Giao dịch AI giảm nhiệt, dòng tiền trú ẩn chuyển sang trái phiếu Mỹ! “Mỏ neo định giá tài sản toàn cầu” có khả năng ghi nhận tháng giảm đầu tiên trong 8 tháng.

VietnameseAPP cho biết, vào thứ Sáu trong phiên giao dịch châu Á, đà tăng của trái phiếu chính phủ Mỹ tiếp tục mạnh lên. Chủ đề cổ phiếu công nghệ, bao gồm các công ty dẫn đầu về AI và lĩnh vực bán dẫn trên thị trường Mỹ cũng như toàn cầu, đã bị bán tháo trên diện rộng, khiến các nhà đầu tư toàn cầu chuyển mạnh sang trái phiếu chính phủ Mỹ để tìm nơi trú ẩn an toàn. Lợi suất trái phiếu Mỹ ở tất cả các kỳ hạn đều giảm ít nhất 2 điểm cơ bản, tiếp nối xu hướng giảm từ phiên giao dịch New York. Trái phiếu của Australia, Nhật Bản và New Zealand cũng tăng theo, với lợi suất trái phiếu chuẩn kỳ hạn 10 năm của mỗi nước giảm khoảng 5 điểm cơ bản.

Các ông lớn công nghệ tập trung vào lĩnh vực AI và điện toán đám mây như Alphabet (công ty mẹ Google), Amazon, đã có kết quả kinh doanh và triển vọng tương lai gây thất vọng, đặc biệt là dữ liệu dòng tiền mặt kém xa kỳ vọng thị trường, càng làm dấy lên nghi ngờ về chủ đề giao dịch AI và quan điểm bi quan rằng bong bóng AI sắp vỡ, thúc đẩy dòng vốn trú ẩn tăng tốc. Cùng thời điểm, sàn giao dịch tiền điện tử lớn nhất thế giới Binance bị nghi bị hacker tấn công, càng làm tăng tâm lý trú ẩn. Chỉ số lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ chuẩn (được gọi là "anchor định giá tài sản toàn cầu" - lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm) đã giảm tổng cộng gần 40 điểm cơ bản trong tháng 10, có khả năng ghi nhận mức giảm đáng kể theo tháng lần đầu tiên kể từ tháng 2.

Kenneth Crompton, Trưởng bộ phận chiến lược lãi suất tại Sydney của National Australia Bank, cho biết: “Sau khi các doanh nghiệp công nghệ công bố kết quả kinh doanh tuần này, tâm lý trú ẩn mới lại thúc đẩy trái phiếu tăng giá, lợi suất giảm thêm sáng nay.”

Phiên giao dịch thị trường châu Á ngày thứ Sáu, hợp đồng tương lai chỉ số Nasdaq giảm hơn 2%, Amazon và Intel giảm lần lượt 7,7% và 23% trong phiên giao dịch đêm tại Mỹ; Nvidia giảm 2,5%, Micron Technology giảm 4,4%, Oracle giảm 4%, còn Intel - với triển vọng kinh doanh tệ hại - giảm tới 23% trong phiên đêm. Tính tới lúc đưa tin, chỉ số KOSPI Hàn Quốc, với tỷ trọng lớn từ hai ông lớn chip nhớ SK Hynix và Samsung (chiếm hơn 50% tỷ trọng) giảm hơn 5,6%, Sở giao dịch chứng khoán Hàn Quốc đã kích hoạt cơ chế tạm dừng giao dịch với KOSPI; chỉ số Nikkei 225 Nhật Bản giảm gần 3%.

Như biểu đồ dưới đây, trái phiếu chính phủ Mỹ có khả năng ghi nhận mức lợi nhuận hàng tháng tốt nhất kể từ tháng 2 năm 2025. Theo Bloomberg, chỉ số trái phiếu Mỹ chuẩn theo dõi lợi nhuận thị trường trái phiếu Mỹ đã tăng 2% trong tháng 10, hướng tới tháng tăng mạnh nhất kể từ tháng 2 năm 2025.

Trong một tháng qua, tâm lý thị trường với cổ phiếu liên quan đến AI xấu đi, là chất xúc tác chính thúc đẩy trái phiếu chính phủ Mỹ tăng giá. Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Kevin Walsh cho biết quyết định lãi suất trong tương lai sẽ dựa vào dữ liệu kinh tế được công bố sau đó chứ không định trước bất kỳ quan điểm diều hâu nào, và phát biểu này cũng củng cố xu hướng tăng ngắn hạn của giá trái phiếu Mỹ.

Các nhà giao dịch đang theo dõi sát triển vọng chính sách. Dù chi phí năng lượng cao làm tăng áp lực giá, Fed và Ngân hàng Dự trữ New Zealand tuần này đều không tăng lãi suất, và các nhà giao dịch nhất trí rằng Ngân hàng Trung ương Nhật Bản cũng sẽ giữ nguyên như Fed, không thay đổi chính sách.

