Ai là nghị sĩ Đảng Dân chủ đã kêu gọi "cấm AI siêu mạnh", dẫn đến sự sụp đổ của thị trường chứng khoán Mỹ?

Ngày 4 tháng 11, vào ngày thứ hai sau khi kết quả bầu cử giữa kỳ được công bố, nữ nghị sĩ khu vực bầu cử số 3 bang Arizona, Yassamin Ansari, đã đăng một đoạn trạng thái trên X chỉ chưa đầy 100 từ. Bài đăng ngắn này lan truyền nhanh chóng trong một ngày, chỉ vì cô ấy đã nói một câu: "Cấm siêu trí tuệ nhân tạo".

Ngày 5 tháng 11, thị trường chứng khoán Mỹ trải qua một ngày tồi tệ nhất kể từ sau đại dịch, với tổng giá trị thị trường bốc hơi khoảng 3,2 nghìn tỷ đô la Mỹ; siêu chu kỳ tăng giá kéo dài bốn năm tập trung vào AI đã chứng kiến một đợt bán tháo quy mô lớn mang tính sử thi vào ngày 5 tháng 11. Các giao dịch đông đúc nhất trong vài năm qua như trung tâm dữ liệu, sức mạnh tính toán và điện cũng đồng loạt bị giải chấp.

Cảm xúc chung rất rõ ràng: Đảng Dân chủ muốn hạn chế các trung tâm dữ liệu, tức là gần như muốn cấm AI. Nhưng điểm khởi đầu lan truyền cảm xúc lại được chỉ ra là câu nói "Cấm siêu trí tuệ nhân tạo" của cô ấy.

Tất nhiên chúng ta không thể hoàn toàn nói việc thị trường bốc hơi 3,2 nghìn tỷ đô la Mỹ là do câu nói của nghị sĩ này, nhưng thời điểm cô ấy nói câu đó, cũng như việc nó trở thành chất xúc tác cho luồng cảm xúc tiêu cực, lại có mối liên hệ vô cùng quan trọng với sự sụp đổ của thị trường chứng khoán Mỹ. Tại sao câu nói này lại có sức ảnh hưởng lớn đến vậy.

Người đăng bài là ai

Ansari sinh ngày 7 tháng 4 năm 1992 tại Seattle, năm nay 34 tuổi.

Cô học ngành Quan hệ Quốc tế ở Stanford và tốt nghiệp năm 2014 với bằng danh dự. Sau đó, cô nhận học bổng Gates Cambridge và hoàn thành bằng Thạc sĩ MPhil về Quan hệ Quốc tế và Chính trị tại St. John's College, Cambridge. Từ năm 2014 đến 2021, cô làm cố vấn khí hậu tại Văn phòng Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc, từng làm việc dưới quyền Ban Ki-moon và António Guterres, tham gia các công việc liên quan đến Hiệp định Paris. Năm 2021, cô được bầu vào Hội đồng thành phố Phoenix, từng làm Phó Thị trưởng từ 2023 đến 2024. Năm 2024, cô kế nhiệm Ruben Gallego - người tranh cử Thượng viện - trở thành nghị sĩ, sẽ tuyên thệ nhậm chức vào tháng 1 năm 2025, bước vào nhiệm kỳ Quốc hội thứ 119.

Trong Quốc hội khóa 119, cô được báo chí ghi nhận là nữ nghị sĩ trẻ nhất, đồng thời là nữ nghị sĩ gốc Iran đầu tiên thuộc Đảng Dân chủ. Định hướng chính trị là cánh tả tiến bộ, tập trung chủ đề về khí hậu.

Tính đến cuối tháng 10, cô là người đứng tên chính của 33 dự luật, nhưng chỉ một dự luật thực sự trở thành luật: Đạo luật "Billion Dollar Boondoggle Act" hợp tác lưỡng đảng, yêu cầu Văn phòng Quản lý và Ngân sách Nhà Trắng báo cáo với Quốc hội hàng năm về các dự án liên bang vượt chi hoặc trì hoãn nghiêm trọng. Dự luật này đã được Hạ viện thông qua vào tháng 7, Thượng viện thông qua vào tháng 9 và do Trump ký. Đây là dự luật đầu tiên do cô đứng tên chính trở thành luật, nội dung về minh bạch chính phủ, không liên quan đến AI.

Về chủ đề AI, hành động mang tính chỉ đạo thực sự của cô là đứng đầu hơn 40 nghị sĩ cùng ký thư yêu cầu Trump thúc đẩy đàm phán về quy tắc toàn cầu cho AI, đối thoại với các đối tác. Lá thư này không có giá trị pháp lý.

Vì vậy, xét về mặt ảnh hưởng trong quản lý AI, từ lý lịch của cô có thể thấy vị nghị sĩ này không có ảnh hưởng lớn.

Hơn nữa, câu trả lời "Cấm siêu trí tuệ nhân tạo" cũng không phải là ý tưởng do cô đề xuất đầu tiên.

Tháng 9 là dự luật, tháng 11 là cảm xúc

Ngày 23 tháng 9, Thượng nghị sĩ Sanders đã trình lên Thượng viện dự luật "Cấm siêu trí tuệ nhân tạo" (S. 5493). Ngày hôm sau, Hạ nghị sĩ Greg Casar trình lên Hạ viện phiên bản tương ứng (H.R. 10538).

Vào tháng 9, cả hai viện vẫn nằm trong tay Đảng Cộng hòa. Cơ hội để dự luật này - do nghị sĩ Đảng Dân chủ đề xuất - được thông qua là rất thấp.

Nhưng ngày 4 tháng 11 thì lại khác. Đảng Dân chủ vừa giành được cả Thượng viện lẫn Hạ viện, nghị trình của Quốc hội mới trở thành tâm điểm chú ý. Nhiều người đặt cùng một câu hỏi: Sau khi Quốc hội mới họp vào tháng 1 năm sau, Đảng Dân chủ sẽ làm gì đầu tiên?

Nữ nghị sĩ này trong bài đăng đã đưa ra câu trả lời của riêng mình: Ngày đầu tiên nắm quyền, Đảng Dân chủ nên tạm dừng phát triển AI tiên tiến, quản lý "ngành công nghiệp mất kiểm soát" như cô nói, và cấm siêu trí tuệ nhân tạo.

Đối với cảm xúc thị trường, chênh lệch đó đã là quá lớn rồi.