Qızılın kəskin ucuzlaşmasının arxasında likvidlik böhranı mı dayanır? 2008-ci ildə oxşar bir səhnə yaşanmışdı və sonrakı üç ildə 250% artım baş vermişdi

Yaxın Şərqdə vəziyyət yenidən gərginləşib və bazar ABŞ-ın İran üzərinə yeni hərbi hücumlar edə biləcəyindən narahat olduğu bir vaxtda, ənənəvi riskdən qaçınma aktivləri olan qızıl kəskin şəkildə ucuzlaşıb və ötən cümə günü son bir ildən çox müddət ərzində ən aşağı səviyyəyə düşüb. Bu tendensiya ötən illərdə regionda münaqişələr gərginləşərkən investorların qızıl, ABŞ dövlət istiqrazları və dollar kimi ənənəvi təhlükəsizlik limanlarına axışması modeli ilə kəskin kontrast təşkil edir.

ABŞ prezidenti Donald Trump-ın ikinci müddəti dövründə, bazardakı riskdən qaçınma mexanikası dəyişir. Son dörd ildə ABŞ birja bazarını yüksəldən texnologiya aksiyaları və son vaxtlarda bu sektorda baş verən kəskin dəyişikliklər ənənəvi kapital riskdən qaçınma yollarını pozur.

American Gold Exchange prezidenti Dana Samuelson bildirib ki, ötən cümə günü birja kəskin satışlarla üzləşdi və likvidliklə idarə olunan riskdən qaçınma prosesi qiymətli metallar bazarında kənar təsir yaratdı. Investorlar aksiyaların ucuzlaşmasından dolayı nağd pula ehtiyac duyaraq, bu məqsədlə qızıl satmaqla kapital əldə etdilər.

Ötən cümə günü New York Commodity Exchange-də (Comex) qızıl fyuçersləri hər unsiya üçün 3898.90 ABŞ dollarında bağlandı, ən aktiv dekabr müqaviləsində azalma baş verdi. Samuelson qeyd etdi ki, birja satışlarının baş verdiyi zaman, qızıl bazarı artıq "zəif və həssas" vəziyyətdə idi, qiymət daha əvvəl iyulda formalaşmış 3975 dollar əsas dəstək səviyyəsinin üzərində qərarlaşmışdı. Bu texniki dəstək pozulduqda, qızılın ucuzlaşması daha da sürətləndi.

Həmin gün ABŞ-ın əsas birja indeksləri tamamilə ucuzlaşdı: Dow Jones Industrial Average (DJIA) 1.09%, S&P 500 (SPX) 1.82%, Nasdaq Composite (COMP) isə 2.86% azaldı.

Altavest fyuçers broker şirkətinin qurucu ortaq və idarəedici tərəfdaşı Michael Armbruster qeyd edib ki, birja kəskin ucuzlaşdığı zaman investorların ilk ehtiyacı likvidlikdir.

Yaxın Şərqdə risk artır, faiz dərəcəsi və ABŞ istiqrazlarının gəlirliliyi qızıl qiymətini sıxır

Lakin Samuelson hesab edir ki, hazırkı müxtəlif bazar aktivlərinin göstəriciləri həm də investorların Fars körfəzi vəziyyətinin daha da pisləşəcəyinə dair riski əvvəldən qiymətləndirdiyini nümayiş etdirir. O vurğuladı ki, bazar artıq bu həftə ciddi hərbi eskalasiya və regionda gərginliklə bağlı narahatlıqları nəzərə alır.

Trump-ın son açıqlamaları bu narahatlıqları daha da artırıb. Onun sosial şəbəkə paylaşımında qeyd edilir ki, müvafiq tərəflər artıq genişmiqyaslı hücum planları hazırlayıb.

XS.com-un baş bazar analitiki Samer Hasn bildirir ki, Yaxın Şərqdə vəziyyət gərginləşir və regionda müharibə riski yüksək olsa da, qızıl qiyməti təzyiq altında qalır və ciddi böyümə tendensiyası göstərə bilmir.

O hesab edir ki, regionda gərginliklə yanaşı ABŞ iqtisadiyyatı sabitlik nümayiş etdirir və bu, Federal Reserve-in "daha uzun müddət yüksək faiz" siyasətini davam etdirməsini, eləcə də ABŞ istiqrazları gəlirliliyinin yüksək səviyyədə qalmasını təmin edir və bu da qızılda davamlı artımın qarşısını alır.

Eyni zamanda, Bank of America Asset Management-in baş investisiya strateqi Rob Haworth bildirib ki, texnologiya şirkətlərinin hesabatları gözlənildiyi kimi gəlir, lakin süni intellekt sektoru satışlarla üzləşir və nəticədə bazarın diqqəti iqtisadi artım risklərinə yönəlib.

O vurğulayıb ki, əgər süni intellekt sektorunda satışlar daha da güçlənərsə və seçkilərin nəticələri seçicilərin data mərkəzlərinin tikilməsinə qarşı olduğunu göstərərsə, qızıl bu təsirdən faydalanaraq müəyyən dəstək ala bilər.

Uzunmüddətli perspektiv yenə də faizlərin azaldılması və borc maliyyələşməsi ilə bağlıdır

Qısamüddətli dinamika təzyiq altında olsa da, Armbruster hesab edir ki, qızılın uzunmüddətli qiyməti yüksələ bilər, xüsusilə Federal Reserve 2027-ci ildə faizləri endirməyə başlasa.

O qeyd edib ki, hazırda qızıl və aksiyaların eyni vaxtda ucuzlaşması 2008-ci il maliyyə böhranını xatırladır. Həmin il oktyabr ayında qızıl minimal qiymətlərlə satılıb və sonrakı üç ildə qiymət ümumilikdə 250% artıb.

Armbruster həmçinin vurğulayıb ki, ABŞ hökuməti böyük borcu maliyyələşdirmək üçün davamlı olaraq pul təchizatını artırmalıdır. Uzunmüddətli perspektivdə bu, qızıl üçün çox güclü müsbət faktor olacaq. O bildirib ki, Altavest qızıl haqqında optimist olan investorları müvəqqəti olaraq kapital ehtiyatını saxlamağa və il sonuna yaxın daha uyğun vaxt gözləməyə tövsiyə edib.

O investorları xüsusilə xəbərdar edib: "İndi hələ dibi almağa tələsməyin."