Với kỳ bầu cử giữa kỳ của Mỹ đang tới gần, thị trường trái phiếu còn đối mặt với rủi ro khác sắp áp sát. Nhà đầu tư ngày càng nghi ngờ liệu thế bế tắc chính trị có thể xuất hiện trở lại ở quốc hội, như trong nhiều thập kỷ qua, có giúp xoa dịu lo ngại về hướng đi tài chính của Mỹ được nữa hay không.

Ngày sau bầu cử, Bộ Tài chính Mỹ sẽ công bố kế hoạch tái cấp vốn hàng quý. Thị trường nhận định rằng đây sẽ làm nền cho mọi điều chỉnh lớn về chính sách quản lý nợ.

Dù vậy, hiện tại, tâm điểm chú ý trên thị trường vẫn là việc bán tháo cổ phiếu công nghệ: các nhà đầu tư ngày càng nghi ngờ rằng chi tiêu khổng lồ cho AI có mang lại tăng trưởng lợi nhuận đủ để duy trì định giá hiện tại hay không.

Andrew Ticehurst, chiến lược gia lãi suất cao cấp tại Sydney của Nomura Holdings, cho biết: “Thị trường liên tục lo về việc định giá các nhà cung cấp dịch vụ đám mây cực lớn, cùng với kết quả kinh doanh gần đây cực kỳ thất vọng của Alphabet, Amazon và Intel, đang thúc đẩy một phần dòng vốn trú ẩn chuyển vào thị trường trái phiếu.”

Anh cho biết, đà tăng của trái phiếu có thể kéo dài bởi “chúng tôi không cho rằng Walsh tỏ ra quá diều hâu trong họp báo sau cuộc họp, và những lo ngại liên quan đến AI dường như còn tiếp tục.”

Giao dịch AI chịu áp lực, thị trường trái phiếu Mỹ nhanh chóng tiếp sức: Dòng vốn toàn cầu bắt đầu định giá lại sự chắc chắn của dòng tiền

Khi cổ phiếu AI và bán dẫn bị bán tháo, trái phiếu chính phủ Mỹ một lần nữa cho thấy giá trị trú ẩn trong danh mục. Nhà đầu tư công nghệ đang đánh giá lại chu kỳ lợi nhuận vốn khổng lồ, một phần vốn chuyển sang trái phiếu chính phủ với thanh khoản cao và dòng tiền trả nợ khá chắc chắn. Phiên giao dịch châu Á ngày 30/10, trái phiếu Mỹ tăng tiếp, lợi suất kỳ hạn 10 năm có lúc xuống khoảng 4,90%; trái phiếu Australia, Nhật Bản và New Zealand đồng loạt tăng, phản ánh nhu cầu trú ẩn đã vượt ra ngoài thị trường Mỹ.

Thống kê trái phiếu Bloomberg cho thấy, phiên sáng châu Á lợi suất các kỳ hạn của trái phiếu Mỹ giảm tối thiểu 2 điểm cơ bản, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm của Australia, Nhật Bản và New Zealand giảm khoảng 5 điểm cơ bản. Lợi suất trái phiếu chuẩn của Mỹ giảm gần 40 điểm cơ bản trong tháng 10, kỳ vọng ghi nhận tháng giảm đầu tiên từ tháng 2 năm nay; cùng lúc đó, chỉ số lợi nhuận trái phiếu Mỹ của Bloomberg tăng khoảng 2% trong tháng này, kỳ vọng đạt mức tốt nhất từ tháng 2 năm 2025. Chỉ số đầu đo sự biến động lợi suất, chỉ số sau đo lợi nhuận đầu tư trái phiếu, cả hai cùng chỉ ra: Trái phiếu Mỹ đang hấp thụ mạnh mẽ nhu cầu trú ẩn do rủi ro cổ phiếu công nghệ giảm sút.

Điểm mấu chốt của vòng chuyển dịch tài sản này là việc thị trường bắt đầu phân biệt giữa "tăng trưởng nhu cầu AI" và "dòng tiền có thể đến với nhà đầu tư". Về cơ chế ngành, tăng trưởng doanh thu đám mây phải qua khâu bàn giao server, đảm bảo điện cho data center, kết nối mạng, nâng cao tỷ lệ sử dụng thực tế và thu hồi tiền từ khách hàng mới chuyển thành dòng tiền đủ chi trả chi phí xây dựng và tài chính. Đơn đặt hàng GPU, HBM và thiết bị làm mát bằng chất lỏng nhiều, chứng minh nhu cầu xây dựng, nhưng không chứng minh lợi nhuận vốn của mỗi dự án đủ bù đắp chi phí vốn. Khi nhà đầu tư yêu cầu dòng tiền rõ ràng hơn, định giá cổ phiếu và bù đắp rủi ro tín dụng doanh nghiệp có thể chịu áp lực đồng thời, trái phiếu lại nhận được dòng vốn trú ẩn.

