Đảng Cộng hòa bác bỏ luận điểm về nguy hiểm của AI, Đảng Dân chủ đặt nghi vấn về ảnh hưởng của các "ông lớn" đến chính sách AI của chính quyền Trump, yêu cầu tiết lộ quá trình sửa đổi khung quản lý.

Theo thư công khai vào ngày 6/10 theo giờ miền Đông Mỹ, Thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ Mỹ Elizabeth Warren và Richard Blumenthal trong tuần này đã đồng ký thư gửi cho Bộ trưởng Tài chính Mỹ Janet Yellen, Bộ trưởng Thương mại Gina Raimondo cùng nhiều quan chức cấp cao trong chính quyền Trump, yêu cầu làm rõ liệu các ông lớn công nghệ có ảnh hưởng đến chính sách quản lý AI của chính phủ thông qua hoạt động vận động hành lang hay không, đồng thời công khai nội dung cụ thể của khung quản lý và cơ chế kiểm tra liên quan.

Hai thượng nghị sĩ trong thư trực tiếp chỉ ra rằng chính quyền Trump đang “phục vụ lợi ích của các CEO tập đoàn công nghệ lớn” thay vì đối phó với những rủi ro về an toàn và an ninh quốc gia ngày càng tăng từ hệ thống AI mạnh mẽ. Họ yêu cầu chính phủ “chấm dứt việc đặt lợi nhuận ngành công nghiệp lên trên lợi ích của người dân Mỹ”.

Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa Bernie Moreno trong tuần này cũng gửi thư cho CEO Anthropic Dario Amodei, cảnh báo không nên có thái độ “thổi phồng nguy cơ” đối với AI. Moreno cho rằng, Anthropic vừa chuẩn bị IPO, hy vọng người dân Mỹ chia sẻ lợi nhuận phát triển của công ty, nhưng lại cảnh báo công nghệ của mình có thể cuối cùng dẫn đến sự tuyệt chủng của loài người, điều này là mâu thuẫn. Ông thúc giục Amodei nhấn mạnh hơn vào tiềm năng của siêu trí tuệ nhằm cải thiện đời sống nhân dân Mỹ, củng cố an ninh quốc gia cũng như đối phó các mối đe dọa về AI.

Từ quản lý bắt buộc đến khung tự nguyện, Đảng Dân chủ nghi ngờ “vận động hành lang của các ông lớn” thay đổi chính sách

Bức thư tập trung truy vết quá trình điều chỉnh khung quản lý AI của chính quyền Trump từ tháng 5 đến tháng 6 năm nay.

Warren và Blumenthal cho biết, đề xuất do Văn phòng Giám đốc An ninh mạng Quốc gia (ONCD) soạn thảo tháng 5 năm nay ban đầu yêu cầu đánh giá bắt buộc trong 60 ngày đối với các mô hình AI tiên tiến, sau đó là 75 ngày thử nghiệm với người dùng hạn chế; nếu mẫu bị cho là có rủi ro không chấp nhận được, chính phủ có thể ngăn cản việc triển khai.

Nhưng hai thượng nghị sĩ trích dẫn các phương tiện truyền thông cho rằng, sau khi các lãnh đạo của Google, Anthropic và OpenAI phản đối dự thảo, chính phủ đã chuyển khung bắt buộc thành cơ chế tự nguyện và phạm vi áp dụng bị thu hẹp. Sau đó, khi CEO Meta Zuckerberg và CEO xAI Musk được cho là đã bày tỏ lo ngại với Trump, giai đoạn thử nghiệm tiếp tục bị rút ngắn từ 90 xuống còn 30 ngày, và cuối cùng được đưa vào Sắc lệnh Hành pháp số 14409 ký vào tháng 6.

