kìm hãm lạm phát, nhưng chi phí tài chính cao lại làm giảm khả năng tiếp nhận việc làm vốn đã yếu.

Chính sách như thao tác tinh vi, vừa phải kiềm chế lạm phát, vừa không để việc làm suy yếu rõ rệt.

Lãi suất trái phiếu chính phủ Mỹ biến động mạnh, kỳ vọng tăng lãi suất vẫn chưa rõ ràng

Kỳ vọng lãi suất là đường chủ đạo trong định giá mọi loại tài sản.

Cuộc họp chính sách tháng 10 của Fed giữ nguyên lãi suất quỹ liên bang ở mức 3,75%-4,00%, tuy nhiên lạm phát vẫn còn cách mục tiêu 2%, thị trường tương lai định giá khả năng tăng lãi suất thêm 25 điểm phần trăm vào tháng 12 là 75%.

Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm đầu tháng 10 từng tăng vọt lên 5,36%, đạt mức cao nhất trong 24 năm, sau đó giảm về dưới 5%, sự định giá lại nhanh của lợi suất gây chấn động cho toàn thị trường tài sản.

Đa số các quản lý quỹ được khảo sát cho rằng cuối năm nay lãi suất có khả năng cao nằm trong khoảng 4%-4,25%, hơn một nửa tổ chức nhận định mức lãi suất hiện tại tương đối phù hợp.

Trong cơ cấu cố định thu nhập, sau nhiều năm thị trường đi xuống, vốn bắt đầu ưu tiên các sản phẩm kỳ hạn ngắn, tập trung vào trái phiếu quanh kỳ hạn 3 năm, vừa kiểm soát rủi ro kỳ hạn vừa tận dụng lợi suất vé.

Bầu cử giữa kỳ có thể đổi chính sách: Thuế quan, tài chính đối mặt biến số

Điều tra tổ chức lần này cho thấy, 84% nhà đầu tư được khảo sát dự đoán Đảng Dân Chủ sẽ kiểm soát Quốc hội, cùng lúc 2/3 người được hỏi cho rằng Đảng Cộng hòa giữ vững Thượng viện, cuối cùng tạo ra hình thái Quốc hội phân chia quyền lực.

Về thương mại có một điểm mấu chốt: quyền lập pháp về thuế quan thuộc Quốc hội, quyền về thuế quan của Tổng thống có thể bị Quốc hội tước bỏ. Nếu Đảng Dân Chủ thắng lớn, Quốc hội có khả năng xóa bỏ các thuế quan hiện tại.

Thị trường đánh giá chính sách tài khóa hiện tại ở mức thấp, chỉ 5% tổ chức chấm chính sách tài khóa của chính phủ hiện tại đạt điểm A, 60% chấm điểm D hoặc F. Chi tiêu tài khóa không kiểm soát, chính sách thuế quan được nhiều nhà đầu tư đánh giá là yếu tố chủ đạo đẩy lợi suất trái phiếu dài hạn của Mỹ lên cao.

Gió AI đổi chiều: Cơn sốt năng lực tính toán lắng xuống, bài toán thực hóa lợi nhuận trở thành trọng tâm

Động lực lõi của đợt tăng giá cổ phiếu Mỹ này chính là chu kỳ chi tiêu vốn cho AI, nhưng trong các tổ chức bắt đầu xuất hiện chia rẽ rõ rệt.

Phe mua cho rằng, ChatGPT từ khi có mặt đến nay mới chỉ 4 năm, so với chu kỳ đầu tư vốn Internet kéo dài đến 8 năm ở thập niên 90, chu kỳ tăng AI vẫn ở giai đoạn đầu.

Dữ liệu FactSet cho thấy EPS của S&P 500 năm nay dự kiến sẽ tăng mạnh 34,4%, năm 2027 tiếp tục tăng 16%, lợi nhuận mạnh hỗ trợ thị trường.

Phe bán liên tục cảnh báo rủi ro tập trung: vốn quá tập trung vào một đường AI, mô hình Nvidia hỗ trợ tín dụng cho khách hàng mua chip được so sánh với mô hình tài trợ nhà cung cấp chu kì của bong bóng Internet.

