Dự định trở lại thị trường máy chủ sau 15 năm: Tham vọng AI về năng lực tính toán của Apple (AAPL.US) lớn đến đâu? Các tổ chức lớn tranh luận về “nước xa” và “lửa gần”

Theo ứng dụng tài chính Zhihu, dựa trên thông tin từ nguồn tin nội bộ của truyền thông công nghệ The Information, Apple (AAPL.US) đang xem xét gia nhập thị trường máy chủ doanh nghiệp, dự định sử dụng chip M Series Ultra tự phát triển kết hợp với thiết bị mạng của Nvidia (NVDA.US).

Báo cáo cho biết, Apple dự kiến bán máy chủ cho các nhà phát triển AI, khách hàng doanh nghiệp và chính phủ, trọng tâm là hỗ trợ khách hàng chạy AI suy luận cục bộ trên hạ tầng riêng. Được biết, máy chủ đề xuất sẽ có hai phiên bản: bản cấu hình thấp tích hợp hai chip M8 Ultra đang trong quá trình phát triển, bản cấu hình cao sử dụng cụm tính toán gồm bốn chip M8 Ultra. Để giải quyết vấn đề kết nối tốc độ cao giữa nhiều chip, Apple đã đàm phán với Nvidia để sử dụng giải pháp kết nối NVLink Fusion (bao gồm switch, chiplet và phần mềm liên quan).

Nếu bước tiến này trở thành hiện thực, nó sẽ đánh dấu sự trở lại thị trường máy chủ của Apple. Từ năm 2002 đến 2011, Apple từng ra mắt máy chủ Xserve dùng chip Intel và IBM, nhưng do không coi trọng thị trường doanh nghiệp và dịch vụ khách hàng yếu, sản phẩm này chưa bao giờ thành công, cuối cùng bị dừng sản xuất vào đầu năm 2011.

Doanh số Mac tăng vọt 29% thổi bùng tham vọng máy chủ

Tuy nhiên, môi trường thị trường hiện nay đã hoàn toàn thay đổi. Trong báo cáo tài chính quý 3 năm tài chính 2026 của Apple, doanh thu mảng Mac tăng mạnh 29% so với cùng kỳ lên 10,3 tỷ USD, dẫn đầu về tốc độ tăng trưởng so với iPhone và các sản phẩm dịch vụ khác. Được biết, các phòng thí nghiệm AI lớn như OpenAI đã mua hàng chục nghìn chiếc Mac mini và Mac Studio để huấn luyện AI agent bằng học tăng cường, Anthropic cũng thuê Mac mini của Amazon Web Services — cầu vượt cung khiến nhiều mẫu máy trên từng khan hiếm nghiêm trọng.

Tuy nhiên, báo cáo cũng chỉ ra rằng, kể cả khi Apple thúc đẩy dự án, sản phẩm mới cũng phải tới năm 2029 mới ra mắt, và dự án vẫn có khả năng bị hủy bỏ. Tuy chi tiết chưa được quyết định, tân CEO John Ternus của Apple đã bày tỏ ủng hộ từ hơn một năm trước khi dự án mới bắt đầu (khi đó ông vẫn là người đứng đầu bộ phận kỹ thuật phần cứng) — kế hoạch này đã mở ra cánh cửa cho chip tự phát triển của Apple tiến vào thị trường AI compute.

Trước tin tức này, cổ phiếu Apple tăng nhẹ 0,7% trong buổi giao dịch sáng thứ Tư, cổ phiếu Nvidia cũng tăng hơn 2% trong phiên cùng ngày.

