Bu altkoinlər 2026-cı ilə qədər tamamilə ölü olacaq: Vitalik Buterin xəbərdarlıq etmişdi

Our Crypto Talk tərəfindən dərc olunan ətraflı təhlil göstərir ki, 2023–2024-cü illərin ən iddialı trendlərindən biri olan mərkəzsiz sosial media (SocialFi) 2026-cı ilə qədər faktiki olaraq sona çatıb.

Təhlilə görə, SocialFi platformalarının əksəriyyəti ya tamamilə tərk edilib, ya da alınaraq funksional olaraq əhəmiyyətini itirib. Sektora aid olan tokenlərin çoxu dəyərinin 90%-dən çoxunu itirib, bəzi layihələrdə bu itki 99%-ə qədər çatıb. Nümunə kimi göstərilən altkoinlərə FRIEND, DEGEN, CYBER, RLY və DESO daxildir.

Our Crypto Talk-ın qeyd etdiyinə görə, SocialFi ekosisteminə qatılanların böyük hissəsi həqiqi ictimai ehtiyacdan deyil, spekulyativ kapital, botlar vasitəsilə mükafat toplama və qısamüddətli ticarət motivasiyası ilə hərəkət edirdi. Təşviqlər azaldıqda, istifadəçilər səssizcə platformaları tərk etdilər. Təhlildə bu vəziyyət “istifadə” ilə “maliyyə fəaliyyəti” arasındakı aydın fərq kimi şərh edilir.

Təhlil əlavə edir ki, SocialFi nəzəri olaraq çox cəlbedici bir ideya kimi görünür: reklam əvəzinə birbaşa dəyər ötürülməsi, platformalar əvəzinə istifadəçiyə məxsus sosial qrafiklər və məzmun yaradıcıları üçün birbaşa gəlir əldə etmək imkanı. Lakin, praktikada isə, söhbətlər sadəcə balans hesabatının maddəsinə çevrilir və sosial qarşılıqlı münasibətlər kommersiya alətinə endirilir.

Our Crypto Talk vəziyyəti belə qiymətləndirib: “Yüz milyonlarla dollar toplanıldı, tokenlər 99% dəyər itirdi, axınlar azaldı və icmalar sağollaşmadan dağıldı.”

Təhlilin əsas məqamı ondan ibarətdir ki, SocialFi kritik fərziyyə üzərində qurulub: sosial qarşılıqlı əlaqəyə pul əlavə etməyin davranışları yaxşılaşdıracağı düşüncəsi. Our Crypto Talk-a görə, bu fərziyyə demək olar ki, həmişə əks təsir göstərib. Pul stimulları dəyişdi; stimullar davranışı dəyişdi; davranış isə mədəniyyəti dəyişdirdi. Sosial şəbəkələrin dağılmasının səbəbi istifadəçilərin kifayət qədər qazanc əldə etməməsi deyil, qarşılıqlı əlaqənin insani xüsusiyyətini itirməsi olub.

Qeyd olunur ki, SocialFi platformalarının ilk nəsli dizaynlarda “insanların” maliyyələşdirilməsinə üstünlük verirdi; giriş tokenləri, məzmun yaradıcısına məxsus koinlər və profil əsaslı aktivlər sosial məkanları birbaşa bazarlara çevirirdi. Bu nöqtədə “kim pump olunacaq?” sualı məzmun keyfiyyəti və ya münasibətlərin qurulması ehtiyacını əvəz etdi.

Təhlildə xüsusi vurğulanan məqamlardan biri də odur ki, SocialFi-yə ən sərt tənqid “ayının bazar şərhçisi”ndən deyil, Ethereum-un həmtəsisçilərindən biri olan Vitalik Buterin-dən gəlib. 2026-cı ilin əvvəlində Buterin daha çox token əvəzinə “mərkəzsiz sosial şəbəkələrə qayıdış” çağırışı edib.

Buterin-in yanaşması iddia edir ki, daha yaxşı cəmiyyət üçün qısa müddətli iştirak göstəricilərindən daha çox uzunmüddətli istifadəçi maraqlarını ön plana çəkən ünsiyyət vasitələri lazımdır. Təhlildə Buterin-in Substack nümunəsindən istifadə olunaraq, məzmun yaradıcılarını birbaşa dəstəkləməklə onları spekulyativ aktivə çevirməyin fərqinin vacibliyi vurğulanır.