Điều này cũng lý giải tại sao cổ phiếu công nghệ giảm và trái phiếu Mỹ tăng có thể xảy ra đồng thời: thị trường đang giảm lòng tin vào lợi nhuận và khả năng tài chính của doanh nghiệp về lâu dài, đồng thời một phần vốn tăng vào trái phiếu chính phủ. Trái phiếu Mỹ trong vòng điều chỉnh này đã khôi phục vai trò phòng hộ cho đợt giảm cổ phiếu, nhưng năng lực bảo vệ vẫn phụ thuộc nguồn gây sốc - lo ngại lợi nhuận và tín dụng thường có lợi cho dòng trú ẩn, nếu lạm phát năng lượng lại mất kiểm soát, giá cả cổ phiếu và trái phiếu dài hạn đều có thể giảm cùng lúc.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Bessent an ủi về cấp vốn, thị trường vẫn chọn lọc rủi ro: Trái phiếu Mỹ tăng liệu có giúp AI giảm chi phí?

Quan điểm mới nhất của Bessent không nhất thiết mâu thuẫn với giao dịch thị trường. Ông nhấn mạnh doanh nghiệp đám mây mới chỉ là một phần của hệ sinh thái AI, các giao dịch cấp vốn vẫn diễn ra, lấy ví dụ Meta sử dụng cấp vốn cổ phần để minh chứng thị trường vốn vẫn hỗ trợ xây dựng. Ông trả lời câu hỏi "liệu kênh cấp vốn còn vận hành không"; việc nhà đầu tư bán cổ phiếu công nghệ, mua trái phiếu Mỹ, lại đánh giá "giá hiện tại có bù đắp đủ rủi ro lợi nhuận, dòng tiền, tín dụng không". Việc cấp vốn thành công không nhất thiết nghĩa là cấp vốn rẻ, cũng không chắc mọi dự án đều có lợi nhuận đủ.

Về cơ chế cấp vốn, doanh nghiệp phát hành trái phiếu mới thường định giá dựa trên lãi suất chuẩn cùng kỳ, kèm bù đắp rủi ro tín dụng, thanh khoản... Vì vậy, lợi suất trái phiếu Mỹ giảm có thể làm giảm phần lãi suất chuẩn trong chi phí cấp vốn, nhưng nếu chênh lệch tín dụng của các doanh nghiệp như CoreWeave mở rộng nhanh hơn, tổng chi phí cấp vốn vẫn có thể tăng. Với những ông lớn đám mây có dòng tiền vận hành mạnh, áp lực chủ yếu liên quan đến yêu cầu lợi nhuận cho đầu tư mới và chiết khấu định giá cổ phần; còn với doanh nghiệp đám mây mới phụ thuộc vốn liên tục bên ngoài, áp lực sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới tiến độ xây dựng, mua thiết bị và khả năng cấp vốn tiếp theo. Đà tăng của trái phiếu Mỹ trước mắt chủ yếu phản ánh nhu cầu trú ẩn vốn, chưa phải môi trường cấp vốn AI cải thiện toàn diện.

Fed tạm ngưng nâng lãi suất tạo điều kiện cho bên mua trái phiếu, nhưng chưa công bố kết thúc chính sách thắt chặt. Ngày 28/10, Fed giữ nguyên mục tiêu lãi suất quỹ liên bang ở mức 3,75%—4% với tỷ lệ 10:2, hai thành viên phản đối đề xuất tăng 25 điểm cơ bản. Walsh thừa nhận một số doanh nghiệp và hộ gia đình đã gặp điều kiện tín dụng và tài chính thắt chặt, đồng thời nhấn mạnh chưa thể gọi điều kiện tài chính chung là thắt chặt, chính sách tiếp theo cần thêm thông tin. Điều này ủng hộ nhận định "chưa có tín hiệu diều hâu bổ sung gây lo ngại cho thị trường", nhưng chưa đủ để suy ra lãi suất sẽ sớm hạ.

Đánh giá về năng lượng của Bessent hướng tới một đường lợi nhuận khác có thể bền vững hơn: Nếu căng thẳng địa chính trị dịu lại, nguồn cung dầu phục hồi dồi dào, lạm phát và chi phí vay có khả năng giảm. Ông cũng cho rằng việc tăng lãi suất trở lại trong tương lai chưa hẳn là sai lầm về chính sách. Hai đánh giá cộng lại cho thấy dự báo lạc quan của Bộ Tài chính chủ yếu dựa vào sức chống chịu của nền kinh tế và áp lực năng lượng được xoa dịu, chứ không phải dựa vào nới lỏng chính sách tiền tệ để nâng giá tài sản ngay.

Về cấu trúc đầu tư, kỳ hạn trái phiếu và tín dụng doanh nghiệp cần đánh giá riêng: nắm giữ trái phiếu hưởng lợi từ giá tăng do lợi suất giảm, mua trái phiếu doanh nghiệp AI cần chịu rủi ro chênh lệch tín dụng còn mở rộng. Giai đoạn tiếp theo, trái phiếu dài hạn Mỹ còn đối mặt dự báo tài chính sau bầu cử giữa kỳ và bố trí phát hành sẽ được hé lộ qua công bố tái cấp vốn ngày 4/11. Nhu cầu trú ẩn có thể hỗ trợ giá trái phiếu hiện tại, nhưng nguồn cung dài hạn, thâm hụt tài chính dài hạn kỷ lục mở rộng và rủi ro lạm phát vẫn ảnh hưởng đến mức ưu đãi kỳ hạn mà nhà đầu tư đòi hỏi.