Dữ liệu khảo sát có tính tham chiếu cao: chỉ 37% tổ chức tin rằng đầu tư hạ tầng AI trong 24 tháng tới có thể tạo ra lợi nhuận dương, 32% cho rằng không sinh lợi nhuận.

Thị trường đã thu hẹp mức ưu ái với đường năng lực tính toán, không còn theo đuổi mù quáng mở rộng năng lực như trước.

Nhiều vốn chọn các chỉ số rộng như VOO, nhờ phân tán rủi ro từng cổ phiếu AI bị khủng hoảng, tránh rủi ro tập trung vào từng cổ phiếu năng lực tính toán.

Tỷ lệ quản lý quỹ dự đoán thị trường cổ phiếu Mỹ sẽ tăng trong 12 tháng tới giảm xuống 50%, ở khảo sát mùa xuân là 54%; tỷ lệ phe bán tăng lên 24%, ý kiến trung lập là 26%.

Về định giá, S&P 500 có PE dự kiến năm 2027 là 18,4 lần, thấp hơn trung bình 5 năm, phe mua cho rằng lợi nhuận không sụp đổ thì định giá không đắt; nhưng vẫn có 40% tổ chức cho rằng thị trường bị định giá quá cao, chỉ 10% cho là thấp.

Về lĩnh vực, công nghệ thông tin và y tế là hướng được ưa chuộng nhất, nhưng công nghệ cũng là lĩnh vực nhiều vốn muốn tránh.

Về phân bổ toàn cầu, gần một nửa tổ chức tin thị trường cổ phiếu Mỹ sẽ vượt các thị trường quốc tế trong năm tới, nhưng 71% vẫn kỳ vọng cổ phiếu ngoài Mỹ, 38% dự định tăng vị trí quốc tế, ngân hàng châu Âu được ưa chuộng nhất;

Các thị trường mới nổi nhìn chung vẫn cẩn trọng, môi trường đồng USD mạnh và trái phiếu Mỹ kỳ hạn dài cao không thuận lợi.

Một chi tiết đáng chú ý khác: năm nay chỉ có 51% nhà đầu tư chuyên nghiệp vượt S&P 500, tình trạng tập trung ngành công nghệ cộng biến động vĩ mô mạnh làm tăng đáng kể độ khó của quản lý chủ động.

Đường dây theo dõi trọng tâm thị trường trong thời gian tới

Trước tiên là giá dầu và vấn đề lạm phát, đây là chỉ dấu quan trọng ảnh hưởng lãi suất, khẩu vị rủi ro đầu tư, và định giá.

Sau đó là dữ liệu việc làm phi nông nghiệp tháng 10 sẽ công bố ngày 6/11, kiểm chứng liệu lãi suất cao có tiếp tục làm giảm việc làm, cùng với lạm phát quyết định lãi suất trung tính và hướng điều chỉnh lãi suất của Fed, có thể chú ý tới lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 2 năm, chỉ báo sớm cho quyết định lãi suất, đồng thời chuyển động của lợi suất trái phiếu kỳ hạn dài quyết định trung tâm định giá cổ phiếu tăng trưởng.

Kết quả bầu cử giữa kỳ sẽ được công bố sau đó, có thể khoảng 2 ngày hoặc có thể muộn hơn, hiện kịch bản cơ bản là Trump mất Hạ viện, giữ Thượng viện, và sau đó có khả năng Nhà Trắng lại đối mặt với rủi ro đóng cửa vào khoảng ngày 11/12, đạo luật cấp ngân sách tạm thời (CR) hiện tại có hiệu lực từ ngày 2/9 sẽ duy trì nguồn vốn liên bang đến ngày 11/12/2026

Tiếp theo là chi tiêu vốn và thực hiện dòng tiền của các doanh nghiệp AI, cùng với báo cáo lợi nhuận quý III dày đặc để kiểm chứng đầu tư AI có chuyển hóa thành lợi nhuận thực hay không, quyết định trend tập trung ngành công nghệ có tiếp tục hay không;

Nếu lực bán AI giảm, thanh khoản thị trường ổn định thì giá vàng có thể theo dõi biến động của giá dầu, lạm phát Mỹ và tình trạng thị trường lao động, xem liệu giá vàng có cơ hội xuất hiện điểm đảo chiều hay không.