Cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ có thể trở thành bước ngoặt vàng, lo ngại về thâm hụt có khả năng làm tăng nhu cầu phòng ngừa rủi ro

Vàng đang đối mặt với đà giảm mạnh nhất trong hơn một thập kỷ qua, nhưng cuộc bầu cử giữa kỳ sắp tới của Mỹ có thể đang chuẩn bị cho một cuộc chuyển đổi câu chuyện — thâm hụt ngân sách và lo ngại lạm phát trở lại tâm điểm, hứa hẹn phục hồi vai trò phòng ngừa rủi ro của kim loại quý này.

Xu hướng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo tiếp tục hút vốn vào tài sản rủi ro, lợi suất trái phiếu tăng và kỳ vọng nâng lãi suất tiếp tục áp chế loại tài sản không sinh lãi này. Cuộc bầu cử giữa kỳ diễn ra vào thứ Ba khiến thị trường phải tái đánh giá thâm hụt ngân sách và hướng đi của chính sách tiền tệ, có thể tạo ra khoảng thở cho vàng.

Giá vàng năm nay đã giảm từ mức cao lịch sử hơn 5500 USD, hiện đã xuống dưới ngưỡng 4000 USD, tổng mức giảm hơn 8% trong năm.

Nếu kết quả bầu cử dẫn đến sự chia rẽ ở cả hai viện quốc hội, giống như sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đầu tiên của Trump, tiến trình lập pháp sẽ bị đình trệ và khoản thâm hụt ngân sách khoảng 2 nghìn tỷ USD của Mỹ sẽ khó được kiểm soát hiệu quả.

Matt Miskin, đồng Giám đốc Chiến lược Đầu tư của Manulife John Hancock Investments, cho biết nếu xu hướng năm 2027 lặp lại như năm 2019, sự yếu kém hiện tại của vàng có thể đảo ngược.

Nhiều cuộc khảo sát cho thấy đảng Dân chủ có lợi thế trong việc giành lại Hạ viện, nhưng vị trí đa số tại Thượng viện vẫn chưa rõ. Ngay cả khi đảng Dân chủ kiểm soát cả hai viện quốc hội, tổng thống có quyền phủ quyết và khả năng mở rộng chi tiêu ngân sách vẫn bị hạn chế — điều này sẽ gây áp lực giảm cho lợi suất trái phiếu chính phủ, và lợi suất chính là một trong những nhân tố chủ chốt làm suy giảm giá vàng trong năm nay.

"Bế tắc chính trị có thể làm giảm rủi ro từ chính sách tài khóa khiến lợi suất thực tăng cao," Miskin nói, và đây sẽ là "diễn biến rất tích cực đối với vàng". Ông dự đoán cuộc bầu cử này sẽ mang lại sự chuyển đổi chính trị nhẹ nhàng, với ít thay đổi về chính sách.

Anthony Saglimbene, Giám đốc Chiến lược Thị trường của Ameriprise, chỉ ra rằng dù quốc hội có cấu trúc thế nào, nhiệm kỳ tiếp theo cũng sẽ phải đối mặt với bối cảnh tài chính nghiêm trọng.

Bế tắc không chỉ hạn chế chi tiêu, mà còn cản trở các biện pháp khó khăn về cắt giảm ngân sách hoặc tăng thu nhập, khiến tình hình tài khóa của Mỹ khó cải thiện thực sự. Saglimbene dự đoán những nhà đầu tư lo ngại về triển vọng tài chính của Mỹ sẽ hướng tới các tài sản phòng ngừa rủi ro ngoài trái phiếu chính phủ, và vàng có thể hưởng lợi từ đó.

Giá vàng năm nay chịu áp lực chủ yếu từ sự tăng trưởng của lợi suất thực và sức mạnh của đồng USD. Là tài sản không sinh lãi, vàng bị bất lợi trong môi trường lợi suất cao, trong khi xu hướng kinh tế mạnh mẽ do cơn sốt AI thúc đẩy càng đổ dồn sự chú ý và dòng tiền của các nhà đầu tư vào tài sản rủi ro.

Đồng thời, giá dầu tăng làm gia tăng lo ngại lạm phát, củng cố kỳ vọng thắt chặt chính sách tiền tệ, thúc đẩy nhà đầu tư ưu tiên nắm giữ trái phiếu chính phủ có lợi suất cao. Đây là đặc điểm nổi bật của thị trường năm nay: dù rủi ro địa chính trị nóng lên và các vấn đề tài khóa của Mỹ tiếp tục diễn ra, vàng vẫn chưa đảm nhiệm vai trò phòng ngừa rủi ro như nhà đầu tư kỳ vọng.