Đáng chú ý, China International Capital Corporation (CICC) trong bản đánh giá kết quả tài chính quý 3 FY26 của Apple đã chỉ ra, doanh thu quý đạt 109,417 tỷ USD (+16% so với cùng kỳ), lợi nhuận ròng thuộc cổ đông mẹ đạt 29,789 tỷ USD (+27%), đều vượt kỳ vọng, doanh thu Mac đạt 10,352 tỷ USD (+29%) là trụ cột lớn nhất; giữ nguyên dự báo lợi nhuận cho năm FY2026/27, đồng thời nâng giá mục tiêu lên 340 USD (tăng 10%) lấy lý do "tiến triển AI tăng tốc và định giá tăng". Nếu kế hoạch máy chủ được hiện thực hóa, chắc chắn sẽ củng cố thêm logic "định giá lại giá trị chip tự nghiên cứu" này.

Về thông tin máy chủ, nhiều tổ chức phân tích cho rằng nên tỉnh táo nhìn nhận mối quan hệ giữa "xa nước" và "khát gần": cửa sổ ra mắt năm 2029 có nghĩa dự án này gần như không có đóng góp thực tế cho dự báo lợi nhuận FY2026-27 của Apple, không phải chất xúc tác doanh thu ngắn hạn, phù hợp hơn như "quyền chọn tăng trưởng mang tính chiến lược". Một số tổ chức ước tính, vấn đề then chốt thực sự là: Liệu Apple có thể bán được sức mạnh tính toán AI private hóa với giá cao và sự khác biệt (dựa vào kiến trúc bộ nhớ thống nhất, hiệu suất năng lượng và lợi thế bảo mật), thay vì chỉ trở thành khách hàng đi mua năng lực tính toán đắt đỏ. Nói cách khác, trước khi có cam kết khách hàng chắc chắn, khai báo capex/hay mô hình giá được tiết lộ, thông tin này chưa đủ mạnh để hỗ trợ việc tái định giá mạnh mẽ.

Cục diện cạnh tranh đường đua nghìn tỷ: đại gia vây quanh, Apple lấy gì làm điểm tựa?

Goldman Sachs dự báo, thúc đẩy bởi làn sóng AI, thị trường máy chủ AI toàn cầu sẽ đạt quy mô 1,24 nghìn tỷ USD vào năm 2030. Đường đua này hiện cực kỳ đông đúc, các ông lớn đều duy trì mức tăng trưởng nóng:

Dell: Doanh thu quý mới nhất đạt 46,97 tỷ USD (+57,8% so với cùng kỳ), đơn hàng máy chủ AI quý lên đến 60,9 tỷ USD, tổng đơn hàng chưa giao đạt 95 tỷ USD, cổ phiếu tăng hơn 3 lần trong năm;

HPE: Doanh thu quý gần nhất đạt 12,21 tỷ USD (+32,7%), được AI và mảng mạng thúc đẩy, từng tăng hơn 137% trong năm, tới giữa tháng 9 mới có đợt điều chỉnh sâu do bị hạ xếp hạng;

Super Micro Computer (SMCI): Doanh thu quý mới nhất đạt 11,12 tỷ USD (+93,2%), số đơn hàng tồn đọng cũng đạt kỷ lục.

Điểm khác biệt của Apple nằm ở việc không trực tiếp tham gia cạnh tranh huấn luyện mô hình lớn cùng các cụm GPU Nvidia, mà tập trung vào AI suy luận, đặc biệt là kịch bản triển khai "private hóa" — nhắm vào các doanh nghiệp và chính phủ cần chạy mô hình trên máy chủ riêng, cực kỳ nhạy cảm với quyền riêng tư dữ liệu. Sự định vị này hoàn toàn phù hợp với các ưu thế về hiệu suất năng lượng, kiến trúc bộ nhớ thống nhất của Apple, đồng thời là khâu hiện tại Nvidia còn yếu nhưng đang tích cực củng cố.

Tuy nhiên, Apple cũng có những điểm yếu rõ rệt. Máy chủ bản chất là ngành B2B biên lợi nhuận thấp, ngốn vốn, chú trọng dịch vụ, trái ngược với mảng thiết bị tiêu dùng biên lợi nhuận cao của Apple; người mua doanh nghiệp đánh giá cao hệ sinh thái phần mềm, quản trị từ xa, chứng nhận tuân thủ và hỗ trợ vòng đời đầy đủ — đây chính là bài học lớn khiến Apple thất bại thời Xserve. Ngoài ra, công nghệ liên kết tự phát triển mà Apple dùng cho Private Cloud Compute nội bộ hiện tại vẫn còn nút thắt về tốc độ và chi phí khi triển khai quy mô lớn, đây cũng là lý do công ty phải tìm đến NVidia NVLink Fusion.

