Oltin narxi keskin pasaygan bir paytda aksincha sotib oldi! Polsha markaziy banki joriy yilda 82 tonna oltin qoʻshib oldi, maqsad esa 700 tonna zaxiraga erishish

Polsha Markaziy banki prezidenti Adam Glapinski payshanba kuni Varshavadagi matbuot anjumanida aytishicha, dunyo markaziy banklari zaxiralarida oltinning o‘rni ortib bormoqda va u moliyaviy xavfsizlik hamda barqarorlikni ta’minlovchi asosiy aktiv sifatida qaralmoqda.

U shuningdek, Polsha Markaziy bankining maqsadi oltin zaxiralarini 700 tonnagacha oshirish ekanligini yana bir bor tasdiqladi. Hozirda bank 632.4 tonna oltinga ega, ulardan 105 tonnasi Polshada, qolganlari esa London va Nyu-Yorkda saqlanmoqda.

Joriy yil boshidan Polsha Markaziy banki 82 tonna oltin sotib oldi.

Glapinski shunday dedi: “Biz doimiy ravishda oltin sotib olmoqdamiz va so‘nggi vaqtlar narxlarning pasayishidan foydalanayotirmiz.”

Bu ham shuni anglatadiki, aprel oyidagi eng so‘nggi rasmiy ma’lumotlar chiqarilgandan buyon Polsha Markaziy banki yana 37 tonna oltin qo‘shib oldi. Hozirgi narxlarga ko‘ra, bu qo‘shimcha oltinning qiymati taxminan 5 milliard dollarni tashkil etadi.

Polsha Markaziy banki so‘nggi oylarda oltin narxining pasayishidan foydalanib, yuzlab millionlab dollarlik oltin sotib oldi. Aprel oyidan buyon oltin narxi 10% dan ko‘proq kamaydi.

Ushbu xaridlar sarmoyadorlar AQSh foiz stavkalari oshishi va dollar mustahkamlanishidan kutayotgan tahminlar kuchaygan bir paytda amalga oshirildi. AQSh foiz stavkalari oshishi va dollar mustahkamlanishi odatda oltin narxiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi.

2025 yilgi hisobotga ko‘ra, Polsha dunyodagi boshqa har qanday markaziy bankga qaraganda ko‘proq oltin sotib olgan. Hozirgi holatga ko‘ra, mamlakat yana bir bor markaziy banklar oltin xarid qilish bo‘yicha peshqadamlikni saqlab qolishi mumkin.

Glapinski ta’kidladi, Polshaning oltin zaxiralarini oshirish harakati reyting uchun emas. U shunday dedi: “Bu qandaydir musobaqa emas va shunchaki xarid uchun xarid qilinmaydi. Bu harakat ortida chuqur o‘ylangan sabablar bor – mamlakat har qanday sharoitda, jumladan urush davrida ham (bunday holatni kutmaymiz, albatta) Polsha va uning xalqining xavfsizligini ta’minlashi shart.”

Garchi ikkinchi chorak oltin uchun o‘tgan o‘n yildan ko‘p vaqtdagi eng past ko‘rsatkichli chorak bo‘lgan bo‘lsa-da, Invesco tomonidan nashr etilgan so‘nggi chorakda oltin bo‘yicha tahlil hisobotiga ko‘ra, dunyo markaziy banklarining talabi yilni ijobiy natija bilan yakunlashga yordam beradi.

Invesco hisobotida aytilishicha, bunday teskari harakat “har qanday bozorda narxlar barqaror o‘sib borayotgan paytda kamdan-kam holat emas, va oltin narxi so‘nggi 12 oyda hali ham 21,3% oshganini hisobga olsak, ushbu so‘nggi narx tuzatishi sog‘lom jarayon bo‘lishi mumkin.”

Biroq, ular ogohlantirishicha, hali ham oltin narxi pasayish xavfi mavjud. “Kelgusi oylar oltin uchun muhim bo‘lishi mumkin, biz Federal zaxira tizimi inflyatsiyaga qanday javob qaytarishini – inflyatsiya pastlab ketadimi yoki yo‘qmi va neft narxi pasayishi natijasida yana tushadimi, hamda dollar boshqa asosiy valyutalarga nisbatan yana kuchayadimi – diqqat bilan kuzatamiz. Yuqoriroq foiz stavkalari va kuchli dollar oltin uchun odatda salbiy, chunki ular daromad keltirmaydigan aktivlarni ushlab turish qiymatini oshiradi va xalqaro (AQShdan tashqari) sarmoyadorlar uchun oltin qimmatroq bo‘ladi.”

“Biz ishonamizki, oltin uchun asosiy strukturaviy qo‘llab-quvvatlovchilar hali ham o‘z kuchida qolmoqda,” – deya yozadi hisobot mualliflari. “Markaziy banklar zaxiralarni diversifikatsiya qilish uchun oltin sotib olishda davom etadigandek ko‘rinmoqda. Jahon oltin kengashi so‘nggi so‘rovnomada qatnashgan markaziy bank prezidentlarining 45%i keyingi 12 oyda oltin zaxiralarini oshirishga moyil ekanini bildirdi – bu eng yuqori ko‘rsatkich, va 89% bank rahbari kelasi yil uchun global markaziy banklar zaxiralari yanada oshishini kutmoqda.”

Ular ta’kidlaydiki, bu strukturaviy qo‘llab-quvvatlash ularning so‘nggi global suveren aktivlarini boshqarish bo‘yicha tadqiqotida ham aks etgan, “bu tadqiqotda banklarning ko‘pchiligi so‘nggi uch yilda oltin ulushini oshirganligi, dunyo bo‘ylab o‘zgaruvchanlik, inflyatsiyadan himoyalanish va geosiyosiy noaniqliklar aynan oltin sotib olishni davom ettirishning asosiy harakatlantiruvchi omillari bo‘lmoqda.”