Các thượng nghị sĩ tiếp tục chỉ trích, “Hiệp ước Siêu trí tuệ Nhà Trắng” mà Nhà Trắng thúc đẩy gần đây về thực chất cũng là một thỏa thuận tự điều chỉnh do ngành công nghệ lãnh đạo. Thư dẫn báo cáo cho biết Zuckerberg đóng vai trò “chủ chốt” trong quá trình hình thành hiệp ước, còn CEO Nvidia Jensen Huang đã giúp vận động sự ủng hộ của các công ty khác. Trump gọi hiệp ước này có “giá trị đạo đức ràng buộc”, nhưng Warren và Blumenthal cho rằng điều đó vẫn không thể thay thế giám sát của chính phủ mang tính ràng buộc thực sự.

Yêu cầu công khai hồ sơ trao đổi giữa doanh nghiệp và chính phủ

Hai thượng nghị sĩ yêu cầu chính phủ trước ngày 19/10 phải trả lời hàng loạt câu hỏi, bao gồm công khai các cuộc họp, thư từ và các dự thảo liên quan đến Sắc lệnh Hành pháp số 14409 giữa các công ty công nghệ và quan chức chính phủ, đồng thời cung cấp 31 bảng câu hỏi do ONCD gửi cho ngành cũng như phản hồi của DN.

Họ cũng đặt câu hỏi liệu trong quá trình xây dựng khung quản lý đã tham vấn các tổ chức đánh giá độc lập, tổ chức người tiêu dùng, nhà điều hành hạ tầng trọng yếu và chuyên gia học thuật không thuộc ngành hay không, đồng thời yêu cầu làm rõ trong quá trình thử nghiệm tiền triển khai các mô hình AI tiên tiến hiện nay chính phủ đánh giá những năng lực, rủi ro nào, sử dụng tiêu chuẩn nào, và sau khi mô hình không vượt qua kiểm tra thì chính phủ sẽ áp dụng biện pháp gì.

Đây đã là lần thứ hai gần đây hai thượng nghị sĩ gây sức ép liên tiếp lên chính sách quản lý AI của chính quyền Trump. Ngày 28/9, họ từng yêu cầu Bộ Tài chính giải thích về cơ chế thử nghiệm bí mật, tự nguyện với các mô hình AI tiên tiến của chính phủ, đồng thời nghi vấn tại sao sau sự việc mạng lưới tác nhân AI của OpenAI bị hack thì chính phủ vẫn chưa công bố điều tra liên bang với các công ty liên quan.

Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa chỉ trích Anthropic “thổi phồng nguy cơ”

Cần lưu ý, tranh luận chính trị xung quanh vấn đề an toàn AI không đơn thuần là đối đầu đảng phái.

Theo Axios, Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa Moreno ngày 5/10 đã gửi thư cho CEO Anthropic Dario Amodei, chỉ trích cách tiếp cận “thổi phồng nguy cơ” về rủi ro từ AI, đồng thời cảnh báo không nên đưa ra phát ngôn gây hoang mang.

Moreno đặc biệt nhấn mạnh thời điểm Anthropic chuẩn bị IPO, chất vấn công ty vừa muốn nhà đầu tư phổ thông Mỹ nhận lợi tức tăng trưởng, vừa cảnh báo AI có thể dẫn đến tận diệt nhân loại. Ông yêu cầu Amodei nhấn mạnh hơn vào tiềm năng cải thiện dân sinh, củng cố an ninh quốc gia Mỹ và đối phó tấn công AI của siêu trí tuệ. Moreno cũng nhấn mạnh rằng, ứng phó rủi ro AI tiên tiến không đồng nghĩa với việc đình chỉ phát triển hay từ bỏ vị thế công nghệ dẫn đầu của Mỹ.

Như vậy, có thể thấy hiện tại cuộc tranh luận về chính sách AI ở Washington ngày càng nổi bật một đường ranh rõ nét: Đảng Dân chủ lo lắng các ông lớn công nghệ ảnh hưởng chính sách, thiếu giám sát và rủi ro an ninh AI, trong khi phe Trump và một số nghị sĩ Đảng Cộng hòa lại nhấn mạnh tránh để “thuyết tận thế AI” cản trở đổi mới và năng lực cạnh tranh của Mỹ. Còn Anthropic và Amodei đang dần trở thành tâm điểm quan trọng của sự khác biệt chính sách này.