Diễn biến chuỗi cung ứng và cục diện: Nvidia có thể là "người thắng ngầm"

Nếu hợp tác được thực hiện, thị trường đều nhất trí rằng Nvidia sẽ hưởng lợi nhiều nhất. Thiết bị mạng hiện chiếm khoảng 10%-15% tổng chi phí phần cứng trung tâm dữ liệu AI, mảng mạng cũng đóng góp khoảng 1/5 doanh thu data center của Nvidia. Kể từ khi NVLink Fusion ra mắt tháng 5/2025, giải pháp này đã thu hút các đối tác như MediaTek, Marvell, Fujitsu, Qualcomm…, tháng trước Amazon Web Services cũng tuyên bố thế hệ máy chủ AI tiếp theo sẽ mở rộng sử dụng. Nếu Apple tham gia, đây sẽ là khách hàng "nặng ký" nhất của nền tảng này — không chỉ có nghĩa nguồn thu mới, mà còn chứng thực chiến lược sinh thái "dù khách hàng xài chip tự phát triển vẫn phải dùng công nghệ liên kết của tôi" của Nvidia, tiếp tục củng cố tường thành trước các phe chuẩn mở.

Điều thú vị là lựa chọn đường đi kết nối của Apple: công ty vừa là thành viên hội đồng quản trị của UALink (liên minh các chuẩn mở do AMD, Intel, Google, Microsoft… tổ chức, thành viên đã vượt 65 công ty), nên nếu cuối cùng lại chọn giải pháp độc quyền của Nvidia thì chẳng khác nào ưu tiên "hiệu suất" thay vì "mở", cuộc cạnh tranh chuẩn kết nối ngành có lẽ sẽ bước vào bước ngoặt quan trọng. Ngoài ra cũng cần chú ý: một số kỹ sư Apple tham gia dự án đánh giá công nghệ liên kết của Nvidia hiện là tốt nhất, nhưng dự án cũng có thể tiếp tục không dùng công nghệ của Nvidia.

Về rủi ro, toàn ngành thiếu hụt chip lưu trữ vẫn đang đẩy mạnh chi phí phần cứng, nếu Apple muốn giao số lượng lớn máy chủ thì cần khóa nguồn cung linh kiện từ trước nhiều năm; đồng thời hệ sinh thái phần mềm AI (như framework MLX) còn thua xa CUDA, và việc mất các nhân sự chủ chốt trong năm cũng là bài toán lớn.

Kết luận

Đối với John Ternus — người vừa mới đảm nhận vị trí CEO, dự án máy chủ vừa là sự tiếp nối tự nhiên nền tảng kỹ thuật phần cứng của ông, vừa có thể là "canh bạc" chiến lược định hình di sản nhiệm kỳ. Trong ngắn hạn, thông tin này mang đến kỳ vọng mới cho câu chuyện AI của Apple, cộng thêm tăng trưởng vượt trội của mảng Mac, tâm lý thị trường khá tích cực; tuy nhiên về dài hạn, sản phẩm năm 2029 liệu có mở ra khoảng trống trên thị trường suy luận nơi các ông lớn cạnh tranh khốc liệt, phụ thuộc việc Apple có bù đắp được kỹ năng doanh nghiệp — điểm yếu lớn nhất hiện nay. Đối với nhà đầu tư, thay vì chạy theo sóng tin đồn, nên theo sát ba tín hiệu: chi tiêu vốn trung tâm dữ liệu có được ghi nhận, khách hàng lớn đã ký cam kết chưa, và lựa chọn cuối cùng về công nghệ liên kết là gì.