Cục diện này tạo ra áp lực đặc biệt cho nhà đầu tư vàng: lo ngại tài khóa thúc đẩy lợi suất tăng, khiến tài sản sinh lãi trở nên hấp dẫn hơn, gây áp lực lên vàng trong ngắn hạn; nhưng sự tăng liên tục của lợi suất cũng phản ánh tích tụ áp lực tài khóa, một khi niềm tin dài hạn với USD bị lung lay, vàng lại trở thành công cụ lưu trữ giá trị thay thế hấp dẫn hơn.

Diễn biến giá vàng phụ thuộc khá nhiều vào việc đầu tư vào trí tuệ nhân tạo có duy trì được không. Xây dựng hạ tầng AI đòi hỏi lượng vốn khổng lồ, khiến các doanh nghiệp đua nhau tìm kiếm nguồn tài trợ từ trái phiếu, đồng thời chính phủ Mỹ cũng cần huy động vốn cho khoản thâm hụt lớn, hai thế lực này phối hợp tiếp tục đẩy lợi suất trái phiếu tăng cao, làm suy giảm hiệu suất của vàng.

Roger Aliaga-Díaz, Giám đốc toàn cầu về xây dựng danh mục đầu tư tại Vanguard Group, cho biết cơn sốt chi tiêu cho AI là một chu kỳ đầu tư mạnh mẽ nhất trong hàng chục năm qua, khó có thể dừng đột ngột, và Vanguard dự báo tăng trưởng kinh tế năm tới sẽ vượt kỳ vọng chung của thị trường.

Trong mô hình của Vanguard, thâm hụt lớn không tự động là yếu tố hỗ trợ cho giá vàng: nếu nhà hoạch định chính sách vẫn giữ uy tín và sẵn lòng nâng lãi suất để kiểm soát lạm phát, mở rộng tài khóa cuối cùng sẽ chuyển thành lợi suất tăng chứ không phải niềm tin vào USD sụp đổ, và điều đó vẫn là tiêu cực cho vàng. "Nếu Fed làm đúng vai trò," vấn đề tài khóa không nên là động lực chính thúc đẩy giá vàng, Aliaga-Díaz nói.

Tuy nhiên, một khi nhà đầu tư bắt đầu nghi ngờ tính độc lập hoặc sự thiện chí kiểm soát lạm phát của Fed, khả năng hấp dẫn của vàng sẽ tăng mạnh.

Mặc dù triển vọng còn nhiều tranh cãi, giá vàng giảm dưới 4000 USD đã bắt đầu thu hút lực mua khi giá thấp.

Doug Daly, Quản lý danh mục đầu tư tại CoreCommodity Management, cho biết danh mục của ông hiện vẫn tập trung vào năng lượng và tình hình Trung Đông liên quan đến bầu cử, nhưng sau khi giá vàng xuống dưới 4000 USD, ông đã dần chuyển sang vị thế lạc quan hơn. Miskin cũng tiết lộ chiến lược ông đang quản lý đã tăng vị thế quanh mốc 4000 USD và hiện ở mức trung tính hoặc hơi vượt trọng số.

Ở góc nhìn dài hạn hơn, Kristina Hooper của Man Group xem xu hướng đình trệ là tín hiệu cần quan sát — nếu lạm phát tiếp tục kéo dài cộng với tăng trưởng kinh tế chậm lại, đó là bối cảnh vĩ mô trong lịch sử vàng thể hiện nổi bật nhất. "Câu chuyện lớn là chúng ta có thực sự bước vào môi trường đình trệ hay không," Hooper nói, hiện cô đang theo dõi sát dấu hiệu tăng trưởng việc làm yếu và áp lực giá tăng đồng thời.

Nếu tăng trưởng kinh tế chậm lại, lợi suất thực giảm, hoặc nỗi lo Washington không kiểm soát được tình trạng mất cân đối tài khóa tiếp tục bùng phát, sức hút của vàng có thể sẽ trở lại nhanh chóng. Nhưng nếu đầu tư vào AI tiếp tục duy trì tăng trưởng, Fed giữ lập trường diều hâu và trái phiếu Mỹ vẫn cung cấp lợi suất hấp dẫn, vàng có thể sẽ tiếp tục chờ đợi trong bóng tối.